II SA/Wa 359/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-04-30
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA, a jeśli tak, czy należy mu przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego jest ustawowo zwolniony z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a PPSA, powołując się na utrwalone orzecznictwo. W związku z tym, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów było zbędne. Jednocześnie, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że sytuacja materialna skarżącej, mimo pewnych dochodów i pomocy, nie pozwala jej na samodzielne pokrycie kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
K. F. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odmawiającą przyznania dodatku mieszkaniowego. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata). Skarżąca utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 597 zł, nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów. Na wezwanie sądu uzupełniła wniosek o dokumenty dotyczące dochodów i wydatków.Rozstrzygnięcie
Przyznano K. F. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2008 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia: przyznać K. F. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.
K. F. wraz ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, wniosła o przyznanie prawa pomocy.
W zakreślonym przez Sąd terminie skarżąca złożyła przedmiotowy wniosek na urzędowym formularzu, wskazując, że domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
We wniosku skarżąca podała, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty inwalidzkiej, w wysokości 597 zł. Z uwagi na niskie dochody nie ma środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, którego pomocy oczekuje z uwagi na wadę słuchu.
Skarżąca oświadczyła też, że oprócz mieszkania o wielkości 50 m2 nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności oraz przedmiotów wartościowych.
Na wezwanie referendarza sądowego, K. F. uzupełniła swój wniosek o kopię zeznania podatkowego za 2006 r., wyciągi z rachunku bankowego za pierwsze trzy miesiące 2008 r., zaświadczenie o wysokości opłat mieszkaniowych wraz z zawiadomieniem o zmianie ich wysokości od 1 kwietnia 2008 r., kopie faktur VAT za gaz oraz energię elektryczną.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na wstępie należy stwierdzić, że - w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie - na K. F. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych.
Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Przedmiotem skargi K. F. jest odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego.
Co prawda ww. przepis nie przewiduje wprost zwolnienia od kosztów strony w sprawie, której przedmiotem jest dodatek mieszkaniowy, jednakże w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że - z uwagi na rodzaj świadczenia - również strony skarżące działania lub bezczynność organów w sprawach z zakresu dodatków mieszkaniowych korzystają z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a cytowanej ustawy (por. postanowienie NSA z 16.12.2005 r., sygn akt I OZ 1419/05, niepubl.). Oznacza to, że w niniejszej sprawie skarżąca z mocy prawa zwolniona jest całkowicie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Z uwagi na powyższe, rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest zbędne.
Natomiast należało zbadać, czy jest zasadny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego.
Zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających
z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Dlatego - stosownie do art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że w chwili obecnej sytuacja materialna skarżącej jest bardzo trudna i nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru.
Miesięczny dochód skarżącej stanowi jedynie renta inwalidzka w kwocie 597 zł.
Z tego musi opłacić stałe koszty utrzymania mieszkania, które wynoszą łącznie 377,42 (koszty eksploatacji - 272, 62 oraz opłaty na fundusz remontowy – 104, 80), opłaty za gaz średnio - 30 zł miesięcznie oraz energię elektryczną – około 30 zł za okres rozliczeniowy.
Co prawda z akt sprawy wynika, że skarżąca otrzymała spadek i korzysta z finansowej pomocy innych osób, ale jednocześnie należy stwierdzić, że wskazuje też, iż w chwili obecnej nie ma już pieniędzy i brakuje jej środków na wykupienie koniecznych w jej stanie zdrowia leków (ma problemy z kręgosłupem oraz słuchem – jest osobą niepełnosprawną), zalega z opłatami za mieszkanie, a na gorący posiłek stać ją jedynie co kilka dni.
Ze złożonego wniosku wynika również, że oprócz mieszkania skarżąca obecnie nie posiada innych nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów wartościowych.
W związku z powyższym należy uznać, iż w niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu, gdyż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 254 § 1, 258 § 1 i § 2 pkt 7 oraz w związku z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło