II SA/Wa 363/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sławomir Antoniuk, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2015 r. sprawy ze skargi P.T. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2014/2015 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu [...] w W. na rzecz skarżącego P.T. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rektor Uniwersytetu [...] w W., na podstawie art. 200 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), art. 104 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), § 3 oraz § 5 ust. 1 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich doktorantom Uniwersytetu [...] w W. stanowiącego załącznik do Zarządzenia Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. ([...]) odmówił P. T. przyznania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2014/2015. Strona w dniu [...] grudnia 2014 r. wniosła do Rektora [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją nr [...] nr [...]. P. T. zarzucił, że decyzja nie spełnia wymogów k.p.a., w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Podał, że sprawa oceny postępowania rekrutacyjnego, stanowiącego podstawę zaskarżanej decyzji, nie jest zamknięta. Rektor Uniwersytetu [...] w W., na podstawie art. 200 ust. 3 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, art. 104 § 1 k.p.a., § 3 oraz § 5 ust. 1 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich doktorantom Uniwersytetu [...] w W. stanowiącego załącznik do Zarządzenia Nr [...] Rektora [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. ([...]) odmówił P. T. przyznania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2014/2015. W uzasadnieniu organ wskazał, że doktorant złożył w dniu [...] grudnia 2014 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie stypendium doktoranckiego. Podał, że analiza dostarczonych dokumentów potwierdza spełnienie formalnych warunków do ubiegania się o stypendium, jednakże uzyskane wyniki z postępowania rekrutacyjnego są niewystarczające do jego przyznania. Organ wskazał, że uzyskana suma punktów 50 nie kwalifikuje do uzyskania stypendium. Zgodnie z załącznikiem do Zasad przyznawania stypendiów doktoranckich Na Wydziale [...] bardzo dobry wynik to wynik na poziomie 90-100 punktów. Odnosząc się do zarzutu o niespełnienie wymogów k.p.a. Rektor wskazał, że decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. ([...]) spełnia minimalne elementy decyzji zgodnie z k.p.a. tj. oznaczenie organu, datę wydania, oznaczenia strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie. Wnioskujący nie wskazał uchybień, które związane byłyby z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. Organ wskazał, że sprawa oceny postępowania rekrutacyjnego, od której P. T. odwołał się w dniu [...] października 2014 r. została zakończona decyzją nr [...] Prorektora [...] Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] listopada 2014 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyjęcia P. T. na pierwszy rok stacjonarnych studiów doktoranckich w dyscyplinie [...] w roku akademickim 2014/2015 oraz postanowieniem Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w W. o uzupełnieniu uzasadnienia decyzji nr [...] z dnia [...] września 2014 r. dotyczącej przyjęcia P. T. na studia doktoranckie w dyscyplinie [...] w roku akademickim 2014/2015. Organ wskazał jednocześnie, że zbędny był zapis w pouczeniu od decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. o skardze do sądu. Decyzja Rektora Uniwersytetu [...] w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. ([...]) stała się przedmiotem skargi P. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł, że podtrzymuje argumentację zawartą w odwołaniu. Podał, że w sprawie przyznania liczby punktów w toku postępowania rekrutacyjnego złożone jest odwołanie, sprawa ta nie jest obecnie zamknięta. Wątpliwości nasuwają następujące elementy: przyznanie punktów w następujących kategoriach: a. wstępna propozycja rozprawy doktorskiej: brak jest obiektywnych kryteriów przyznawania punktów, brak jest obiektywnych kryteriów weryfikacji przyznanych punktów, w projekcie wskazano kierunki badań, tezy i propozycje realizacji interdyscyplinarnego charakteru badań, który zresztą nie był i nie jest obligatoryjny; b. planowana praca badawcza: brak jest obiektywnych kryteriów przyznawania punktów, brak jest obiektywnych kryteriów weryfikacji przyznanych punktów, w projekcie wskazano plan pracy badawczej; c. udział w konferencjach: konferencja w [...] w 1999 była konferencją studencką, konferencja [...] w 2013 r.; d. doświadczenie zawodowe: brak jest obiektywnych kryteriów przyznawania punktów, brak jest obiektywnych kryteriów weryfikacji przyznanych punktów, w projekcie wskazano plan pracy badawczej, komisja nie wzięła pod uwagę dorobku z zakresu [...], nie uwzględniono pracy w ramach prowadzonych zajęć dydaktycznych na uprzednich studiach doktoranckich, nie uwzględniono pracy w ramach stażu na oddziale [...], nie uwzględniono praktyk pedagogicznych zrealizowanych w ramach studium przygotowania pedagogicznego; e. nie wzięto pod uwagę znajomości języka angielskiego na poziomie C1. Skarżący wskazał, że nie jest jasne, na czym polega rozróżnienie między punktami: wstępna propozycja rozprawy doktorskiej i planowana praca badawcza. Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] w W. wniósł o jej oddalenie, powołując dotychczasowe ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, choć z powodów innych niż w niej podniesione. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., co skutkuje koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się przy tym, że w przypadku rażącego naruszenia prawa nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 1987 r. sygn. akt II SA 2145/86 [w:] Kodeks postępowania administracyjnego z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego pod red. R.Hausera, Warszawa 1995, str. 337). W sprawie niniejszej, Rektor Uniwersytetu [...] rozpoznając – na skutek wniosku P. T. z dnia [...] grudnia 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Rektora [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] – sprawę po raz drugi, ponownie wydał decyzję w trybie art. 104 § 1 k.p.a. i odmówił P. T. przyznania stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2014/2015. Zgodnie z powołanym w obu decyzjach przepisem art. 200 ust. 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor, a w jednostce naukowej - jej dyrektor. Stosownie zaś do przepisu art. 207 ust. 1 powołanej ustawy, do decyzji, o których mowa w art. 169 ust. 10 i 11 oraz art. 196 ust. 3, decyzji podjętych przez organy uczelni, kierownika studiów doktoranckich lub dyrektora jednostki naukowej w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, a także w sprawach nadzoru nad działalnością uczelnianych organizacji studenckich oraz samorządu studenckiego i doktoranckiego, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 207 ust. 2 tej ustawy, decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. W świetle powyższego, nie budzi wątpliwości, że Rektor [...] w W., ponownie rozpoznając sprawę zakończoną własną decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], wydaną w trybie art. 104 § 1 k.p.a., obowiązany był zastosować przepis art. 138 § 1 k.p.a. Przepis ten ściśle określa kompetencje decyzyjne tego organu, co oznacza że podjęte rozstrzygnięcie musi przyjąć postać jednej z decyzji wskazanych w tym przepisie. Rektor uczelni może zatem, po ponownym rozpoznaniu sprawy z wniosku doktoranta o jej ponowne rozpatrzenie, wydać decyzję, w której : 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo, 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Każde inne rozstrzygnięcie, zapadłe w wyniku złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jako nieprzewidziane w powołanym przepisie jest niedopuszczalne. Zaznaczyć należy przy tym, że przepis art. 138 § 2 k.p.a. nie znajduje w tym przypadku zastosowania. Przepis art. 138 k.p.a. jest jasny w swej treści co do sposobów zakończenia odwoławczego postępowania administracyjnego (także postępowania prowadzonego na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Rozstrzygnięcie Rektora [...] w postaci "odmowy przyznania stypendium", podjęte przez organ uczelni, a jednocześnie organ administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym, po rozpatrzeniu wniosku z art. 127 § 3 k.p.a. w zw. z art. 207 § 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, jako nieprzewidziane w art. 138 § 1 k.p.a. w sposób rażący narusza prawo. Nie budzi przy tym wątpliwości, że P. T. pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Rektora z dnia [...] listopada 2014 r., a nie o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie stypendium, jak organ omyłkowo podaje w zaskarżonej decyzji. Pojęcia te nie są tożsame i nie można ich używać zamiennie. Nadto, ewentualne potraktowanie przez organ wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jako żądania rozpatrzenia wniosku o przyznanie stypendium i wydanie na skutek powyższego decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r. w trybie art. 104 § 1 k.p.a. doprowadziłoby w istocie do wydania decyzji w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (decyzją z dnia [...] listopada 2014 r.), co także stanowi przesłankę nieważności, określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Wobec stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, brak było podstaw do badania zasadności zarzutów podniesionych w skardze. Ponownie rozpoznając sprawę, na skutek wniosku P. T. z dnia [...] grudnia 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Rektora z dnia [...] listopada 2014 r., organ wyda decyzję, na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. Dodatkowo jedynie Sąd wskazuje, że zarówno pierwsza decyzja Rektora [...] w W. z dnia [...] listopada 2014 r., jak również zaskarżona decyzja Rektora [...] w W. z dnia [...] stycznia 2015 r. podpisane zostały z upoważnienia Rektora przez tę samą osobę, tj. Dziekana Wydziału [...] [...] T. C. Wobec tego, że do decyzji, o których mowa w art. 207 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a., a do decyzji wydawanych przez rektora stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 k.p.a., zastosowanie znajduje (poprzez art. 140 k.p.a.), również przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. o wyłączeniu pracownika organu od udziału w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawione rozważania. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w punkcie 1 wyroku. W punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.