II SA/Wa 36/25
WyrokWSA w Warszawie2025-05-27
Skład orzekający: Sławomir Fularski, Iwona Maciejuk, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie komisji lekarskiej o niezdolności do służby funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, oparte na rozpoznaniu uzależnienia od alkoholu, jest zgodne z prawem, jeśli skarżący kwestionuje diagnozę i sposób uzasadnienia orzeczenia?Ratio decidendi
Sąd administracyjny kontroluje orzeczenia komisji lekarskich w zakresie ustalenia zdolności do służby wyłącznie pod względem formalnym, nie oceniając kwestii medycznych ani prawidłowości diagnozy. W niniejszej sprawie, rozpoznanie uzależnienia od alkoholu zostało poprawnie zakwalifikowane do kategorii "niezdolny do służby" (kategoria C) zgodnie z obowiązującym rozporządzeniem, a postępowanie przed komisjami było zgodne z przepisami prawa materialnego i procesowego. W zakresie dotyczącym inwalidztwa i związku schorzeń ze służbą, skarga podlegała odrzuceniu z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący, funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej, został orzeczeniem Rejonowej Komisji Lekarskiej uznany za niezdolnego do służby (kategoria C) z powodu uzależnienia od alkoholu, a także przyznano mu trzecią grupę inwalidzką bez związku ze służbą. Centralna Komisja Lekarska utrzymała to orzeczenie w mocy. Skarżący zaskarżył orzeczenia, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych, błędne ustalenie niezdolności do służby, zaniechanie sporządzenia szczegółowego uzasadnienia oraz niewyjaśnienie związku schorzeń ze służbą. Kwestionował również diagnozę uzależnienia od alkoholu, wskazując na pozytywną opinię przełożonego i brak epizodów spożywania alkoholu w pracy.Rozstrzygnięcie
1. oddala skargę w przedmiocie ustalenia zdolności do służby; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2025 r. sprawy ze skargi W. D. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [....] października 2024 r. nr [....] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby oraz inwalidztwa i związku schorzeń ze służbą 1. oddala skargę przedmiocie ustalenia zdolności do służby; 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.
[...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu
do spraw wewnętrznych w [...] na podstawie skierowania z dnia [...] czerwca 2023 r. wystawionego przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] celem przeprowadzenia badania psychologicznego i [...] w związku z przebywaniem funkcjonariusza SCS na zwolnieniu lekarskim wystawionym przez lekarza [...] w okresie [...].04.2023 r.- [...]04.2023 r., zweryfikowania zdolności fizycznej i psychicznej do dalszego pełnienia służby, orzeczeniem z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] uznała W. D., funkcjonariusza IAS w [...] - (część A orzeczenia) za niezdolnego do służby (kategoria C). Część B orzeczenia (związek choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby oraz uszczerbku na zdrowiu-nie dotyczy), część C orzeczenia (inwalidztwo)- po przeprowadzonym badaniu - uznano, że uzależnienie od alkoholu uniemożliwia kontynuowanie służby. Na podstawie całości obrazu przyznano trzecią grupę inwalidzką bez związku ze służbą od [...].03.2024 r. Inwalidztwo jest czasowe, badanie kontrolne wyznaczono na marzec 2027 r. Przed baniem należy wykonać: badanie psychologiczne i konsultacja [...] RKL rozpoznała w punkcie 11.1 części A orzeczenia – uzależnienie od alkoholu §. 59 p. 1 rub.5 kat. C., w punkcie 11.2 [...] - bez §. Zdolność do służby określono na podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej ( Dz. U. z 29 grudnia 2017 r. poz. 2473), załącznik nr 1.
RKL w uzasadnieniu wskazała, że W. D. jest funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej. Został skierowany przez DIAS w [...] na badanie do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...], w sprawie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą. W dniu zgłoszenia odbył badanie lekarskie. W badaniu podmiotowym podał dolegliwości i opisał przebieg terapii. Wynik badania przedmiotowego zawarto w protokole. Orzekany na potrzeby RKL odbył badanie psychologiczne i konsultację [...]. Przeprowadzono wnikliwą analizę zebranej w sprawie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej. Schorzenie orzekanego wymienione w p. 1 rozpoznania ma charakter przewlekły i wymaga dalszej regularnej terapii. Istnienie uzależnienia od alkoholu przeczy istnieniu zdrowia osoby orzekanej i stanowi istotne przeciwwskazanie do kontynuowania służby. Na podstawie całości obrazu klinicznego uznano, że W. D. jest niezdolny do służby. Przyznano kategorię zdrowia C. Schorzenie jest powodem uznania inwalidztwa. Inwalidztwo istnieje od [...] marca 2024 r., jest czasowe. Orzekany wymaga badania kontrolnego w marcu 2027. Przed badaniem należy odbyć badanie psychologiczne i konsultację [...]. W dniu badania należy dostarczyć wszelką dokumentację medyczną, obejmującą okres od dnia bieżącego badania, potwierdzoną za zgodność z oryginałem.
Orzeczenie zostało wydane na podstawie ustawy zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. (Dz. U. z dnia 17 stycznia 2018 r. poz. 132), rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (Dz. U. z 25 kwietnia 2017 r. poz. 831), rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej ( Dz. U. z 29 grudnia 2017 r. poz. 2473).
W. D. w odwołaniu od orzeczenia [...]RKL z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] wniósł o uchylenie orzeczenia w całości i wydanie nowego orzeczenia określającego kategorię zdolności do służby jako zdolny do służby w Służbie Celno – Skarbowej, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez [...]RKL podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...].
Odwołujący w uzasadnieniu zarzucił naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. Mając na względzie treść art. 39 ust. 5 pkt 1 ustawy, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 11 k.p.a. podniósł, że RKL nie wskazała, jakie okoliczności przemawiają za uznaniem, iż nie może on kontynuować służby, nie odniosła się do całości dokumentacji, która winna stanowić podstawę orzeczenia. Nie wskazano, jaki wpływ na brak zdolności do służby w Służbie Celno-Skarbowej ma stwierdzone u niego rozpoznanie. Dodał, że uzasadnienie jest istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej kompletne przesłanki powziętej decyzji. Biorąc pod uwagę konsekwencje, jakie dla orzekanego wywołuje orzeczenie o niezdolności do służby, wydanie takiego orzeczenia musi być poprzedzone wnikliwą diagnostyką i jednoznacznymi ustaleniami.
Odwołujący zaznaczył, że w dniu [...] lutego 2024 r. odbył okresowe badanie lekarskie, w ramach którego lekarz stwierdził zdolność do pracy. Lekarz przeprowadzający badanie nie stwierdził jakichkolwiek objawów fizycznych i psychicznych uzależnienia od alkoholu. Podobnie [...] odwołującego nie świadczy o ograniczonej zdolności do służby. Podniósł, że Komisja nie wskazała, w jaki sposób podwyższony poziom cholesterolu (który w przypadku odpowiedniego trybu życia i diecie może ulec zmianie) wpływa na zdolność odwołującego do pełnienia służby na dotychczas zajmowanym stanowisku. Nadmienił , że jest zasłużonym honorowym dawcą krwi III stopnia, i nigdy nie było przeciwskazań do oddania krwi medycznych, laboratoryjnych i psychologicznych. Dodał również, że wydane orzeczenie spowodowało natychmiastowe zwolnienie go ze służby, co mocno skomplikowało jego sytuację życiową, tym bardziej, że opiekuje się również niepełnosprawnym synem.
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzeczeniem z dnia [...] października 2024 r. nr [...], na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 310), utrzymała w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...].
CKL wskazała, że po zapoznaniu się z odwołaniem od orzeczenia RKL z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] i całością akt zgromadzonych w przedmiotowej sprawie nie znalazła przesłanek do zmiany bądź uchylenia zaskarżonego orzeczenia. CKL ustaliła, że RKL uznała, że orzekany jest trwale niezdolny do służby w Służbie Celno - Skarbowej z powodu rozpoznania w punkcie 11.1 części A zaskarżonego orzeczenia. Orzeczone inwalidztwo sięga trzeciej grupy, nie pozostaje w związku ze służbą i podlega badaniu kontrolnemu w marcu 2027 r. W odwołaniu orzekany wskazał, że uzasadnienie komisji jest lakoniczne i żaden sposób nie wskazano w nim jaki wpływ na zdolność do służby w Służbie Celno - Skarbowej ma stwierdzone u niego się rozpoznanie. CKL odpowiadając na tak postawiony zarzut wyjaśniła, że komisje określając kategorię zdolności do służby w Służbie Celno - Skarbowej opierają się tylko i wyłącznie o rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do Służby Celno - Skarbowej, oraz funkcjonariusza Służby Celno - Skarbowej (Dz. U. z 2017r. poz. 831). Rozpoznane przez RKL schorzenie zostało poprawnie zakwalifikowane do §59p1 tegoż rozporządzenia, gdzie w rubryce 5 widnieje tylko i wyłącznie kategoria C - trwale niezdolny do służby. Rozpoznanie to zostało potwierdzone przez konsultanta wydającego opinię w trybie odwoławczym (konsultacja z dnia [...] października 2024 r.). Opiniująca [...] w konkluzji badania wskazała cyt.: "(-) Uzależnienie od alkoholu - w deklarowanej abstynencji od marca 2023 r. Biorąc pod uwagę powyższe CKL na podstawie art. 47 ust. 1 pkt. 1 ustawy o komisjach lekarskich utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie i orzeka jak w sentencji.
W. D. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie orzeczenia CKL z dnia [...] października 2024 r. nr [...] oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia [...] RKL w [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] zarzucając naruszenie: 1) art. 39 ust. 5 pkt 1 ustawy o komisjach lekarskich, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez: a) błędne ustalenie, że skarżący jest całkowicie niezdolny do Służby Celno-Skarbowej, w sytuacji gdy stan jego zdrowia nie stanowi przeszkody do pełnienia służby, b) zaniechanie sporządzenia szczegółowego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, 2) naruszenie przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w treści uzasadnienia, z jakich przyczyn organ uznał, że rozpoznane schorzenia pozostają w związku ze służbą; 3) naruszenie art. 46 ustawy o komisjach lekarskich poprzez wydanie orzeczenia przez CKL po upływie 60 od dnia otrzymania odwołania; 4) naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 k.p.a., mające istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organy administracji publicznej w toku postępowania z urzędu lub na wniosek stron nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Skarżący w uzasadnieniu podtrzymał stanowisko i zarzuty wyrażone w odwołaniu od orzeczenia RKL, odnosząc je również do orzeczenia CKL. Dodał m.in., że orzeczenie RKL ogranicza się jedynie do wskazania, że "istnienie uzależnienia od alkoholu przeczy istnieniu zdrowia osoby orzekanej i stanowi istotne przeciwskazanie do kontynuowania służby. Na podstawie całości obrazu klinicznego uznano, że badany jest niezdolny do służby", zaś uzasadnienie organu drugiej instancji ogranicza się do wskazania, że rozpoznane przez RKL schorzenie zostało poprawnie zakwalifikowane do §59 p.1 rozporządzenia, gdzie w rubryce 5 widnieje tylko i wyłącznie kategoria C - trwale niezdolny do służby. Tymczasem uzasadnienie jest istotnym składnikiem prawidłowo wydanej decyzji. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. Strona może skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są jej kompletne przesłanki powziętej decyzji. Skarżący ponadto wskazał, że cierpi na zaburzenia adaptacyjne, wywołany stanem zdrowia obłożnie chorego syna, a następnie jego śmiercią. Zwracał uwagę lekarzowi na to, że w tym stanie zdarza mu się wypić kilka piw, jednakże nigdy nie określał swojego stanu jako uzależnienia alkoholu, a co najwyżej skłonność do nadmiernego spożywania alkoholu (bez cech uzależnienia), z naciskiem na to, że jest już od ponad 1,5 roku w totalnej abstynencji. Gdyby faktycznie skarżący był osobą uzależnioną od alkoholu, to przez kilkanaście lat w pracy w służbie celno -skarbowej miałby epizody spożywania alkoholu w pracy. Tymczasem nigdy taka sytuacja nie miała miejsca. Jak wynika z opinii wydanej przez bezpośredniego przełożonego skarżącego, skarżący jest wzorowym, sumiennym funkcjonariuszem, zaś w trakcie pełnienia przez niego służby, nie stwierdzono, aby był pod wpływem alkoholu lub innych środków odurzających.
Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym orzeczeniu. Pełnomocnik wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Pełnomocnik skarżącego i uczestnik postępowania nie żądali przeprowadzenia rozprawy. Wezwanie skierowane do pełnomocnika skarżącego doręczone zostało 12 lutego 2025 r. (karta 29 akt sądowych). Uczestnik postępowania pismem z dnia 30 stycznia 2025 r. poinformował, że nie żąda rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie pełnomocnik organu wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący i uczestnik nie żądali przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju
sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli
ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Skarga na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w zakresie obejmującym ustalenie zdolności do służby (kategoria zdrowia C) nie podlegała uwzględnieniu, albowiem zaskarżone w tym zakresie orzeczenie CKL i utrzymane nim w mocy orzeczenie RKL nie naruszają przepisów prawa materialnego, jak również prawa procesowego w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W pozostałym zakresie, tj. dotyczącym inwalidztwa i związku schorzeń ze służbą, skarga podlegała odrzuceniu.
Stwierdzając powyższe, wskazania wymaga, że orzeczenia komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych można podzielić na dwie grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby, to jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do służby, jej dalszego pełnienia albo zwolnienia ze służby. Te orzeczenia komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla organu właściwego w sprawach powołania określonej osoby do służby albo do zwolnienia ze służby, przy czym przyjęcie do służby lub zwolnienie ze służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej (rozkazu personalnego), podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Natomiast druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające związek schorzenia ze służbą i stopień inwalidztwa dla celów między innymi emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy, to jest przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2473) wydanego na podstawie art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.
o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...).
Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości sądów administracyjnych (v. wyroki NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08 orzeczenia.nsa.gov.pl, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000r, nr 5, poz.167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie NSA z 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00 ONSA z 2001, nr 2, poz.47).
Z tego względu, skarga na orzeczenie CKL z dnia [...] października 2024 r. w zakresie dotyczącym inwalidztwa i związku schorzeń ze służbą, podlegała odrzuceniu.
Orzeczenie RKL i CKL w zakresie ustalenia zdolności do służby wydane zostały w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 831).
Podkreślenia wymaga, że kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny w przedmiocie ustalenia zdolności do służby sprowadza się do badania orzeczeń lekarskich pod względem formalnym. Sąd administracyjny kontrolując orzeczenie komisji lekarskiej, we wskazanym zakresie, nie ocenia kwestii medycznych (v. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17, z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14 orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd nie jest więc uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania. Co za tym idzie, Sąd nie może badać prawidłowości samej diagnozy.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę postępowanie zakończone zaskarżonym orzeczeniem w przedmiocie ustalenia zdolności skarżącego do służby zostało przeprowadzone zgodnie z powołanymi wyżej przepisami. Zaskarżone orzeczenie CKL i orzeczenie RKL nie naruszają prawa.
Dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia CKL oraz orzeczenia RKL w zakresie ustalenia zdolności skarżącego do służby (kategoria zdrowia C) Sąd stwierdził, że w sprawie nie zostały naruszone przepisy ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestia rozpatrzenia odwołania po terminie przewidzianym w ustawie nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Strona miała możliwość kwestionowania bezczynności organu w rozpatrzeniu odwołania, po wyczerpaniu środka zaskarżenia. Zagadnienie dotyczące czasu trwania postępowania odwoławczego nie wpływa na wynik niniejszej sprawy.
Stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz.U.2023 r. poz. 615), o zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza, do pełnienia służby, orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, o których mowa w ustawie dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398). Zgodnie z art. 6 ustawy o komisjach lekarskich, zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria A – "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria B – "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną, mogąc mieć wpływ na jego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 3) kategoria C – "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby.
Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich (...), rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata do służby, funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej, funkcjonariusza zwolnionego z tych służb, emeryta, rencisty, pracownika, kandydata do pracy lub osoby skierowanej do komisji lekarskiej, zwanych dalej "osobą badaną", i sporządza protokół badania komisji lekarskiej, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby. Zgodnie z art. 32 ust 2 tej ustawy, Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie.
Stosownie zaś do art. 33 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich (...), rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia.
W myśl art. 38 ust. 1 ww. ustawy, rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej,
z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Orzeczenia, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 ustawy).
Stosownie do art. 42 ust. 1 i art. 43 ust. 1 ww. ustawy, od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej osobie badanej lub podmiotowi kierującemu tę osobę do rejonowej komisji lekarskiej przysługuje odwołanie do Centralnej Komisji Lekarskiej w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.
Zgodnie z art. 47 ust. 1 ww. ustawy, CKL po rozpatrzeniu odwołania: (1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo (2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo (3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. CKL nie może wydać nowego orzeczenia na niekorzyść osoby badanej, chyba że zaskarżone orzeczenie jest sprzeczne z prawem lub zostało wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych (ust. 2). Do postępowania odwoławczego prowadzonego przez CKL stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi (ust. 3).
Z powyższego wynika, że przepisy ustawy o komisjach lekarskich regulują pewne kwestie proceduralne odmiennie od rozwiązań przyjętych w procedurze określonej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jednakże stosownie do art. 4 ww. ustawy, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy k.p.a.
Kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do badania tego aktu pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach regulujących te kwestie, czy orzeczenie zawiera wszystkie niezbędne elementy, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach ustawy o komisjach lekarskich oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 13 kwietnia 2017 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do pełnienia służby przez kandydata do służby w Służbie Celno-Skarbowej oraz funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej
Raz jeszcze wskazania wymaga, że sąd administracyjny kontrolując orzeczenie komisji lekarskiej nie ocenia kwestii medycznych, nie może badać prawidłowości samej diagnozy lekarskiej, ani oceniać metod stosowanych przez lekarzy w celu jej postawienia (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17; z dnia 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14; orzeczenia.nsa.gov.pl).
W sprawie tej CKL uznała skarżącego za niezdolnego do służby, trwale niezdolnego do służby Kat. C rozpoznając w części A punkt 11.1 Uzależnienie od alkoholu § 59 p. 1 załącznika do powołanego już rozporządzenia. Dodatkowo jedynie wskazano w punkcie 11.2 na [...] - bez §.
Schorzenie wskazane w punkcie 11.1 w ocenie Komisji stanowiło o kwalifikacji – kategoria C (niezdolny do służby). Z załącznika do rozporządzenia wynika, że prawodawca w § 59 pkt 1 wskazał na schorzenie uzależnienie od alkoholu i w odniesieniu do funkcjonariusza przyporządkował mu kategorię C – niezdolny do służby.
Zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich (...) rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej.
Z akt sprawy, jak również orzeczeń RKL i CKL wynika, że niezbędne badania zostały przeprowadzone i na ich podstawie RKL rozpoznała u skarżącego uzależnienie od alkoholu i prawidłowo przyporządkowała je do § 59 punkt 1 załącznika do rozporządzenia. Wymogi ustawy i rozporządzenia zostały zachowane.
Wynik badania przedmiotowego zawarto w protokole. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący odbył badanie psychologiczne i konsultację [...], na co zresztą jednoznacznie wskazano w orzeczeniu RKL. RKL stwierdziła też, że schorzenie skarżącego wymienione w p. 1 rozpoznania ma charakter przewlekły i wymaga dalszej regularnej terapii. Uzasadnienie orzeczenia RKL jest jednoznaczne i wystarczająco wyczerpujące na potrzeby dokonania kontroli jego prawidłowości. Załącznik do rozporządzenia wymaga, jak wynika z objaśnień szczegółowych, aby orzekanie schorzenia, o którym mowa m.in. w § 59 następowało wyłącznie w oparciu o konsultację specjalisty [...], z uwzględnieniem wyniku badania psychologicznego, gdy jest ono konieczne. Z akt administracyjnych i orzeczenia RKL wynika jednoznacznie, że rozpoznanie dokonane zostało po przeprowadzeniu badania psychologicznego i po konsultacji [...]. Zachowane zostały zatem wymogi rozporządzenia. Wszelkie zarzuty skargi dotyczące zgodności z przepisami rozporządzenia nie są trafne.
Samo wskazanie w uzasadnieniu orzeczenia RKL, że istnienie uzależnienia od alkoholu przeczy istnieniu zdrowia osoby orzekanej i stanowi istotne przeciwwskazanie do kontynuowania służby niczego w sprawie nie zmienia. Potwierdza jedynie decyzję prawodawcy, który jednoznacznie uzależnienie od alkoholu u funkcjonariusza nakazał kwalifikować jako niezdolność do służby. Komisja Lekarska nie miała tu żadnych możliwości wyboru. Okoliczność, że skarżący podlegał okresowemu badaniu lekarskiemu, w ramach którego lekarz stwierdził zdolność do pracy nie ma żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy i nieodniesienie się do tego przez CKL nie stanowi uchybienia, które miałoby wpływ na wynik sprawy. Kwestia ustaleń lekarza w ramach badań okresowych nie wpływa na wynik niniejszej sprawy. O zdolności do służby orzeka się wyłącznie w ramach RKL i CKL.
Rejonowa Komisja Lekarska dokonała szczegółowej oceny stanu zdrowia orzekanego na podstawie całości dokumentacji medycznej i przeprowadzonych badań i wydała orzeczenie z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności.
Nie są tym samym trafne zarzuty skargi. W przedmiotowej sprawie Komisja dokonała pełnych i wyczerpujących ustaleń stanu faktycznego i nie naruszyła przepisów k.p.a. Uwzględniła istotne w sprawie okoliczności faktyczne i rozważyła je na gruncie rozporządzenia w sposób wystarczający do dokonania pełnej i właściwej oceny zdolności skarżącego do służby. Z akt sprawy, jak też z orzeczenia RKL i CKL wynika, że nie są trafne zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 kpa 77 § 1 k.p.a. Nadto, ocena RKL i CKL nie była w tej sprawie dowolna (art. 80 k.p.a.), a znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Komisja Lekarska nie twierdziła, jak wskazano w skardze, że podwyższony poziom cholesterolu wpływa na zdolność odwołującego do pełnienia służby na dotychczas zajmowanym stanowisku. Nadto, Komisje orzekały o zdolności do służby, a nie wyłącznie na zajmowanym stanowisku. Nie jest też jasne twierdzenie skargi, że dokumentacja medyczna, wynik konsultacji specjalistycznych oraz inna dokumentacja nie dają podstaw do przyjęcia, iż u odwołującego występuje schorzenie w postaci uzależnienia od alkoholu. Rozpoznania dokonano właśnie na podstawie dokumentacji medycznej, tj. przeprowadzonych badań i konsultacji, na które wprost wskazano w orzeczeniu RKL. Rozpoznanie to znalazło potwierdzenie w postępowaniu odwoławczym. CKL jednoznacznie powołała się w swoim orzeczeniu na opinię konsultanta (opinia specjalisty [...] z dnia [...] października 2024r.), która to opinia znajduje się w aktach administracyjnych.
Centralna Komisja Lekarska, orzekająca w składzie trzech lekarzy, działała zgodnie ze swoją właściwością ustawy. CKL, biorąc pod uwagę dokumentację medyczną, w tym opinię lekarza [...] z [...] października 2024 r. ustaliła występowanie schorzenia z § 59 pkt 1 załącznika do rozporządzenia, gdzie w rubryce 5 widnieje tylko i wyłącznie kategoria C - niezdolny do służby.
Wbrew twierdzeniom skargi orzeczenia CKL i RKL nie pozostają w sprzeczności ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i stanem faktycznym.
Sposób uzasadnienia orzeczenia CKL nie jest w pełni wyczerpujący, jednakże orzeczenie to nie pozostawia żadnych wątpliwości co do prawidłowości rozpoznania schorzenia, które wskazane zostało przez RKL. CKL przeprowadziła nadto dodatkową konsultację, na co jednoznacznie wskazano w zaskarżonym orzeczeniu i nie ma podstaw do podważania ustalenia w zakresie dokonanego rozpoznania i stwierdzonej niezdolności do służby. Zasadnie CKL utrzymała w mocy orzeczenie RKL w zakresie stwierdzenia, że skarżący jest niezdolny do służby. Odmienna ocena skarżącego w tym zakresie nie może mieć wpływu na wynik sprawy. Kwestie, które wynikły po wydaniu orzeczenia RKL i CKL i ich skutki dla skarżącego nie mogły mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy.
W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia RKL pozwala przyjąć, że Komisje wszechstronnie rozpatrzyły sprawę. Kwestionowanie przez skarżącego dokonanej w istocie kwalifikacji medycznej schorzenia nie może prowadzić do uchylenia zaskarżonego orzeczenia w zakresie ustalonej zdolności do służby (kategoria C). Argumentacja skargi nie stanowi o błędnych ustaleniach faktycznych w orzeczeniu CKL i RKL. Sąd nie stwierdził także naruszenia innych przepisów postępowania, w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy. Odmienna ocena skarżącego od oceny CKL i RKL nie stanowi o niezgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia w przedmiocie ustalonej niezdolności do służby. Postępowanie przed komisjami lekarskimi toczy się w trybie przepisów ustawy o komisjach lekarskich. Stosownie do art. 4 ustawy o komisjach lekarskich, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy k.p.a. Organ dysponował w tej sprawie niezbędnym materiałem dowodowym. Okoliczność, że CKL nie odniosła się w zaskarżonym orzeczeniu w pełni do argumentacji odwołania, nie wpływa, jak wskazywano już wyżej, na wynik niniejszej sprawy.
W ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że CKL i RKL dopuściła się naruszenia przepisów ustawy o komisjach lekarskich (...) i przepisów rozporządzenia w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia RKL w wystarczającym stopniu wskazuje na przyczyny zakwalifikowania skarżącego do kategorii "C" niezdolny do służby.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku Sąd orzekł, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło