II SA/Wa 3631/21
WyrokWSA w Warszawie2022-06-10
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Sławomir Antoniuk, Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który w okresie opiniowania służbowego przebywał w zakładzie psychiatrycznym w związku z zastosowaniem środka zapobiegawczego, może być opiniowany i czy taka opinia może stanowić podstawę do zwolnienia go ze służby wojskowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żołnierz przebywający w zakładzie psychiatrycznym w związku z zastosowaniem środka zapobiegawczego, a tym samym nie wykonujący obowiązków służbowych, nie powinien być opiniowany. Opinia służbowa sporządzona w takich okolicznościach nie może stanowić podstawy do zwolnienia ze służby wojskowej na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Ponadto, przeniesienie takiego żołnierza do rezerwy bez ustalenia jego zdolności do służby wojskowej, w sytuacji gdy istnieją wątpliwości co do jego stanu zdrowia, jest przedwczesne i narusza przepisy K.p.a.Stan faktyczny
Skarżący, P.L., został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na podstawie opinii służbowej z 2020 r. z oceną dostateczną, mimo że w tym okresie przebywał w Regionalnym Ośrodku Psychiatrii Sądowej w związku z zastosowaniem środka zapobiegawczego. Skarżący kwestionował zasadność tej opinii i zwolnienia, wskazując na swój stan zdrowia psychicznego i brak badań wojskowej komisji lekarskiej. Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozkaz personalny, zmieniając jedynie datę zwolnienia. WSA uchylił obie decyzje, uznając, że opinia służbowa została sporządzona z naruszeniem prawa, a przeniesienie do rezerwy było przedwczesne.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych. Zasądził od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Michał Sułkowski (spr.), , Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi P.L. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] (pkt 27); 2. zasądza od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz skarżącego P.L. kwotę 480 zł (słownie: czterystu osiemdziesięciu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
[...] września 2020 r. w stosunku do [...]. P. L. została sporządzona opinia służbowa, w której otrzymał ogólną ocenę dostateczną.
Ponieważ skarżący przebywał w Regionalnym Ośrodku Psychiatrii Sądowej w S., kopia opinii została wysłana do tego ośrodka przy piśmie Szefa Sekcji Personalnej Jednostki Wojskowej nr [...] w W. i doręczona skarżącemu w tym ośrodku 20 października 2020 r. P. L. osobiście pokwitował odbiór kopii rzeczonej opinii na jej oryginale i nie wniósł od niej odwołania.
Dowódca [...] Brygady [...] wnioskiem z [...] listopada 2020 r. wystąpił do Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych (dalej "DGRSZ") o zwolnienie [....] P. L. z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (dalej "u.s.w.").
DGRSZ w piśmie z 18 grudnia 2020 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie w sprawie zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej.
DGRSZ w piśmie z 23 lutego 2020 r. zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania oraz o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz prawie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
DGRZS rozkazem personalnym z [...] maja 2021 r. nr [...] (pkt 27), na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 4 i art. 115 ust. 1 i ust. 4 w zw. z art. 114 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 10 pkt 3 oraz art. 122 ust. 1 u.s.w., zwolnił [....] P. L. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej ustalono na [...] lipca 2021 r.
Rozkaz personalny, podobnie jak zawiadomienia o wszczęciu i zakończeniu postępowania, doręczono skarżącemu przebywającemu w Regionalnym Ośrodku Psychiatrii Sądowej w S. P. L. 16 czerwca 2021 r. osobiście pokwitował odbiór egzemplarza rozkazu personalnego.
Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, w piśmie z 30 czerwca 2021 r. wniósł odwołanie od rozkazu personalnego DGRSZ z [...] maja 2021 r. do Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego (dalej "Szef SGWP"), zarzucając naruszenie:
1. art. 112 ust. 1 pkt 4 u.s.w. w zw. z art. 7 i art. 77 oraz art. 80, a także art. 8 K.p.a.;
2. art. 122 ust. 1 u.s.w. w zw. z art. 7 i art. 77 oraz art. 80, a także art. 8 K.p.a.
Podnosząc powyższe zarzuty, P. L. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia DGRZS.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik skarżącego wywiódł, że w czasie, gdy P. L. doręczono zaskarżony rozkaz personalny przebywał on w Regionalnym Ośrodku Psychiatrii Sądowej w S. w związku z wcześniejszym prowadzeniem przeciwko niemu postępowania karnego i umorzenia tego postępowania po ustaleniu, że w chili czynu był całkowicie niepoczytalny.
Pełnomocnik stwierdził, że podczas obserwacji psychiatrycznej skarżącego w L. stwierdzono u skarżącego schizofrenię paranoidalną. Zwrócił uwagę, że skarżący został przyjęty do służby w 2007 r. W 2010 r. został skierowany na misję do A. Tam, jak stwierdził pełnomocnik, doznał urazu wskutek najechania przez jego pojazd na minę przeciwpiechotną. Siedzący obok niego w pojeździe żołnierz stracił nogi. Po powrocie skarżącego do kraju, ani wcześniej nie badano go psychiatrycznie. Nie wiadomo więc, czy doznał zespołu stresu pourazowego ([...]). Przełożeni nie zwracali na to uwagi. Jeszcze w 2017 r. skarżący otrzymał w opinii służbowej ocenę ogólną wzorową.
Jak dalej wywiódł pełnomocnik, w latach 2018 i 2019 skarżący otrzymał w opinii służbowej ogólną ocenę dobrą. W tych latach oznaki problemów psychicznych zaczęły się nasilać. Skarżący otrzymywał duże ilość zwolnień lekarskich od psychologa i psychiatry. W 2019 r. popełnił przestępstwo, za które nie został ukarany, bo postępowanie z powodu stwierdzania niepoczytalności zostało umorzone, a P. L. trafił do Regionalnego Ośrodka Psychiatrii Sądowej w S., gdzie prowadzone jest jego leczenie i podawane mu są silne leki psychotropowe.
Pełnomocnik zauważył, że w tym też czasie doręczono skarżącemu opinię służbową z ocena ogólną dostateczną. W jego ocenie, wystawienie oceny dostatecznej i doręczenie opinii przebywającemu w zakładzie psychiatrycznym skarżącemu, dało pretekst do zwolnienia go ze służby. Pełnomocnik zaznaczył, że wojskowa komisja lekarska nie badała stanu zdrowia skarżącego i nie oceniała jego dalszej zdolności do służby wojskowej. Zdaniem pełnomocnika, przełożeni P. L. dopuścili się zaniechania w zakresie ustalenia, w jakim jest stanie zdrowia oraz nie podjęli nawet próby ustalenia związku jego schorzeń ze służbą wojskową i rozważania, czy i jakie świadczenia mogłyby zabezpieczyć jego bytowanie po zwolnieniu ze służby.
Pełnomocnik stwierdził, że rozkaz personalny o zwolnieniu podjęto pospieszenie. Nadmienił, że w okresie, za który sporządzono opinię, skarżącego nie było w jednostce. Zauważył, że posiadany przez P. L. staż służby nie da mu minimalnych uprawnień do świadczeń w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej. Dostrzegł, że w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego stwierdzono, iż umieszczenie żołnierza w Regionalnym Ośrodku Psychiatrii Sądowej w S. dyskwalifikuje go jako żołnierza i dowódcę oraz świadczy o tym, że podoficer utracił predyspozycje do pełnienia zawodowej służby wojskowej i nie jest w stanie ponieść jej ciężaru i trudu. Zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu rozkazu stwierdzono również, że P. L. swoim działaniem i postawą w pełni przyczynił się do uzyskania oceny dostatecznej w opiniowaniu służbowym w 2020 r. W ocenie pełnomocnika, taka argumentacja i oceny to szyderstwo nad człowiekiem zapewne chorym, który powinien podlegać leczeniu.
W podsumowaniu pełnomocnik podniósł, że:
1. stosowanie do treści art. 112 ust. 1 pkt 4 u.s.w. żołnierzy przenosi się do rezerwy, jeżeli ze względu na wiek podlegają obowiązkowi służby wojskowej i zostali uznaniu za zdolnych do tej służby. Skonstatował, że zdolności P. L. do służby wojskowej w ogóle nie ustalono w postępowaniu zakończonym zaskarżonym rozkazem personalnym;
2. brak odwołania od opinii służbowej z 2020 r. nie był wynikiem rezygnacji z zaskarżenia tej opinii, lecz skutkiem leczenia i przyjmowania leków oraz wywołanej nimi bezwolności, a nie świadomej rezygnacji z obrony swoich praw.
Szef SGWP decyzją z [...] sierpnia 2021 r. nr [...]:
1. uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, ustalając nową datę zwolnienia z dniem [...] września 2021 r.;
2. utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny w pozostałej części.
Organ drugiej instancji, odwoławszy się do art. 112 ust. 1 pkt 4 u.s.w. oraz § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 maja 2014 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (dalej "rozporządzenie") zauważył, że zwolnienie żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej na podstawie tych przepisów nie jest obligatoryjne, lecz fakultatywne. Zwrócił uwagę, że podjęta decyzja wymaga uzasadnienia z punktu widzenia uwzględniania słusznego interesu strony i interesu społecznego, w tym przypadku - potrzeb Sił Zbrojnych, zdefiniowanych w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. e u.s.w., określonych jako celowość zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej.
W ocenie Szefa SGWP, organ pierwszej instancji właściwie przeanalizował sytuację skarżącego w celu rozstrzygnięcia sprawy i ustalił, czy istnieje po stronie [...] P. L. słuszny interes przemawiający za pozostawieniem go w służbie, oraz czy istnieje w tej mierze interes społeczny (w tym przypadku potrzeby Sił Zbrojnych) lub też, czy interes społeczny sprzeciwia się uwzględnieniu słusznego interesu strony. Ponadto, jak stwierdził organ odwoławczy, DGRSZ dokładnie wskazał przesłanki, jakimi kierował się zwalniając żołnierza zawodowego ze służby, tj.: obniżenie poziomu wykonywania zadań służbowych, ponieważ w latach 2018-2019 podoficer otrzymywał oceny dobre z opiniowania służbowego, oraz zastosowanie wobec podoficera od dnia [...] września 2018 r, środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania. Organ drugiej instancji, dostrzegł za DGRSZ, że następnie postanowieniem Sądu Okręgowego w R. umorzono postępowanie karne i z dniem [...] września 2020 r. zastosowano wobec [...] P. L. środek zapobiegawczy w postaci umieszczenia w ośrodku psychiatrii sądowej.
Szef SGWP podkreślił, że powodem zwolnienia [...] P. L. z zawodowej służby wojskowej było uzyskanie oceny dostatecznej w opinii służbowej, a nie stan jego zdrowia i przebywanie w ośrodku psychiatrii sądowej. Zwrócił uwagę, że w opinii służbowej sporządzonej [...] września 2020 r. skarżący uzyskał zerową ilość punktów ze względu na niespełnienia wymagań jakości i terminowości wykonywania obowiązków służbowych oraz dyspozycyjności. Dodał, że okoliczność zastosowania wobec podoficera środków zapobiegawczych w postaci tymczasowego aresztowania od dnia [...] września 2019 r., następnie zamienionego na pobyt w zamkniętym zakładzie psychiatrii sądowej w pełni koreluje z otrzymaną punktacją w opinii służbowej i w efekcie otrzymaną oceną dostateczną. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt osobistego podpisania przez [...] P. L. opinii służbowej, podnosząc, że nie zaistniała zatem w sprawie forma doręczenia zastępczego, która mogłaby budzić wątpliwości, co do rzeczywistego zapoznania podoficera z opinią służbową.
Szef SGWP, odwołując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1565/20, stwierdził także, że art. 26 ustawy nie przewiduje konieczności kierowania żołnierza zawodowego do wojskowej komisji lekarskiej przed sporządzeniem opinii służbowej.
Następnie, wskazując na charakter okoliczności towarzyszących sprawie, organ drugiej instancji podniósł, że w toku postepowania uzyskał:
1. postanowienie Sądu Rejonowego [...] w W. [...] Wydział [...] z [...] września 2019 r. w sprawie zastosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania;
2. postanowienie Sądu Okręgowego w R. [...] Wydział [...] z [...] grudnia 2019 r. w sprawie zastosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania;
3. postanowienie Sądu Okręgowego w R. [...] Wydział [...] z [...] czerwca 2020 r. w sprawie zastosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania;
4. informację z Prokuratury Okręgowej w W. z [...] marca 2020 r. o zakończeniu postępowania przeciwko [...] P. L. skierowaniem do Sądu Okręgowego w R. wniosku o umorzenie postępowania i orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym.
Szef SGWP stwierdził, że z wyżej wymienionych dokumentów jasno wynika, iż wbrew twierdzeniu pełnomocnika podoficera, nie był on oskarżony o uszkodzenie ciała żony, ale o usiłowanie zabójstwa w zbiegu z ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu. Na skutek działań podoficera polegających na wielokrotnym zadawaniu ciosów [...], zmierzających bezpośrednio do pozbawienia życia jego żony znajdującej się w zaawansowanej ciąży, doszło do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu ofiary w postaci choroby realnie zagrażającej jej życiu, a także śmierci dziecka.
W ocenie organu odwoławczego, niezależnie zatem od uznania w trakcie prowadzonego postępowania karnego przeciwko P. L., że nie popełnił przestępstwa ze względu na zniesioną w chwili jego popełnienia zdolność rozpoznania znaczenia czynu oraz zdolność pokierowania swoim postępowaniem w rozumieniu art. 31 § 1 Kodeksu karnego, utracił on przymioty pozwalające mu na dalsze pełnienia zawodowej służby wojskowej.
Odwoławszy się następnie do art. 2 u.s.w., Szef SGWP stwierdził, że [...] P. L. nie posiada nieposzlakowanej opinii. Nie ma jednocześnie żadnego interesu społecznego (w tym przypadku potrzeby Sił Zbrojnych) przemawiającego za pozostawieniem podoficera w zawodowej służbie wojskowej.
Dalej organ drugiej instancji podniósł, że kolejną kwestią uzasadniającą zwolnienie podoficera z zawodowej służby wojskowej jest spadek jakości wykonywania obowiązków służbowych. Zauważył, że w latach 2010 - 2017 [...] P. L. otrzymywał oceny bardzo dobre i wzorowe z opiniowania służbowego. Natomiast w latach 2018 - 2019 podoficer otrzymał oceny dobre ze względu na obniżenie w stosunku do lat poprzednich poziomu samodzielności i inicjatywy w wykonywaniu zadań służbowych, dyspozycyjności oraz spadek poziomu odpowiedzialności, stosowania się do przepisów, norm i reguł, a także dbałości o sprzęt i mienie. W ocenie Szefa SGWP, zauważalny brak poprawy swojego zachowania oraz jakości wykonywania zadań służbowych świadczy o niskiej przydatności [...] P. L. do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz zajmowania stanowiska służbowego dowódcy wozu dowodzenia. Jak stwierdził organ odwoławczy, Siły Zbrojne posiadają zasób podoficerów, którzy uzyskują z opiniowania służbowego oceny bardzo dobre i wzorowe, a ich kwalifikacje i doświadczenie dają rękojmię najlepszego wykonywania obowiązków służbowych. W szczególności tacy żołnierze powinni zajmować stanowiska dowódcze w korpusie podoficerskim.
Odnosząc się do argumentacji podniesionej w odwołaniu, Szef SGWP stwierdził, że pełnomocnik strony nie przedstawił żadnych dowodów na okoliczności bezwolności i przyjmowania przez podoficera środków farmakologicznych wyłączających świadomość
prowadzenia postępowania administracyjnego w jego sprawie. W ocenie organu drugiej instancji, jeżeli podoficer zdolny był do udzielenia profesjonalnemu pełnomocnikowi pełnomocnictwa do reprezentowania jego interesów w ramach odwołania od rozkazu personalnego, nie stwierdzono przeciwskazań do zastępstwa prawnego już od momentu uzyskania oceny dostatecznej w opinii służbowej.
Organ odwoławczy stwierdził dalej, że z dokumentacji personalnej P. L. wynika, że podoficer pełnił służbę w ramach [...] w okresie od [...] maja 2010 r. do [...] lipca 2010 r. Następnie po powrocie do kraju został skierowany do Wojskowej Komisji Lekarskiej w E., która orzeczeniem z [...] października 2010 r. nr [...] stwierdziła jego zdolność do zawodowej służby wojskowej. W dokumentacji podoficera znajdują się orzeczenia z [...] stycznia 2016 r. oraz z [...] marca 2019 r stwierdzające brak przeciwwskazać zdrowotnych do wykonywania zadań na stanowisku służbowym. Jednocześnie Szef SGWP zauważył, że z dostępnych powszechnie opracowań i badań zespołu stresu pourazowego (PTSD) wynika, że jego objawy mogą się ujawnić nawet po kilku miesiącach od wystąpienia stresującej sytuacji, ale nie po kilku latach. Zdaniem organu odwoławczego, nie sposób zatem wywieść związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy pobytem w rejonie misji w 2010 r. a obecną sytuacją podoficera.
Szef SGWP stwierdził ponadto, że nie jest rolą organów wojskowych badanie statusu socjalnego żołnierza zawodowego w sytuacji wystąpienia okoliczności uzasadniających jego zwolnienie z zawodowej służby wojskowej.
Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 112 ust. 1 pkt 4 u.s.w., ponieważ przywołane przez stronę argumenty nie miały wpływu na prawidłowość zastosowanego trybu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Za niezasadny uznał Szef SGWP także zarzut naruszenia art. 122 ust. 1 u.s.w. Stwierdził, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy organ wojskowy nie miał obowiązku skierowania żołnierza do wojskowej komisji lekarskiej. Jeżeli zatem w trakcie pełnienia służby nie wydano w stosunku do żołnierza orzeczenia ustalającego brak zdolności do pełnienia służby, to z momentem zwolnienia z zawodowej służby wojskowej podlega on przeniesieniu do rezerwy. Jak wywiódł organ drugiej instancji, wątpliwości co do stanu zdrowia żołnierza, które nie są bezpośrednią przyczyną zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, nie wykluczają możliwości zastosowania konstrukcji wskazanego przepisu.
Reasumując Szef SGWP stwierdził, że organ pierwszej instancji nie naruszył prawa i zaskarżony rozkaz personalny jest prawidłowy, a brak jest nowych okoliczności faktycznych oraz prawnych, które uzasadniałyby konieczność uwzględnienia odwołania. Wszystkie postawione przez odwołującego się zarzuty natury proceduralnej okazały się bezzasadne lub nie miały wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia, jednocześnie strona nie przedstawiła żadnych nowych dowodów lub okoliczności merytorycznych, które mogłyby świadczyć o konieczności zmiany rozstrzygnięcia.
P. L., reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył decyzję Szefa SGWP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie:
1. art. 112 ust. 1 pkt 4 u.s.w. (przez jego zastosowanie) zamiast podjęcia niezwłocznych działań i uruchomienia trybu prowadzącego do zwolnienia zawodowej służby wojskowej przewidzianego w art. 111 pkt 3 u.s.w. (ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby wojskowej) w związku z art. 7 i art. 77 oraz art. 80, a także art. 8 K.p.a.
2. art. 122 ust. 1 u.s.w. w związku z art. 7 i art. 77 oraz art. 80, a także art. 8 K.p.a., wskazując, że zgodnie z art. 122 ust. 1 u.s.w., zaznaczając, że jednym z warunków przeniesienia żołnierza do rezerwy jest uznanie go za zdolnego do służby.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o:
1. uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji;
2. zasądzenie od Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego na rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Szef SGWP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na skargę argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlegała uwzględnieniu.
I. Materialnoprawną podstawę zwolnienia P. L. z zawodowej służby wojskowej stanowił art. 112 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1131 – stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana jako "u.s.w."). Wskazany przepis zawiera tzw. fakultatywną podstawę zwolnienia ze służby, stanowiąc, że żołnierza zawodowego można zwolnić z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej.
Skarżącego zwolniono ze służby wskutek otrzymania dostatecznej oceny ogólnej w opinii służbowej za 2020 r.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w aktach sprawy znajdują się (w odpisach):
1. postanowienie Sądu Rejonowego [...] w W. [...] Wydział [...] z [...] września 2019 r. sygn. akt [...] uwzględniające wniosek prokuratora o zastosowanie wobec P. L., podejrzanego o czyn z art. 13 § 1 Kodeksu karnego (dalej "K.k") w zw. z art. 148 § 1 K.k. w zb. z art. 156 § 1 pkt 2 K.k. w zb. z art. 148 K.k. w zw. art. 11 § 2 K.k., środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy od dnia zatrzymania, tj. do [...] grudnia 2019 r.;
2. postanowienie Sądu Okręgowego w R. [...] Wydział [...] z [...] grudnia 2019 r. sygn. akt [...] uwzględniające wniosek prokuratora o przedłużenie stosowania wobec podejrzanego P. L. środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na okres dalszych trzech miesięcy, tj. do dnia [...] marca 2020 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano m.in., że konieczne było ustalenie placówek, w których świadczono skarżącemu opiekę psychiatryczną, a następnie zgromadzenie dokumentacji medycznej i zasięgnięcie opinii biegłych lekarzy psychiatrów oraz psychologa w celu m.in. stwierdzenia, czy podejrzany w czasie zarzucanego mu czynu mógł rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem, czy ta zdolność była ograniczona. Stwierdzono też, że z informacji uzyskanych od biegłego lekarza psychiatry z Oddziału Psychiatrii Sądowej Zakładu Karnego nr[...] w L. wynika, że dla wydania opinii niezbędne będzie odbycie kilku spotkań z podejrzanym oraz przeprowadzenie dodatkowych badań;
3. skierowane do Dowódcy [...][...] Brygady [...] na podstawie art. 21 § 1 Kodeksu postępowania karnego (dalej K.p.k.) pismo Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w W. z [...] marca 2020 r. sygn. akt [...] informujące o zakończeniu (3 marca 2020 r.) postępowania przeciwko[...]. P. L., podejrzanemu o czyn z art. 13 § 1 K.k. w zw. z art. 148 § 1 K.k. w zb. z art. 156 § 1 pkt 2 K.k. w zb. z art. 148 K.k. w zw. art. 11 § 2 K.k., skierowaniem do Sądu Okręgowego w R. [...] Wydział Karny wniosku o umorzenie postępowania i orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym;
4. postanowienie Sądu Okręgowego w R. [...] Wydział Karny z [...] czerwca 2020 r. sygn. akt [...] o przedłużeniu z urzędu stosowania wobec podejrzanego P. L. środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na okres dalszych trzech miesięcy, tj. do dnia [...] września 2020 r.;
5. opinia służbowa z [...] września 2020 r. sporządzona w wyniku opiniowania [...] P. L. w 2020 r. Opinia została wysłana do Regionalnego Ośrodka Psychiatrii Sądowej w S. przy piśmie Szefa Sekcji Personalnej Jednostki Wojskowej nr [...] z [...] października 2020 r., z prośbą o doręczenie [...] P. L. dołączonej do niej kopii opinii. Na opinii skarżący potwierdził osobiście otrzymanie jej kopii [...] października 2020 r. W opinii skarżący otrzymał łącznie 25 punktów, w tym w zakresie kryteriów wywiązywania się z zadań i obowiązków w sumie 8 punktów (0 punktów za jakość i terminowość wykonywania obowiązków/zadań, 0 punktów za dyspozycyjność, 4 punkty za samodzielność i inicjatywę oraz 4 punkty za planowanie i organizację pracy).
Zgodnie z art. 26 ust. 1 u.s.w., żołnierz zawodowy podlega corocznemu opiniowaniu służbowemu. Opiniowanie służbowe przeprowadza się w okresie od dnia 15 sierpnia do dnia 15 października (art. 26 ust. 2). Stosownie do treści art. 26 ust. 5 u.s.w., opiniowanie służbowe żołnierza zawodowego ma: 1) ocenić jego wywiązywanie się z obowiązków na stanowisku służbowym; 2) oceniać jego kompetencje i predyspozycje; 3) wyznaczać kierunki rozwoju zawodowego i określać potrzeby szkoleniowe opiniowanego żołnierza.
Wedle art. 26 ust. 6 u.s.w., opinię służbową sporządza osobiście bezpośredni przełożony żołnierza zawodowego. Przy ocenie predyspozycji przełożony sporządzający tę opinię może zasięgnąć opinii psychologa jednostki wojskowej.
Jak wynika z art. 26 ust. 7 u.s.w., na podstawie ocen, o których mowa w ust. 5, bezpośredni przełożony wystawia ogólną ocenę opiniowanego żołnierza zawodowego, wyrażoną przy zastosowaniu następującej skali ocen: 1) wzorowa (6); 2) bardzo dobra (5); 3) dobra (4); 4) dostateczna (3); 5) niedostateczna (2).
Zgodnie z art. 26 ust. 9 u.s.w., przełożony jest obowiązany doręczyć, za pokwitowaniem, potwierdzoną kopię opinii służbowej żołnierzowi zawodowemu, którego ona dotyczy, w terminie czternastu dni od dnia jej sporządzenia. W opinii służbowej zamieszcza się pouczenie o przysługującym żołnierzowi zawodowemu prawie wniesienia odwołania od opinii.
Stosownie do treści art. 26 ust. 11 u.s.w., żołnierzowi zawodowemu przysługuje prawo wniesienia odwołania od opinii służbowej do wyższego przełożonego w terminie czternastu dni od dnia jej doręczenia. Odwołanie wniesione po terminie nie podlega rozpoznaniu.
Za przygotowanie i przebieg procesu opiniowania służbowego żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową w jednostce wojskowej, w świetle art. 26 ust. 16 pkt 1 u.s.w., odpowiada dowódca jednostki wojskowej.
W art. 26 ust. 19 u.s.w. zawarto delegację ustawową dla Ministra Obrony Narodowej do określenia w drodze rozporządzenia: 1) szczegółowego trybu opiniowania służbowego oraz sposobu oceniania żołnierza zawodowego, doręczania mu i zapoznawania go z treścią opinii służbowej, wnoszenia i rozpatrywania od niej odwołania oraz weryfikowania opinii ostatecznych; 2) trybu udostępniania opinii służbowej podmiotom, o których mowa w ust. 17; 3) wzoru arkusza opinii służbowej.
Na podstawie powołanej delegacji Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia 26 maja 2014 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych (Dz. U. poz. 764 – stan prawny obowiązujący w okresie sporządzenia opinii w związku z którą zwolniono skarżącego z zawodowej służby wojskowej; dalej powoływane jako "rozporządzenie").
Zgodnie z § 2 rozporządzenia, opiniowaniem służbowym obejmuje się żołnierza zawodowego: 1) który do 15 sierpnia danego roku przez okres co najmniej sześciu miesięcy wykonywał obowiązki na stanowisku służbowym, o którym mowa w art. 26 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych; 2) pełniącego służbę w rezerwie kadrowej, którego do dnia 15 sierpnia danego roku na okres co najmniej sześciu miesięcy skierowano do wykonywania zadań służbowych.
Jak wynika z § 5 rozporządzenia, w ramach opiniowania służbowego opiniujący ocenia: 1) wywiązywanie się opiniowanego z obowiązków służbowych na stanowisku służbowym lub zadań służbowych w przypadku opiniowanego pełniącego służbę w rezerwie kadrowej - według następujących kryteriów: a) jakość i terminowość wykonywania obowiązków lub zadań, b) dyspozycyjność, c) samodzielność i inicjatywa, d) planowanie i organizacja pracy; 2) następujące kompetencje i predyspozycje opiniowanego: a) odpowiedzialność, b) determinacja w dążeniu do celu, c) trafność i szybkość podejmowania decyzji, d) odporność na stres, e) komunikatywność i umiejętność pracy w zespole, f) stosowanie się do przepisów, norm i reguł, g) rozwój własny i podnoszenie kwalifikacji, h) dbałość o sprzęt i mienie, i) kultura osobista i dbałość o wygląd zewnętrzny.
Brzmienie powołanych przepisów u.s.w. oraz rozporządzenia przemawia za tym, by w okolicznościach rozpoznanej sprawy zgodzić się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z 13 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 1351/17 (niepublikowany; dostępny: https://www.nsa.gov.pl), zgodnie z którym normę prawną zawartą w art. 26 ust. 1 u.s.w. wymagającą corocznego opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych należy odczytywać jako zasadę, o ile żołnierz do 15 sierpnia danego roku przez okres co najmniej sześciu miesięcy wykonywał obowiązki na stanowisku służbowym.
Sądowi znane jest orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym długotrwała absencja żołnierza zawodowego spowodowana faktem korzystania przez niego ze zwolnień lekarskich nie powoduje wygaśnięcia, czy zawieszenia stosunku służbowego, jak i nie uchyla obowiązku opiniowania, zaś organ jest uprawniony do oceny wpływu przebywania żołnierza na długotrwałych zwolnieniach lekarskich na sposób wykonywania obowiązków służbowych. P. L. nie przebywał jednak w okresie objętym opinią, która stanowiła podstawę zwolnienia go ze służby, na zwolnieniach lekarskich. Już we wrześniu roku poprzedzającego okres objęty opinią (2020) zastosowano wobec niego środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. W czasie stosowania tego środka skarżący był poddawany badaniom przez lekarzy psychiatrów i psychologa w celu stwierdzania, czy mógł rozpoznać w czasie zarzucanego mu czynu jego znaczenie lub pokierować swoim postępowaniem. Ostatecznie, co dostrzegły zresztą organy wojskowe w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć, postępowanie karne przeciwko P. L. - zgodnie z wnioskiem prokuratora z [...] marca 2020 r. - zostało umorzone, a wobec skarżącego zastosowano od [...] września 2020 r. środek zapobiegawczy poprzez orzeczenie pobytu w zakładzie psychiatrycznym (art. 17 § 1 pkt 2 K.p.k. w zw. z art. 31 § 1 K.k. oraz art. 93a § 1 pkt 4 i art. 93g § 1 K.k.). Zawiadomienie prokuratora (wystosowane w trybie art. 21 § 1 pkt 1 K.p.k.) o zakończeniu postępowania i skierowaniu do Sądu Okręgowego w R. wniosku o umorzenie postępowania i orzeczenie środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym dotarło do Dowódcy [...] Brygady [...][...] marca 2020 r. Przedmiotową opinię z [...] września 2020 r. (podobnie, jak następnie zawiadomienia o wszczęciu i zakończeniu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby oraz rozkaz personalny DGRSZ z [...] maja 2021 r.) doręczono natomiast skarżącemu do zakładu psychiatrycznego, w którym został umieszczony, tj. Regionalnego Ośrodka Psychiatrii Sądowej w S. Przywołane, znane dowódcy jednostki wojskowej odpowiedzialnemu za przebieg procesu opiniowania (art. 26 ust. 16 pkt 1 u.s.w.), okoliczności dotyczące przyczyn nieobecności skarżącego, a w szczególności wniosku prokuratora o umorzenie postępowania karnego i umieszczenie P. L. w zakładzie psychiatrycznym powodowały, że w 2020 r. skarżący nie powinien być opiniowany.
Owszem, P. L. zajmował w okresie opiniowania stanowisko służbowe dowódcy wozu dowodzenia załogi wozu bojowego [...] Brygady [...]. Z uwagi jednak na zastosowanie izolacyjnego środka zapobiegawczego, a następnie orzeczenie – zgodnie z wnioskiem prokuratora z [....] marca 2020 r. - środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym, z pewnością w czasie objętym opiniowaniem nie mógł się z obowiązków służbowych na tym stanowisku wywiązywać (art. 26 ust. 5 pkt 1). Nie ulega też wątpliwości, że nie wykonywał tych obowiązków do 15 sierpnia 2020 r. przez okres co najmniej sześciu miesięcy (§ 2 pkt 1 rozporządzenia).
Jak natomiast zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyroku z 13 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 1351/17 "wykonywanie obowiązków na stanowisku służbowym" i "wywiązywanie się z obowiązków na stanowisku służbowym", o których mowa we wskazanych przepisach, należy odróżnić od zajmowania stanowiska służbowego. Zgodnie z art. 19 ust. 1 u.s.w., żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową: 1) na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej, z zastrzeżeniem art. 22 ust. 1 i art. 24 ust. 1; 2) w rezerwie kadrowej; 3) w dyspozycji. Zajmowanie stanowiska służbowego wynika zatem z samego faktu pełnienia zawodowej służby wojskowej, jako służby stałej lub kontraktowej (art. 11 ust. 2 i art. 14 ust. 1 – 4 u.s.w.). Wykonywanie obowiązków służbowych, a tym samym ocena wywiązywania się z tych obowiązków, powinny natomiast łączyć się z faktycznym świadczeniami żołnierza na rzecz Sił Zbrojnych. Dlatego, w § 2 pkt 1 rozporządzenia prawodawca odwołał się do kryterium czasowego - do 15 sierpnia danego roku przez co najmniej sześć miesięcy - "wykonywania obowiązków na stanowisku służbowym", analogicznie zresztą regulując kwestię możliwości opiniowania żołnierza pełniącego służbę w rezerwie kadrowej (§ 1 pkt 2 rozporządzenia) - poprzez uwarunkowanie objęcia opiniowaniem skierowaniem żołnierza do "wykonywania zadań służbowych".
Należy ponadto zauważyć, że w § 5 pkt 1 rozporządzenia określono kryteria, według których należy oceniać wywiązywanie się opiniowanego z obowiązków służbowych. W okresie opiniowania skarżącego, które legło u podstaw zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej, kryteria te były następujące: a) jakość i terminowość wykonywania obowiązków lub zadań, b) dyspozycyjność, c) samodzielność i inicjatywa, d) planowanie i organizacja pracy. Jak dostrzegł Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powoływanego wyroku z 13 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 1351/17, wszystkie wymienione kryteria wiążą się z realnym wypełnianiem obowiązków, których nie sposób ocenić za dany okres, gdy opiniowany ich nie wykonuje (z przyczyn usprawiedliwionych np. długotrwałą chorobą, poświadczoną zwolnieniem lekarskim). Tymczasem, jakkolwiek od września 2019 r. P. L. był tymczasowo aresztowany, a następnie - w roku, za który sporządzono opinię będącą podstawą zwolnienia ze służby (zgodnie z wnioskiem prokuratora z [...] marca 2020 r., o którym zawiadomiono dowódcę jednostki odpowiedzialnego za przygotowanie i przebieg procesu opiniowania służbowego) - został umieszczony w zakładzie psychiatrycznym, za samodzielność i inicjatywę oraz planowanie i organizację pracy otrzymał po 4 punkty, co w świetle § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia oznaczało, że w ocenie opiniującego opiniowany spełniał wymagania w ograniczonym zakresie.
Mając natomiast na uwadze, że w przedmiotowej opinii przyznano skarżącemu 0 punktów za jakość i terminowość wykonywania obowiązków oraz 0 punktów za dyspozycyjność, należy zwrócić uwagę, że w obecnym stanie prawnym (wskutek zamiany § 5 rozporządzenia dokonanej mocą § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 lutego 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych - Dz. U. poz. 358), kryterium dyspozycyjności należy oceniać z uwzględnieniem danych mających charakter informacyjny dotyczących liczby dni nieobecności: – nieusprawiedliwionych, – z tytułu tymczasowego aresztowania, – z tytułu zastosowania dyscyplinarnych środków zapobiegawczych, – z tytułu przebywania na zwolnieniach lekarskich, z wyjątkiem przebywania na zwolnieniach lekarskich, za które żołnierz zachowuje 100% uposażenia.
Przywołana zmiana rozporządzenia, po pierwsze świadczy o tym, że prawodawca, dokonując nowelizacji rozporządzenia, nie zrezygnował z warunku podlegania przez żołnierza zawodowego opiniowaniu, określonego w § 2 pkt 1 ("przez okres co najmniej sześciu miesięcy wykonywał obowiązki na stanowisku służbowym"), a po drugie wskazuje na to, że przyczyna nieobecności powinna być uwzględniana podczas oceny wywiązywania się opiniowanego z obowiązków służbowych na stanowisku służbowym. Jak już natomiast wskazywano, skarżący w 2020 w ogóle nie wykonywał obowiązków służbowych, (1) najpierw w związku z tymczasowym aresztowaniem, w czasie którego prowadzono postępowanie – włącznie z obserwacją psychiatryczną – mające na celu ustalenie, czy z powodu choroby psychicznej, upośledzenia umysłowego lub innego zakłócenia czynności psychicznych, nie mógł w czasie czynu rozpoznać jego znaczenia lub pokierować swoim postępowaniem, (2) a następnie (także w dniu sporządzenia opinii) w związku z orzeczeniem wobec niego środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zakładzie psychiatrycznym.
Zastrzegając, że przywołana wyżej (znowelizowana) treść § 5 pkt 1 lit. b rozporządzenia nie obowiązywała w okresie opiniowania skarżącego w 2020 r., należy zauważyć, że jakkolwiek w przepisie tym wymieniono tymczasowe aresztowanie, a nie wymieniono nieobecności spowodowanej orzeczeniem pobytu w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym, to zastrzeżono (tiret czwarte), iż uwzględnieniu nie podlegają nieobecności z tytułu przebywania na zwolnieniach lekarskich, za które żołnierz zachowuje prawo do uposażenia w wysokości 100%. Prawo do uposażania w takiej wysokości zachowuje m.in. żołnierz, przebywający na obserwacji w podmiocie leczniczym w wyniku skierowania przez wojskową komisję lekarską (art. 89a ust. 3 pkt 7 u.k.l., art. 451 ust. 3 pkt 7 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny – Dz. U. poz. 655 ze zm.). P. L. nie przebywał na zwolnieniu lekarskim, ani nie został skierowany przez wojskową komisję lekarską na obserwację w podmiocie leczniczym, bo jak trafnie podniesiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przepisy prawa nie nakładają na organy wojskowe obowiązku skierowania żołnierza na badania lekarskie przed opiniowaniem służbowym. Niemniej jednak, w ocenie Sądu, przyczyny izolacji (a zatem i nieobecności skarżącego) w postaci stwierdzonej w postępowaniu sądowym choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego (art. 93g K.p.k.), w zestawieniu z okresem niewykonywania przez niego obowiązków służbowych (od września 2019 r., przez cały okres objęty opiniowaniem, do czasu zwolnienia ze służby w 2021 r.), nie pozwalały na stwierdzenie, że otrzymanie dostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej za 2020 rok mogło stanowić podstawę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Z uwagi na niewykonywanie obowiązków służbowych od września 2019 r. z powodu nieobecności i wynikające z akt sprawy przyczyny tej nieobecności, P. L. nie powinien być zatem opiniowany w 2020 r. Tym samym otrzymana przez niego ogólna ocena dostateczna nie mogła stanowić podstawy zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 4 u.s.w. Zarówno zaskarżona decyzja Szefa SGWP z [...] sierpnia 2021 r. nr[...], jak i rozkaz personalny DGRSZ z [...] maja 2021 r. nr [...] (pkt 27), zostały więc wydane z naruszeniem tego przepisu poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które miało wpływ na wynik sprawy.
II. W podstawie prawnej rozkazu personalnego powołano także art. 122 ust. 1 u.s.w., ponieważ DGRSZ, zwalniając P. L. z zawodowej służby wojskowej, zdecydował również o przeniesieniu go do rezerwy.
W świetle art. 99 ust. 1 obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2021 r. poz. 372 ze zm. – dalej powoływana jako "u.p.o.o.), żołnierzem rezerwy jest osoba, która złożyła przysięgę wojskową i została przeniesiona do rezerwy po zwolnieniu z czynnej służby wojskowej, w tym z zawodowej służby wojskowej lub ze służby kandydackiej, jeżeli w dalszym ciągu podlega obowiązkowi służby wojskowej. Osobom, o których mowa w ust. 1, przysługuje tytuł żołnierza rezerwy (art. 99 ust. 2 u.p.o.o.). Skarżący urodził się [...] września 1985 r., zatem w dniu wydania zaskarżonej decyzji miał ukończone 35 lat. Jak stanowi art. 58 ust. 1 u.p.o.o., obowiązkowi służby wojskowej, w zakresie określonym w tej ustawie, podlegają obywatele polscy, począwszy od dnia, w którym kończą osiemnaście lat życia, do końca roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt pięć lat życia, a posiadający stopień podoficerski lub oficerski - sześćdziesiąt trzy lata życia. Obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają jednak osoby wymienione w ust. 1, które zostały uznane ze względu na stan zdrowia za trwale niezdolne do tej służby (art. 58 ust. 2). Zbliżone regulacje zawiera art. 5 ust. 1 i ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy o obronie Ojczyzny.
Stosownie do treści art. 99a ust. 1 u.p.o.o., żołnierze rezerwy, którym nadano przydziały kryzysowe, tworzą Narodowe Siły Rezerwowe. Zgodnie z art. 100 u.p.o.o., obowiązek służby wojskowej żołnierzy rezerwy w czasie pokoju polega na odbywaniu ćwiczeń wojskowych oraz pełnieniu okresowej służby wojskowej.
Mając na uwadze wynikające z powołanych przepisów uprawnienia i obowiązki żołnierzy rezerwy, należy zauważyć, że zgodnie z powołanym w podstawie prawnej rozkazu personalnego z DGRSZ z [...] maja 2021 r. nr [...] (pkt 27) art. 122 ust. 1 u.s.w., żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej przenosi się do rezerwy, jeżeli ze względu na wiek podlegają obowiązkowi służby wojskowej i zostali uznani za zdolnych do tej służby. Żołnierze ci mogą posługiwać się posiadanym stopniem wojskowym z określeniem "w rezerwie".
Jak wskazywano, Dowódca [...] Brygady [...]już w piśmie prokuratora z 3 marca 2020 r. został poinformowany o skierowaniu do Sądu Okręgowego w R. wniosku o orzeczenie wobec skarżącego środka zabezpieczającego w postaci pobytu w zakładzie psychiatrycznym. Fakt umieszczenia skarżącego w takim zakładzie był zanany organom rozstrzygającym w sprawie. Zarówno opinię służbową, jak i zawiadomienia o wszczęciu i zakończeniu postępowania oraz rozkaz personalny DGRSZ z [...] maja 2021 r. nr [...] (pkt 27), doręczono skarżącemu właśnie do zakładu psychiatrycznego – Regionalnego Ośrodka Psychiatrii Sądowej w S. Należy natomiast zaznaczyć, że stosownie do treści art. 93g ust. 1 K.k., sąd orzeka pobyt w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym wobec sprawcy określonego w art. 93c pkt 1, jeżeli istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że popełni on ponownie czyn zabroniony o znacznej społecznej szkodliwości w związku z chorobą psychiczną lub upośledzeniem umysłowym.
Mając powyższe na uwadze, należało stwierdzić, że chociaż organy wojskowe nie miały obowiązku skierowania skarżącego przed opiniowaniem służbowym do wojskowej komisji lekarskiej, to w świetle materiału dowodowego, którym dysponowały, niezbędne do przeniesienia do rezerwy żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej uznanie, że jest zdolny do tej służby, było w przypadku P. L. co najmniej przedwczesne. Jak podał Szef SGWP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ostatnie orzeczenie stwierdzające zdolność skarżącego do służby zostało wydane [...] marca 2019 r., zatem przed stwierdzeniem najpierw przez prokuratora, a następnie przez sąd podstaw do umieszczenia skarżącego w zakładzie psychiatrycznym w związku z chorobą psychiczną lub upośledzeniem umysłowym stwarzającymi wysokie ryzyko popełnienia przez niego popełnienia czyny zabronionego o znacznej szkodliwości.
W zakresie objętym rozstrzygnięciem o przeniesieniu P. L. do rezerwy zarówno zaskarżona decyzja Szefa SGWP z [...] sierpnia 2021 r. nr [...], jak i rozkaz personalny DGRSZ z [...] maja 2021 r. nr [...] (pkt 27), zostały zatem wydane z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pozostawienie w rezerwie podoficera, który w związku z chorobą psychiczną lub upośledzeniem umysłowym stwarza wysokie ryzyko popełnienia czynu zabronionego o znacznej szkodliwości z pewnością nie leży w interesie społecznym (interesie Sił Zbrojnych).
Ponownie rozpatrując sprawę organy wojskowe uwzględnią, że dostateczna ocena ogólna w opinii służbowej sporządzonej wobec skarżącego za 2020 nie mogła stanowić podstawy zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej, rozważą zasadność skierowania skarżącego do wojskowej komisji lekarskiej na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy o obronie Ojczyzny oraz prawidłowo ustalą podstawę zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej.
III. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.)., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Szefa SGWP z [...] sierpnia 2021 r. nr [...], jak i rozkaz personalny DGRSZ z [...] maja 2021 r. nr [...] (pkt 27).
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy. Objęły one wynagrodzenie radcy prawnego ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło