II SA/Wa 362/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Kube, Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Janusz Walawski, , Protokolant - Łukasz Bazyluk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki - stwierdza nieważność zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2007 r. nr [...], - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], powołując się na art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 52 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.) oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. Nr 135, poz. 1451), odmówił udzielenia [...] R. S. pomocy finansowej w postaci zwrotu kosztów kształcenia w systemie zaocznym na Podyplomowych Studiach [...] organizowanych przez Akademię Obrony Narodowej. W wyniku odwołania skarżącego, Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2005 r. Po wniesieniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 143/06, uchylił zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję. W uzasadnieniu natomiast wskazał, że organy obu instancji nie wykazały w stopniu wystarczającym i nie uzasadniły, czy kierunek nauki podjętej przez skarżącego jest zbieżny, bądź nie, z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Ponadto podany w uzasadnieniu decyzji brak środków finansowych, nie jest zgodny ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a przepisy nie uzależniają udzielenia pomocy finansowej od pobierania nauki tylko w trybie stacjonarnym. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 52 ust. 3 i 4 wskazanej już wyżej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz na podstawie § 3 i 5 ust. 2 cytowanego już wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką, odmówił [...] R. S. wyrażenia zgody na udzielenie pomocy finansowej w postaci zwrotu kosztów nauki podjętej w ramach zaocznych Podyplomowych Studiów [...] pobieranych przez organizatora studiów komercyjnych Akademię Obrony Narodowej. W uzasadnieniu decyzji podał, że nie widzi podstaw do udzielenia pomocy finansowej, bowiem nie spełnia on warunków do jej przyznania. W odwołaniu z dnia [...] października 2007 r. do Ministra Obrony Narodowej skarżący nie zgodził się z zaskarżoną decyzją podnosząc, że obrane przez niego studia były uzupełnieniem dotychczasowych kwalifikacji oraz miały spowodować uzupełnienie jego wykształcenia. Dodał ponadto, że kiedy podjął studia, organy wojskowe nie dysponowały kartami opisu stanowiska, które określałyby, jaki kierunek studiów wymagany był na danym stanowisku służbowym. Wskazał również, że aktualnie zajmuje stanowisko [...] w [...] i kierunek podjętych w owym czasie studiów podyplomowych, jest zbieżny z kwalifikacjami wymaganymi na obecnym stanowisku służbowym. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2007 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i wniósł o jej uchylenie. W obszernym natomiast uzasadnieniu dowodził, że spełniał warunki do uzyskania pomocy finansowej. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej uchylenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne skonstatował - powołując przepisy art. 52 ust. 1, 2, 3 i 4, art. 36 ust. 1 pkt 3 lit. c, i art. 39 ust. 2 cytowanej już wyżej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - że na stanowisku zajmowanym przez skarżącego, nie było wymagane ukończenie Podyplomowych Studiów [...] organizowanych przez Akademię Obrony Narodowej. Ponadto w opisie aktualnego stanowiska skarżącego, nie znajdują się, jako wymagane, powyższe studia, lecz kurs specjalistyczny [...]. Reasumując, skarżący - zdaniem organu - podjął decyzję indywidualnie, a odnosząc się do zarzutu pozytywnych opinii przełożonych stwierdzono, że dokumenty te miały jedynie charakter pomocniczy i nie były wiążące dla organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Stosownie do treści art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), żołnierz zawodowy może pobierać naukę, jeżeli nie koliduje to z wykonywaniem przez niego zadań służbowych i może on wystąpić z wnioskiem o udzielenie pomocy w związku z pobieraniem nauki (ust. 2), a w myśl ust. 5 zgodę na udzielenie pomocy udziela organ uprawniony do wyznaczania żołnierza zawodowego na wyższe od zajmowanego stanowisko służbowe. W rozpoznawanej sprawie skarżący zajmował stanowisko etatowe zaszeregowane do stopnia [...], stąd też organem właściwym do wydania przedmiotowej decyzji był, według art. 44 ust. 1 pkt 3 ustawy, Dowódca Wojsk Lądowych. W rozpoznawanej sprawie decyzja z dnia [...] września 2007 r. nr [...], została podpisana z upoważnienia Dowódcy Wojsk Lądowych przez [...] T. K.. Jak wynika bowiem z rozkazu dziennego Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], Szef Zarządu Zasobów Etatowych [...] R. Ć. przebywał w tym czasie na urlopie i jego obowiązki pełnił właśnie wymieniony oficer. Rzecz jednak w tym, że Szef Zarządu Zasobów Etatowych nie miał upoważnienia do wydawania tego rodzaju decyzji, bowiem stosownie do pkt 7 ppkt 3 rozkazu Nr 11 Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia 10 stycznia 2007 r. w sprawie usprawnienia procesu dowodzenia w DWL w 2007 r., upoważniono go wprawdzie do rozpatrywania spraw i wydawania decyzji w zakresie udzielania pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki w stosunku do żołnierzy zawodowych Wojsk Lądowych w stopniu etatowym do majora po wcześniejszym uzgodnieniu z Głównym Księgowym, jednakże - jak wynika wprost z treści - dotyczy to nauki "poza wojskiem". Tymczasem skarżący pobierał naukę w Akademii Obrony Narodowej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 lutego 2003 r. o utworzeniu Akademii Obrony Narodowej (Dz. U. Nr 56, poz. 496 ze zm.), nadzór nad Akademią sprawuje Minister Obrony Narodowej, a w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 56 ze zm.), Ministrowi Obrony Narodowej podlega bezpośrednio Akademia Obrony Narodowej. Zauważyć wreszcie należy, że według § 1 pkt 1 i 5 Statutu Akademii Obrony Narodowej uchwalonego przez Senat tejże uczelni w dniu 20 września 2006 r., Akademia Obrony Narodowej jest w rozumieniu ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), uczelnią wojskową publiczną oraz jednostką wojskową w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 241, poz. 2416 ze zm.). Reasumując, Akademia Obrony Narodowej nie funkcjonuje w strukturach "poza wojskiem" i w tej sytuacji wskazane wyżej upoważnienie nie dotyczy decyzji wydanej wobec skarżącego. Stąd też decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisu art. 19 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej i tym samym stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Natomiast Minister Obrony Narodowej utrzymując w mocy decyzję wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości, dopuścił się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Na marginesie dodać należy, że stosownie do treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jednakże w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 143/06, decyzja była wydana w oparciu o inne, wcześniejsze upoważnienie. W związku z treścią wyroku, zbędne staje się odnoszenie do zarzutów ze skargi. Wobec powyższego, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 152 i art. 132 cytowanej już wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.