II SA/Wa 3579/21
WyrokWSA w Warszawie2022-01-14
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Tomasz Szmydt, Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, z powodu postawienia mu zarzutów karnych, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie funkcjonariusza Policji ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, z uwagi na ważny interes służby, jest prawnie dopuszczalne i mieści się w granicach uznania administracyjnego. Sam fakt postawienia zarzutów karnych, nawet bez prawomocnego wyroku skazującego, może powodować utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii, co uzasadnia zwolnienie. Organ prawidłowo przeprowadził postępowanie, uwzględniając interes społeczny i słuszny interes strony, a decyzja została odpowiednio uzasadniona.Stan faktyczny
B. L., funkcjonariusz Policji, został zwolniony ze służby na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z sierpnia 2021 r. Decyzja ta była efektem postawienia mu zarzutów karnych dotyczących przyjęcia korzyści majątkowej w związku z pełnieniem funkcji publicznej. Skarżący nie przyznał się do zarzutów i zaskarżył rozkaz personalny, kwestionując prawidłowość oceny prawnej i faktycznej oraz naruszenie przepisów konstytucyjnych i k.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Protokolant referent Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi B. L. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Komendant Główny Policji (dalej "KGP") rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735),
utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta [...] Policji (dalej: "KSP") z [...] czerwca 2021 r. wydany w przedmiocie zwolnienia B. L. (dalej: "Skarżący") ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, ze zm.), z dniem [...] czerwca 2021 r.
Z akt sprawy wynikało, że Komendant Powiatowy Policji w [...] (dalej: "KPP") wnioskiem z [...] kwietnia 2021 r. wystąpił do Komendanta [...] Policji o zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji – B. L. - wówczas [...] Wydziału [...] KPP w [...].
W uzasadnieniu wskazał, że prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w [...] Wydział [...] postępowanie karne o sygn. akt [...], w toku którego w dniu [...] marca 2021 r. przedstawiono Skarżącemu zarzut o to, że: dniu [...] lipca 2017 r. w miejscowości [...], gm. [...] na Al. [...], działając wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w związku z pełnieniem funkcji publicznej - funkcjonariusza Policji przyjął od korzyść majątkową w kwocie 2.000 zł w zamian za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów prawa polegające na tym, że w ramach obowiązków służbowych wykonywanych na miejscu kolizji drogowej pomiędzy pojazdami odstąpił od zatrzymania blankietu prawa jazdy ustalonemu sprawcy wskazanej kolizji, pomimo wcześniejszego poinformowania go o zatrzymaniu tegoż dokumentu za spowodowanie opisanej powyżej kolizji drogowej, tj. o czyn z art. 228 § 1 K.k. w zw. z art. 228 § 3 K.k.
Skarżący w dniu [...] marca 2021 r. zeznając w charakterze podejrzanego nie przyznał się do stawianego mu zarzutu. Wobec powyższego Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...] wydał w dniu [...] marca 2021 r. postanowienie o sygn. akt [...], którym zastosował wobec Skarżącego środki zapobiegawcze w postaci: - poręczenia majątkowego, dozoru Policji, zakazie kontaktu z podejrzanymi w sprawie, zakazu opuszczania kraju, a także zawieszenia w czynnościach służbowych funkcjonariusza Policji w KPP w [...].
Pismem z [...] kwietnia 2021 r. KSP zawiadomił Skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz pouczył o uprawnieniach strony.
Pismem z 10 maja 2021 r. Skarżący wskazał NSSZ Policjantów Komendy [...] Policji jako organizację związkową, która ma go reprezentować w tym postępowaniu, a także zażądał dopuszczenia jako dowodu w tej sprawie protokołu przesłuchania P. W. z dnia [...] kwietnia 2021 r. w postępowaniu dyscyplinarnym o sygn. akt [...]. Realizując obowiązek wynikający z treści art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, pismem z 15 maja 2021 r. KSP wystąpił do ww. podmiotu z prośbą o wydanie opinii w przedmiocie zwolnienia Skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby. Organizacja związkowa nie zajęła stanowiska w ustawowym terminie.
Skarżący zapoznał się z aktami postępowania, jednakże nie złożył żadnych wniosków lub żądań, jak i nie sformułował zarzutów.
W tym stanie rzeczy KSP, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, wydał w dniu [...] czerwca 2021 r. rozkaz personalny nr [...] o zwolnieniu Skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] czerwca 2021 r. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Doręczono ją Skarżącemu w dniu 25 czerwca 2021 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, czym jest ważny interes służby i stwierdził, że zachowanie skarżącego w ocenie organu koliduje z dobrem formacji, co stanowi przeszkodę w pełnieniu przez niego dalszej służby. Funkcjonariusz złamał elementarne zasady praworządności, a jego postawa pozbawia Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej.
W odwołaniu z 6 lipca 2021 r. skarżący wniósł o uchylenie rozkazu personalnego KSP, zarzucając
Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił naruszenie:
• art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że fakt przedstawienia stronie zarzutu popełnienia przestępstwa przesądza o utracie przez stronę przymiotu nieposzlakowanej opinii, podczas gdy teza taka zaprzecza normom o charakterze ustrojowym zawartym w art. 30, art. 32, art. 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483, późn. zm.) i art. 5 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534, z późn. zm.),
• art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię, polegająca na uznaniu, że przepis ten stanowi środek prawny służący rozwiązaniu stosunku służbowego w sytuacji, gdy nie jest możliwe zwolnienie policjanta na innej podstawie prawnej, podczas gdy stanowi to naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
• art. 7 w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a., polegające na uznaniu stanu faktycznego za wyjaśniony, a materiału dowodowego za zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący.
W obszernym uzasadnieniu podjął polemikę z ustaleniami organu, a także zakwestionował wartość zebranego w sprawie materiału dowodowego. W jego ocenie, decyzja o zwolnieniu strony ze służby w Policji zapadła przedwcześnie, bez odniesienia się do całokształtu okoliczności zaistniałych w tej sprawie i bez zebrania całego materiału dowodowego, co miało wpływ na wadliwość podjętej decyzji.
Komendant Główny Policji, wymienionym na wstępie rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano jako podstawę zwolnienia skarżącego ze służby w Policji art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Następnie organ przeprowadził analizę pojęcia "ważny interes służby", wskazując, że nie zostało ono w ustawie bliżej określone. Przedstawiono, że na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Zwrócił też uwagę na uznaniowość decyzji administracyjnych w przedmiocie zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, zindywidualizowanie przypadków, a także konieczność uwzględnienia interesu społecznego jak i słusznego interesu strony. Organ przyjął, że przyczyny zwolnienia na podstawie wskazanego przepisu odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie.
W ocenie organu jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania nieposzlakowanej opinii dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Organ omówił zasady podjęcia służby w Policji, wymogów stawianych przed funkcjonariuszami, a także wskazał, że samo podejrzenie dopuszczenie się zachowania karalnego, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby".
Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że czyn, o który oskarżono skarżącego, nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby i powyższe dyskredytuje wymienionego jako osobę o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Podkreślono, że samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu przedstawiono zarzut o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Organ powołał też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 kwietnia 2017 r. , sygn. akt I OSK 977/16, w którym wskazano, że "utrata przymiotu nieposzlakowanej opinii powoduje nie tylko karalność danej osoby. Taki skutek może również wywoływać znalezienie się określonej osoby w kręgu podejrzeń bądź insynuacji". Podkreślono, że czyn, o który oskarżony jest Skarżący dotyczy przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Wszczęcie postępowania karnego dobitnie wskazuje nie tylko na możliwość naruszenia przepisów prawa karnego, ale przede wszystkim jest zaprzeczeniem etosu zawodu policjanta, który ma stać na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Komendant wyjaśnił nadto, że brak stosownych działań wobec policjanta oskarżonego o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego mógłby mieć w dłuższym okresie czasu niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyjałby budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy.
W ocenie organu II instancji zgromadzone w postępowaniu materiały nie pozostawiają wątpliwości co do konieczności rozwiązania ze Skarżącym stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Prawno-karnej oceny dowodów, stanowiących podstawę do przedstawienia zarzutów, a także objęcia aktem oskarżenia dokonał Prokurator posiadający fachową wiedzę w tym zakresie. To on na danym etapie prowadzonego postępowania karnego, dokonał analizy zgromadzonego materiału i na tej podstawie uznał, że okoliczności sprawy, jak również wartość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego są wystarczające do wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów konkretnej osobie, bądź skierowania wobec niej aktu oskarżenia. Komendant dodał, że na obecnym etapie prowadzonego postępowania karnego brak jest również podstaw do kwestionowania wysokiego prawdopodobieństwa popełnienia przez skarżącego zarzuconego mu czynu. Wyjaśnił też, że art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego.
Organ omówił też bezzasadność podniesionych w odwołaniu zarzutów dotyczących podstawy prawnej zwolnienia policjanta ze służby w Policji. Wyjaśnił, że w sprawie zwolnienia ze służby na każdej z dopuszczalnych podstaw zwolnieniowych prowadzone jest odrębne postępowanie administracyjne. Wybór pomiędzy poszczególnymi instrumentami prawnymi zależny jest od czynników, bowiem różne okoliczności faktyczne warunkują byt tych postępowań. Następnie Komendant uznał, że w sprawie został zebrany cały materiał niezbędny do podjęcia decyzji merytorycznej, a następnie w granicach swobodnej oceny dowodów dokonał jego kompleksowej oceny. Zgromadzona w sprawie dokumentacja jest bez wątpienia wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie. Podkreślił również, że rozkaz personalny decydujący o zwolnieniu skarżącego ze służby poprzedzony był wystąpieniem organu I instancji o wymaganą opinię organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów, a także, że Skarżącemu zapewniono czynny udział w toczącym się postępowaniu Komendant wskazał, że w postępowaniu nie była natomiast przedmiotem badania, postawa funkcjonariusza, jaką przejawiał w służbie, jej przebieg, jego osiągnięcia zawodowe czy odbiór jego osoby przez przedstawicieli tej formacji lub społeczeństwa.
Od wymienionego na wstępie rozkazu personalnego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożył B. L., wnosząc o jego uchylenie w całości, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa materialnego:
1. art. 25 ust 1 ustawy o Policji przez jego błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na uznaniu, że:
a) fakt przedstawienia Skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa przesądza o utracie przez Skarżącego przymiotu "nieposzlakowanej opinii", podczas gdy teza taka zaprzecza normom prawnym o charakterze ustrojowym zawartym w art. 30, 32, 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 5 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 534) - dalej: "k.p.k.";
b) decyzje procesowe w toku postępowania przygotowawczego w postaci wydania postanowienia o przedstawieniu Skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego oraz o wniesieniu aktu oskarżenia przeciwko Skarżącemu, jako wydane przez prokuratora - minimalizują ryzyko wystąpienia błędu co do oceny stanu faktycznego, dowodów, zastosowanej kwalifikacji czynu oraz zarzucalności czynu konkretnej osobie i stanowią z samego faktu o utracie nieposzlakowanej opinii przez Skarżącego,
c) zwrot "nieposzlakowany" należy rozumieć jako wolny od jakichkolwiek zarzutów w tym w szczególności zarzutów w rozumieniu kodeksu postępowania karnego, podczas gdy zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego wydawnictwa PWN pojęcie zarzutu należy odnosić do kategorii moralności, a nie prawa karnego, przez co Organ oceniający okoliczność ewentualnej utraty przez policjanta waloru nieposzlakowanej opinii nie jest zwolniony od obowiązku dokonania samodzielnej oceny czy przytaczane w postanowieniu w o przedstawieniu zarzutu okoliczności mogły mieć miejsce.
2. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji przez jego błędną wykładnię i zastosowanie, polegającą na uznaniu, że ważny interes służby wymaga zwolnienia ze służby funkcjonariusza Policji podczas gdy ważny interes służby winien pozostawać w zgodzie z normami nadrzędnymi wyrażonymi w art. 2 i 7 Konstytucji, a przez to także art. 8 § 1 k.p.a. sprowadzającymi się do pogłębiania zaufania, że KGP jest organem działającym w znajomości, w oparciu i w granicach prawa, a także kierującym się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, podczas gdy zdanie się, przy podejmowaniu decyzji o charakterze uznaniowym, na fakt wydania przez inny organ niewiążącej decyzji, zaprzecza tym zasadom.
W uzasadnieniu podniesiono, że skarżący zna liczne zapadłe w analogicznych sprawach wyroki, a także szanuje poglądy zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, jednakże się z nią nie zgadza. Pomimo bowiem przytoczenia w zaskarżonym rozkazie obszernego uzasadnienia poglądu, iż okoliczności sprawy skutkują wygaśnięciem przymiotu nieposzlakowanej opinii przez Skarżącego, nie sposób uznać, aby pogląd ten był zgodny z mającymi zastosowanie normami prawa. Zaprezentowane przez organ II instancji rozumienie pojęć "nieposzlakowanej opinii" i "interesu służby" pozostaje w kolizji z normami art. 30, 32, 42 ust. 3 Konstytucji RP. Ustawa o Policji nie daje również Organowi w art. 41 ust. 2 pkt 5 uprawnienia do uznaniowego pozbawiania policjanta praw i wolności statuowanych w Konstytucji RP.
Wskazał, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji ma charakter fakultatywny i pozostawia do decyzji przełożonego w sprawach osobowych ocenę, czy dany stan faktyczny będący udziałem funkcjonariusza koliduje z użytym w tym przepisie pojęciem interesu służby.
W ocenie Skarżącego założenie o racjonalności Ustawodawcy każe przyjąć, że jeżeli intencją Legislatora byłoby eliminowanie ze służby każdego funkcjonariusza, co do którego wszczęto postępowania karne o czyn ścigany z oskarżenia publicznego, to norma talia została by zawarta np. w art. 41 ust. 1 ustawy o Policji jako kolejna z obligatoryjnych przesłanek zwolnienia, zastępując dotychczasowe brzmienie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji.
Następnie podniósł, że nie zgadza się także z poglądem, jakoby w sprawie, nie było potrzeby a nawet możliwości dokonywania oceny stanu faktycznego i dowodów ległych u podstaw decyzji prokuratorskich, a to z uwagi na ich wydanie właśnie przez, prokuratora czyli profesjonalistę, co ma minimalizować ryzyko wystąpienia błędu co do oceny stanu faktycznego, dowodów, zastosowanej kwalifikacji czynu oraz zarzucalności czynu konkretnej osobie.
Skarżący podkreślił ponadto, że za sprzeczne z regułą sprawiedliwości społecznej oraz działania w granicach prawa należy uznać argumentowanie decyzji o zwolnieniu, że w interesie służby nie pozostaje aby funkcjonariuszami Policji mogły być osoby, wobec których prowadzone jest postępowanie karne, gdyż znacznie większą ujmą dla wspomnianego interesu jest możliwość podejrzenia, iż organy Policji dbają o własny wizerunek kosztem korzystających z domniemania niewinności swoich funkcjonariuszy i skłonne są akceptować dziejącą się im krzywdę z powodu pomówienia lub niesłusznego oskarżenia, aby tylko odbiór społeczny Policji był możliwie nieposzlakowany.
W odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie Policji, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.")
W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony rozkaz personalny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.
W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, ze zm.), enumeratywnie wymienione zostały przesłanki zwolnienia policjanta ze służby. Przesłanki te podzielić można obligatoryjne i fakultatywne. Podstawą rozstrzygnięcia w kontrolowanym postępowaniu stał się art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach gdy wymaga tego ważny interes służby. Dodatkowy wymóg do jego zastosowania przewiduje art. 43 ust. 3 powołanej ustawy, według którego zwolnienie policjanta ze służby może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.
Pojęcie "ważnego interesu służby", jako przesłanki zwolnienia ze służby w Policji, jest określeniem nieostrym i niezdefiniowanym w ustawie o Policji. Jak przyjęto jednak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, użycie tej klauzuli generalnej zobowiązuje organ do jej doprecyzowania. Organ obowiązany jest nie tylko używać uznanych reguł i metod wykładni prawa, lecz uwzględniać wszelkiego rodzaju okoliczności faktyczne i normatywne, które są prawnie doniosłe.
W ocenie Sądu "ważny interes służby" może stać w sprzeczności z "ważnym interesem strony", a w przypadku kolizji, w państwie prawa, prymat ochrony winien przysługiwać w tym wypadku ważnemu interesowi służby. Nie do pogodzenia jest sytuacja, w której osoby, co do których organy policji mają wątpliwości o ich przydatności do służby, dalej ją pełnią. Dlatego też omawiany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji dopuszcza rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem, który w ocenie przełożonych nie powinien pełnić służby z przyczyn pozamerytorycznych, a jednocześnie nie może być zwolniony go ze służby na innej fakultatywnej lub obligatoryjnej podstawie określonej w ustawie o Policji (por. wyrok NSA z 4 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 40/18, publ. CBOSA). Słusznie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się na opinię, jaką cieszy się policja w społeczeństwie. Jest bowiem dla niej bardzo istotna, a zaufanie, jakim obdarzają ją wówczas obywatele, pozwala sprawniej realizować postawione przed nią zadania. Ponadto pojęcie "ważnego interesu służby" można też łączyć z koniecznością realizacji przez struktury policyjne zadań, które ustawodawca powierzył tej formacji. Obejmuje zatem on przyczyny zarówno obiektywne (wynikające z obiektywnej sytuacji) jak i subiektywne. Może mieć charakter mieszany, nieobjęty zakresami ustawodawczymi innych przepisów regulujących odrębne przesłanki zwolnienia ze służby (por. wyrok NSA z 3 września 1993 r. sygn. akt II SA 1645/93 i z 3 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA 2629/99, publ. CBOSA).
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, niekarany, korzystający z pełni praw publicznych, mający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy, stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Ze służbą publiczną w formacjach mundurowych łączą się nie tylko liczne przywileje, ale też zwiększone obowiązki, a nawet pewne ograniczenia wolności osobistych. Podstawą weryfikacji przydatności policjanta do służby może być zatem nie tylko merytoryczna ocena jego pracy, ale także zbiór okoliczności i zachowań w trakcie, jak i poza służbą.
We wskazanym na wstępie rozważań przepisie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawodawca rozmyślnie użył słów "można zwolnić ze służby", decydując się na pozostawienie organom policji uznaniowości w tego typu sprawach. Rozstrzygnięcia takie podlegają oczywiście kontroli sądu, jednakże, Sąd bada, czy nie noszą one cech dowolności, to jest, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Weryfikacji podlega również okoliczność czy nie doszło do naruszenia prawa materialnego i procesowego, nie ingerując przy tym w słuszność dokonanego przez organ wyboru i tym samym celowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Istotnym elementem decyzji jest również jej uzasadnienie, bowiem tylko sporządzenie go w sposób staranny, zgodny z wymogami określonymi w k.p.a., może przesądzać o prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, organy Policji prawidłowo uznały, że zwolnienie skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby, jest uzasadnione.
W tym miejscu należy wskazać, że okolicznością, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji, nie jest popełnienie przestępstwa przez skarżącego, ale samo postawienie Skarżącemu aktu oskarżenia. Trafnie organ wskazał, że taki rodzaj zachowania, jest w opinii społecznej postrzegany jest jako czyn o wysokim stopniu społecznej szkodliwości. Zasadnie też organ powołuje się na prewencyjną rolę podjętego rozstrzygnięcia, które, gdyby nie zostało wydane, a Skarżący nadal służyłby w Policji, stawiałoby na szali autorytet Policji i Państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania. Prawidłowo Komendant wyjaśnił, że podjęte rozstrzygnięcie stanowi zdecydowaną reakcję formacji na przejawy łamania prawa i lekceważenia zasad deontologicznych członka formacji, a po drugie jest sygnałem zwrotnym dla społeczeństwa, że Policja wyciąga konsekwencji wobec funkcjonariuszy, którzy sprzeniewierzają się etosowi zawodowemu.
Wobec powyższego, za niezasadny należało uznać zarzut podniesiony, co do bezkrytycznego przyjęcia w sprawie ustaleń stanu faktycznego na podstawie zgromadzonego przez Prokuratora materiału dowodowego. Funkcjonariusz przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił zatem atrybut konieczny do pozostania w służbie i to sprawiło, że organy Policji mogły uznać, iż w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań Policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed tą formacją, leży wydalenie skarżącego z szeregów służby. Okoliczność prowadzenia przeciwko Skarżącemu postępowania karnego, została wskazana przez organ jako fakt, który nie może pozostać niezauważony. Bez względu na jego wynik, już teraz negatywny wydźwięk społeczny tej sprawy podważa interes służby i godzi w dobre imię formacji. Dlatego też uzasadniona jest decyzja organu o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07, publ. CBOSA).
Istotne znaczenie ma bowiem w tym przypadku samo postawienie skarżącego w stan oskarżenia, a nie faktycznie skazanie go prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne. Wtedy bowiem zastosowanie w sprawie miałby inny przepis ustawy o Policji (art. 41 ust. 1 pkt 4), niż wskazany jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Inaczej wyglądałoby również samo postępowanie i inne byłoby też rozstrzygnięcie. W przypadku wydania decyzji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, organ byłby związany treścią przepisu. Jego obowiązkiem byłoby jedynie sprawdzenie czy zostały spełnione przesłanki wydania decyzji, a jeśli tak to musiałby wydać decyzję o określonej treści. Tymczasem wydając decyzję uznaniową, zdaniem Sądu, organ działał w granicach przysługującego mu luzu decyzyjnego, prowadząc postępowanie z udziałem strony skarżącej, informując go o przysługujących mu prawach i obowiązkach w postępowaniu, w tym informując, na podstawie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, organizację związkową o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby z jednoczesną prośbą o wydanie opinii w tym zakresie. Wobec powyższego bezzasadne są również zarzuty dotyczące błędnej wykładni i zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, jak i ich Konstytucyjnego kontekstu. Skarżący – świadomy orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego wydawanych w podobnych sprawach na pewno te poglądy zna. Bezzasadne
Prawidłowo organy Policji przyjęły w sprawie nie ma znaczenia zasadniczego to, iż policjant uprzednio prawidłowo wywiązywał się ze swych obowiązków służbowych, nie było na niego skarg i nie toczyło się wobec niego wcześnie postępowanie dyscyplinarne. Taka okoliczność nie może mieć w sprawie decydującego znaczenia zwłaszcza, że takie zachowania i sytuacje powinny być standardem, a nie cechą wyróżniającą tylko niektórych policjantów. Organ dysponował aktami osobowymi skarżącego, a dokumenty tam zgromadzone stanowiły materiał dowodowy w sprawie. Prowadzenie wszelkich innych dowodów, w świetle poczynionych ustaleń, było zbędne. Co więcej, przywoływanie przez Skarżącego dotyczące zasadności ustaleń poczynionych przez Prokuratora, mogą mieć znaczenie w postępowaniu przed sądem powszechnym, który bada faktyczne okoliczności sprawy, a nie w postępowaniu przed Komendantem Głównym Policji, który bada, czy skarżący utracił przymiot "nieposzlakowanej opinii" umożliwiający mu dalsza pracę w Policji. Sąd zwraca też uwagę, że zwrot "nieposzlakowana opinia" jest nierozerwalnie złączony z etosem pracy funkcjonariusza Policji. Jak wskazano wcześniej w przypadku kolizji interesu służby z interesem prywatnym, zadaniem Policji, w stosunku do funkcjonariusza, co do którego istnieje podejrzenie, że etos narusza, jest odpowiednie zareagowanie, czego wyrazem jest wydany w niniejszej sprawie rozkaz personalny.
Sąd stwierdza, że wydając obie sporne decyzje administracyjne, organy Policji nie dopuściły się naruszenia przepisów ustawy o Policji, jak i normom wynikającym z Konstytucji RP, jak również nie naruszyły norm postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. W ich działaniu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu, wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca, podjęte rozstrzygnięcie mieści się w granicach uznania administracyjnego, nie nosi cech dowolności.
Niewątpliwie, organy Policji obowiązane były do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa. Zdaniem Sądu, nie można organom odmówić respektowania zasad postepowania wyrażonych w art. 7 i 8 k.p.a. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego wynika, że organ rozważył słuszny interes strony oraz interes społeczny, zasadnie dając prymat temu drugiemu, zaś samo uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło