II SA/Wa 365/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-23

Skład orzekający: Sędzia WSA Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne, posiadająca znaczną wartość majątku ruchomego i nieruchomości, a także otrzymująca dotacje unijne, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli jej wydatki związane z prowadzeniem działalności rolniczej są wysokie, a zadłużenie znaczące?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że skarżący, mimo posiadania znacznego majątku rolnego, maszyn i dotacji unijnych, a także ponoszenia wysokich wydatków i zadłużenia, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Saldo jego rachunku bankowego nie spadło poniżej określonego poziomu, co wskazuje na możliwość pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący J. B. złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Wnioskodawca wykazał posiadanie gospodarstwa rolnego, maszyn rolniczych, lasu, dochodów z gospodarstwa, dotacji unijnych oraz renty inwalidzkiej. Wskazał również na wysokie wydatki związane z utrzymaniem i prowadzeniem działalności rolniczej, a także na zadłużenie. Postanowieniem referendarza sądowego odmówiono przyznania prawa pomocy, od którego skarżący wniósł sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych postanawia: -odmówić przyznania prawa pomocy- J. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych - powyżej 100 zł, w sprawie z jego skargi na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych. W formularzu PPF skarżący podał, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Posiada dom o pow. 70 m2, nieruchomość rolną o pow. 21,1142 ha (w tym 2,06 ha dzierżawione od Gminy S.), las o pow. 3,68 ha. Ponadto podał, że posiada ciągniki i maszyny rolnicze, w łącznej ilości 13 sztuk (mające średnio po ok. 20 lat) o łącznej wartości ok. 74 500 zł. Wskazał także, iż w roku 2010/2011 osiągnął dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 18 485,28 zł, ponadto otrzymał dotację z Unii Europejskiej w wysokości 19 264,28 zł oraz rentę inwalidzką w wysokości 1 682, 64 zł. Łączna suma z powyższych źródeł to 39 432,20 zł. Skarżący podał również, że jego łączne wydatki w skali roku to 36 605, 16 zł. W rubryce nr 11 formularza PPF szczegółowo wymienił poszczególne wydatki związane z utrzymaniem własnym, mieszkania, a także wydatki związane z prowadzeniem działalności rolniczej. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż z uwagi na internację [...] od dnia [...] lutego 2006 r. do dnia [...] marca 2007 r., nie odrobił jeszcze wszystkich strat, które powstały w jej wyniku w gospodarstwie rolnym. Nadrobienie tych zaległości wymaga dodatkowych środków finansowych. Nie zakończyły się jeszcze sprawy o odszkodowanie za niesłuszne zatrzymania i pobyt na internacji, zarówno przed organami wymiaru sprawiedliwości krajowymi jak i międzynarodowymi. Wyjaśnił również, że wskutek internacji utracił dochód ze sprzedaży mleka. Wskazał, iż jest zadłużony na łączną kwotę 7 653, 60 zł (m. in. z tytułu orzeczonej grzywny, zasądzonego zwrotu kosztów postępowania sądowego, zaległości podatkowych). Przy piśmie z dnia 5 kwietnia 2012 r., skarżący nadesłał dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe dotyczące jego sytuacji majątkowej. Wynika z nich, ze wnioskodawca posiada pięć sztuk bydła. Podał, że jego zadłużenie wzrosło, gdyż nieprawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] lutego 2012 r. został obciążony kwotą 2 400 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Skarżący podniósł także, że do dnia dzisiejszego nie otrzymał decyzji o dopłatach do produkcji rolnej. Skarżący do pisma dołączył m. in. wyciąg z konta bankowego z okresu 1 stycznia 2012 r. do 30 marca 2012 r. Podniósł, że przy ocenie stanu konta bankowego prosi o uwzględnienie stanu zadłużenia i wydatków na wiosenne zasiewy zbóż i nawożenie zbóż ozimych. Stwierdził także, że w związku z tym, że zadłużenie przewyższa posiadane środki pieniężne na koncie, Sąd Cywilny ustali kolejność ich spłaty, tak, aby zachować środki na koszty niezbędnego utrzymania. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 23 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 365/12 odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. W dniu 7 maja 2012 r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postawienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. 270) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z koniecznością poniesienia na ten cel wydatków. Instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i powinna być stosowana w przypadkach wyjątkowych, wobec osób, których sytuacja materialna i bytowa jest trudna. Zawarte w art. 246 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza zaś, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Stosownie do treści art. 246 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożonych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący posiada nieruchomość rolną o pow. 21, 1142 ha , posiada także maszyny rolnicze i ciągniki (13 sztuk) o wartości 74 500 zł oraz 5 sztuk bydła. W roku 2010/2011 osiągnął dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 18 485,28 zł ponadto otrzymał dotację z Unii Europejskiej w wysokości 19 264,28 zł oraz rentę inwalidzką wysokości 1 682, 64 zł). Łączna suma z powyższych źródeł to 39 432,20 zł. Skarżący oświadczył, że jego wydatki wynoszą natomiast 36 605, 16 zł. Zauważyć jednak należy, że cześć tych wydatków, a mianowicie związanych z produkcją rolną, może być pokrywana z otrzymywanych przez skarżącego dotacji, nawet jeżeli wypłata tych dotacji przesunięta jest w czasie. Istotne w sprawie jest również to, że skarżący posiada środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym. Z nadesłanego do Sądu wyciągu z tego rachunku za ostatnie 3 miesiące wynika, że saldo początkowe wynosiło 4 880, 91 zł, natomiast saldo końcowe wyniosło 3 657,09 zł. Po przeprowadzeniu poszczególnych operacji w tym okresie saldo nie było niższe niż 3 657,09 zł. Koszty sądowe, jakie skarżący winien uiścić na obecnym etapie postępowania, to 200 zł tytułem wpisu (§ 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności uznać należy, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Nie zmienia tej oceny również fakt zadłużenia skarżącego, które wedle oświadczenia skarżącego wynosi 7 653, 60 zł. W ocenie Sądu, wysokość zgromadzonych przez skarżącego środków pieniężnych, wskazuje bowiem, że jest on w stanie ponieść pełne koszty niniejszego postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło