II SA/Wa 361/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. – przedstawiciela ustawowego małoletniego N. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi A. K. - przedstawiciela ustawowego małoletniego N. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1) oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla A. K. przedstawiciela ustawowego małoletniego N. K. radcę prawnego. A. K. – przedstawiciel ustawowy małoletniego N. K. w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów źródłowych znajdujących się w aktach sprawy wynika, że A. K. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku (dowód: kserokopia zaświadczenia z dnia [...] marca 2012 r. wydanego przez Starostę Powiatu P.). Posiada dom o pow. 85,50 m2, mieszkanie o pow. 45, 5 m2 oraz nieruchomość o pow. 0, 73 ha. A. K. jako osobę pozostająca z nią we wspólnym gospodarstwie domowym wpisała syna N., jednakże z oświadczeń zawartych we wniosku wynika, że obydwoje pozostają na utrzymaniu teściowej – K. K., która otrzymuje rentę w wysokości 762,66 zł netto (dowód: kserokopia przekazu pocztowego świadczenia rentowego). W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także przedmiotowa sprawa, ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tej części przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt. 1 sentencji. Rozpoznając zaś wniosek w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata, należy stwierdzić, że zasługuje na uwzględnienie. Przy czym, skoro skarżąca nie wskazała wyraźnie (w rubryce nr 4), czy wnosi o ustanowienie adwokata, czy radcy prawnego, natomiast w uzasadnieniu wniosku (rubryka nr 5) napisała, iż "Prezesa ZUS-u reprezentował będzie radca prawny, a my pragniemy mieć równe szanse", uznano za właściwe ustanowić w niniejszej sprawie radcę prawnego. Zgodnie z danymi przedstawionymi przez wnioskodawczynię dochód na jednego członka rodziny wynosi ok. 254 zł netto miesięcznie. W tej sytuacji, mając na uwadze aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego należało uznać, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt. 2 sentencji.