II SA/Wa 361/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-03-21

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy małoletniemu skarżącemu, reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, a jednocześnie jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Małoletniemu skarżącemu, reprezentowanemu przez przedstawiciela ustawowego, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Fakt zwolnienia z obowiązku uiszczania kosztów sądowych nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie zastępstwa procesowego, gdyż przepisy dotyczące prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Przedstawiciel ustawowy małoletniego skarżącego złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, wskazując na trudną sytuację materialną rodziny utrzymującej się z renty rodzinnej i socjalnej oraz świadczeń rodzinnych. Skarżący jest małoletnim dzieckiem, po śmierci matki pozostaje pod opieką ojca, który nie pracuje. Rodzina ponosi znaczne koszty utrzymania gospodarstwa domowego.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano małoletniemu K. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi małoletniego K. S., reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego – S. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać małoletniemu K. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. S. S. - przedstawiciel ustawowy małoletniego K. S., wraz ze skargą na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. We wniosku wskazał, że po śmierci matki K. S. pozostaje wraz z synem (ur. w 2011 r.) we wspólnym gospodarstwie domowym. Podał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, bowiem na dochód rodziny składają się jedynie renta rodzinna i socjalna wraz ze świadczeniami rodzinnymi, w łącznej wysokości do wypłaty (po potrąceniu świadczeń alimentacyjnych) w kwocie 714,23 zł. Podniósł, że do stałych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego należą opłaty za energię elektryczną w wysokości 204,88 zł, opłaty za wodę - 23,73 zł, zakup gazu - 112, zakup leków - około 400 zł, wywóz odpadów - 72 zł, opłaty za telefon - 75 zł. Oświadczył, że mieszka wraz z synem w domu należącym do krewnych, do którego nie ma tytułu prawnego, nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w niniejszej sprawie jest zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast art. 262 cytowanej ustawy stanowi, że przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt sprawy, skarżący jest osobą małoletnią, po śmierci matki pozostaje na utrzymaniu ojca, który nie pracuje, a rodzina utrzymuje się ze świadczenia rodzinnego i zasiłku socjalnego wraz z dodatkami rodzinnymi, które po potrąceniu świadczeń alimentacyjnych, łącznie wynoszą 714,23 zł. Należy więc uznać, biorąc pod uwagę wysokość otrzymywanych dochodów oraz obecne koszty utrzymania i leczenia, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Z tych względów, na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło