II SA/Wa 359/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant: Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2008 r. sprawy ze skargi K. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. Ś. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści) oraz kwotę 52,80 (słownie: pięćdziesiąt dwa osiemdziesiąt) stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 kpa i art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 122, poz. 593 ze zm.) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] o odmowie przyznania K. F. dodatku mieszkaniowego. W toku postępowania administracyjnego organy ustaliły następujący stan faktyczny sprawy. Pani K. F. wystąpiła do Prezydenta [...] z wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2007 r. o przyznanie jej dodatku mieszkaniowego. Wnioskodawczyni podała, iż zamieszkuje lokal o powierzchni użytkowej [...] m², gdzie łączna kwota wydatków za mieszkanie za ostatni miesiąc wyniosła [...] zł. Ponadto wskazała, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z inną osobą. Podała też, że jest osobą niesprawną ruchowo, a jej jedynym źródłem utrzymania jest renta inwalidzka II grupy w wysokości [...] zł brutto miesięcznie. Wyjaśniła, że zamieniła swoje dotychczasowe [...] m² mieszkanie na obecne większe, dzięki odziedziczeniu w ½ mieszkania [...]. W dniu [...] listopada 2007 r. Prezydent [...] postanowieniem nr [...] zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego do czasu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w lokalu K. F. Organ wyjaśnił, iż uprawniony pracownik organu złożył wnioskodawczyni wiele wizyt w celu przeprowadzenia ww. wywiadu, jednak z uwagi na nieobecność K. F., nie miał on możliwości przeprowadzenia go. W zażaleniu na powyższe postanowienie wnioskodawczyni wniosła o odwieszenie postępowania, argumentując, iż stale przebywa w domu z powodu [...]. Ponadto, w jej domu brak jest domofonu i dzwonka do drzwi w związku z czym, aby skontaktować się z nią należy mocno zapukać do drzwi. W dniu 23 listopada 2007 r. przeprowadzono u wnioskodawczyni wywiad środowiskowy, a następnie w dniu [...] grudnia 2007 r. postanowieniem nr [...] Prezydent [...] podjął postępowanie w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. organ odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego z powodu stwierdzonej, podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, rażącej dysproporcji między niskimi dochodami wskazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. W odwołaniu od powyższej decyzji K. F. wskazała, iż jedynym źródłem jej utrzymania jest renta inwalidzka oraz przekazywane comiesięczne wsparcie w wysokości [...] zł od osoby wspólnie z nią zamieszkującej. Stwierdzony więc znaczny dochód, wynikał głównie ze sprzedaży dwóch mieszkań i zakupu oraz remontu jej obecnego mieszkania spowodowany koniecznością umożliwienia poruszania się na wózku inwalidzkim z uwagi na kalectwo wnioskodawczyni. Stąd też, znaczne środki były tylko "chwilowo w jej dyspozycji" i były przeznaczone na ściśle określony cel. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania K. F., decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego nie jest decyzją uznaniową. Skoro więc, w wyniku postępowania administracyjnego stwierdzono, iż nie spełnia ona przesłanek do przyznania jej tego świadczenia, tj. deklarowany dochód jest wyższy niż norma dochodu gospodarstwa wieloosobowego, należało odmówić jej przyznania tego dodatku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. F. nie zgodziła się z zaskarżoną decyzją. Wskazała, iż organ niesłusznie, przy obliczaniu jej dochodu, doliczył też dochód osiągany przez osobę wspólnie z nią zamieszkującą. Wskazała, iż nie jest w stanie uiszczać opłat związanych z utrzymaniem obecnego mieszkania, gdyż obecnie nie pozostały jej żadne środki pieniężne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpoznawana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej podanych. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z roku 2000 Nr 49 poz. 509 ze zm.) przepisy Kpa stosuje się przed organami administracji publicznej należących do właściwości tych organów w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast zgodnie z art. 5 § 2 pkt 3 organem administracji publicznej są m.in. organy jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że w sytuacji, w której przepisy innej ustawy proceduralnej lub przepisy prawa materialnego nie wyłączają stosowania przepisów Kpa to w sprawach indywidualnych toczących się przed organami jednostek samorządu terytorialnego należy przestrzegać przepisów ww. ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Organy administracji publicznej: Prezydent [...] i Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrywały sprawę o przyznanie skarżącej dodatku mieszkaniowego. Materialną przesłanką przyznania dodatku są przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm). Przepisy tej ustawy nie wyłączają stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego ani nie statuują własnej procedury przyznawania dodatku mieszkaniowego. Tak więc, organy orzekające w sprawie powinny przestrzegać przepisów regulujących sposób postępowania i dojścia do rozstrzygnięcia. Tymczasem, jak wynika z akt postępowania, tego nie uczyniono. Prezydent [...] postanowieniem wydanym w dniu [...] listopada 2007 r. działając na podstawie art. 97 § 1 Kpa zawiesił postępowanie w sprawie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z treścią art. 99 organ, który zawiesił postępowanie ma obowiązek poczynić niezbędne kroki w celu usunięcia przeszkody uniemożliwiającej dalsze postępowanie. Natomiast zgodnie z treścią art. 102 Kpa w czasie zawieszenia postępowania organ administracji może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. Tylko w tych wypadkach ustawodawca zezwala organowi administracji publicznej na podejmowanie czynności związanych z prowadzeniem postępowania, bowiem "podstawowym, ogólnym skutkiem zawieszenia postępowania administracyjnego jest wstrzymanie dalszego biegu postępowania. Oznacza to przede wszystkim zaniechanie podejmowania kolejnych (nowych) czynności procesowych" (G. Łaszczyca [w:] G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz opublikowany w Lex). Organ w trakcie zawieszenia postępowania nie może działać tak, jakby postępowanie nadal się toczyło. Takie rozwiązanie ma charakter gwarancyjny dla strony postępowania, która mając informację o zawieszeniu postępowania, jest przekonana, że żadne ważne czynności nie będą podejmowane. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. zawiesił postępowanie w sprawie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego. Postanowienie to weszło w życie z dniem [...] listopada 2007 r., tj. z dniem doręczenia go stronie. Następnie w dniu 23 listopada 2007 r. w stosunku do skarżącej dokonano kluczowych czynności dowodowych polegających na przyjęciu oświadczenia o stanie majątkowym oraz przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. Następnie, już po przeprowadzeniu ww. istotnych czynności dowodowych w sprawie, organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] grudnia 2007 r. postanowienie o podjęciu postępowania. Takie działanie organu jest rażącym naruszeniem prawa. Należy tu przypomnieć, iż z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy organ administracji państwowej działa wbrew jasnemu i jednoznacznemu brzmieniu przepisów prawa (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Warszawa 2006 r., s. 743-744). W niniejszej sprawie treść art. 99 Kpa i 102 Kpa jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości. Mają one także charakter gwarancyjny, gdyż chronią stronę przed możliwością podejmowania przez organy administracji publicznej istotnych dla sprawy działań w sytuacji, gdy strona jest przekonana, że żadne takie czynności nie będą podejmowane. Tymczasem organ, wbrew oczywistemu brzmieniu art. 99 Kpa i art. 102 Kpa w trakcie zawieszenia postępowania przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie. Takie postępowanie Prezydenta [...] jest rażącym naruszaniem treści art. 99 i 102 Kpa, niedostrzeżonym przez organ drugiej instancji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.