II SA/Wa 3654/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Straży Granicznej oddala skargę Zaskarżonym w niniejszej sprawie orzeczeniem nr [...] Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Warszawie (dalej: "CKL", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy"), po rozpoznaniu odwołania M. S. (dalej: "skarżąca") od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w W. (dalej: "RKL", "organ pierwszej instancji") z [...] marca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398 ze zm.; dalej: "u.k.l."), uchyliła w całości zaskarżone orzeczenie i w jego miejsce wydała własne, w którym stwierdziła niezdolność skarżącej do służby w Straży Granicznej (kategoria N). Jak wskazano w treści zaskarżonego orzeczenia, u skarżącej rozpoznano: • obustronny niedosłuch odbiorczy dla tonów wysokich, co zakwalifikowano do § 20 pkt 2 rubr. 4 wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa albo funkcjonariusza tych służb, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035 ze zm.; dalej: "rozporządzenie") - kat. N; • bliznę po oparzeniu na prawym przedramieniu, co przypisano do § 3 pkt 1 rubr. 4 załącznika do rozporządzenia - kat. Z. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia CKL podała, że postanowiła zweryfikować badanie AT w zakresie tonów wysokich. Przedmiotowe badanie odbyło się [...] czerwca 2021 r. i potwierdziło obustronny niedosłuch odbiorczy w zakresie tonów wysokich na częstotliwości 4 kHz z ubytkiem słuchu 25 dB. W związku z powyższym, schorzenie to należy kwalifikować zgodnie z § 20 pkt 2 załącznika do rozporządzenia, gdzie w rubryce 4 widnieje tylko i wyłącznie kategoria N oznaczająca niezdolność do służby i która jest, zdaniem organu drugiej instancji, jedyną przyczyną dyskwalifikacji skarżącej jako kandydatki do służby w Straży Granicznej. Zmieniając katalog schorzeń w punkcie 11 części A orzeczenia RKL (CKL usunęła stwierdzoną przez organ pierwszej instancji leukopenię zakwalifikowaną do § 45 pkt 1 rubr. 4 załącznika do rozporządzenia - kat. N), organ odwoławczy uchylił orzeczenie RKL, mimo że ostateczne rozstrzygnięcie nie uległo zmianie (również organ pierwszej instancji przyznał skarżącej kategorię N ze względu na rozpoznane u niej schorzenia). Powyższe orzeczenie CKL skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o: uchylenie zaskarżonego aktu, rozważenie uchylenia orzeczenia organu pierwszej instancji w celu usunięcia naruszenia prawa, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a także zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. § 20 pkt 2 rubr. 4 załącznika do rozporządzenia w związku z art. 33 ust. 1 w związku z art. 47 ust. 3 u.k.l. poprzez niedokonanie oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści, podczas gdy do oceny stanu zdrowia (kwalifikacji) wykorzystano wyłącznie wyniki badania audiogramu; 2) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. § 20 pkt 2 rubr. 4 załącznika do rozporządzenia w związku z art. 33 ust. 1 w związku z art. 47 ust. 3 u.k.l. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że wynik 25 uniemożliwia przyjęcie kategorii Z, podczas gdy wynik ten jest skokowy (co 5) i nie jest możliwe uzyskanie wyniku poniżej 25, a mieszczącego się w przedziale 20 – 25, dlatego wynik ten jest wystarczający (wobec wątpliwości) do przyjęcia kategorii Z, co w konsekwencji doprowadziło do uznania przez organ administracji, że 25 jako wartość graniczna jest już odstępstwem od normy i wydania decyzji o zaskarżonej treści; 3) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieprawidłowe skonstruowanie zaskarżonego orzeczenia, ponieważ organ nie wskazał w nim faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, gdy tymczasem zaskarżone orzeczenie, będąc decyzją administracyjną, nie spełnia tych wymogów określonych w art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a."), a także wymogów podanych w art. 11 k.p.a., bowiem nie wyjaśnia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, co nie pozwala na ocenę, czy skarżąca rzeczywiście nie jest zdolna do służby w Straży Granicznej; 4) prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 75 § 1 w związku z art. 84 § 1 w związku z art. 7, art. 10 i art. 81 k.p.a. poprzez brak zasięgnięcia opinii biegłego lub lekarza specjalisty, podczas gdy do określenia prawidłowości badania i rozstrzygnięcia kwestii jednoznaczności jego wyników niezbędne były wiadomości specjalne; 5) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, wobec zaniechania przez organ ustalenia w toku postępowania rozbieżności pomiędzy wynikami badań; 6) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 136 § 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła poszczególne zarzuty. W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu. Jednocześnie organ odwoławczy zażądał rozpoznania niniejszej sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Skarga podlega oddaleniu jako nieuzasadniona. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 u.k.l. zdolność fizyczną i psychiczną kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria Z – "zdolny", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria N – "niezdolny", która oznacza, że stwierdzone choroby lub ułomności uniemożliwiają mu pełnienie służby. Według przepisów art. 32 ust. 1-3 u.k.l., rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata do służby, funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej, funkcjonariusza zwolnionego z tych służb, emeryta, rencisty, pracownika, kandydata do pracy lub osoby skierowanej do komisji lekarskiej, zwanych dalej "osobą badaną", i sporządza protokół badania komisji lekarskiej, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby (ust. 1). Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie (ust. 2). W przypadku gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie pozwalają na wydanie orzeczenia, a z aktualnej wiedzy medycznej wynika, że do wydania orzeczenia niezbędna jest obserwacja w podmiocie leczniczym, komisja lekarska może skierować osobę badaną na taką obserwację. Obserwacja w podmiocie leczniczym może nastąpić po wyrażeniu zgody przez osobę badaną (ust. 3). W myśl art. 33 ust. 1 u.k.l., rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Jak wskazuje art. 33 ust. 3 pkt 1 u.k.l., rejonowe komisje lekarskie orzekają, posługując się również - w przypadku ustalania zdolności fizycznej lub psychicznej do służby - wykazem chorób i ułomności, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia osoby badanej. Przepis art. 39 ust. 1 u.k.l. stanowi, że orzeczenie komisji lekarskiej zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Wedle art. 47 u.k.l., CKL po rozpatrzeniu odwołania: 1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo 2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo 3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. W tym miejscu podkreślić należy, że kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jego badania pod względem formalnym. Oznacza to, iż sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z obowiązującymi w tym względzie przepisami, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w u.k.l. i aktach wykonawczych. Regulacja ta ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niej zastosowania w pełni rygory k.p.a. Zatem Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącej badań, a tym samym weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia. Sąd natomiast kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego, obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy, zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. W świetle powyższych kryteriów oceny, Sąd stwierdza, że zaskarżone orzeczenie CKL odpowiada prawu. Zostało ono wydane zgodnie z opisaną wyżej procedurą, tj. w składzie trzyosobowym i na podstawie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zgromadzonej w toku postępowania, w tym wyniku badania audiogramu przeprowadzonego [...] czerwca 2021 r. (vide wyniki badań i konsultacji - karty nr 7 – 13 i nr 20 akt administracyjnych sprawy). Organ odwoławczy miał podstawy do podjęcia rozstrzygnięcia reformatoryjnego, tj. uchylenia orzeczenia RKL i wydania w to miejsce własnego orzeczenia, ponieważ CKL zmodyfikowała przyjęty przez organ pierwszej instancji katalog schorzeń, eliminując z niego jedno schorzenie (leukopenię), do którego była przypisana kategoria N. W ocenie Sądu, organ drugiej instancji podjął niezbędne kroki do wyjaśnienia sprawy - w sposób wystarczający zebrał oraz prawidłowo ocenił materiał dowodowy, jak również przekonująco uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Zaznaczyć bowiem trzeba, że istotą orzeczenia komisji lekarskiej nie jest ustalenie stanu zdrowia (tak jak w typowym badaniu lekarskim), ale rozstrzygnięcie o zdolności do służby, w rozpoznawanej sprawie: do służby w Straży Granicznej. Wiedza medyczna służy w tym wypadku do kwalifikacji stanu zdrowia do odpowiedniej kategorii zdolności w ramach określonej grupy. Kandydat do służby w Straży Granicznej musi wykazywać się odpowiednimi predyspozycjami fizycznymi oraz psychicznymi, gdyż zakres zadań tej formacji, wymieniony w art. 1 ust. 2 – ust. 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 1061 ze zm.), jest bardzo szeroki. CKL dysponowała wystarczającą dokumentacją lekarską; nie opierała się wyłącznie na dokumentacji zebranej przez organ pierwszej instancji, ale postanowiła zweryfikować badanie audiometryczne w zakresie tonów wysokich. Stwierdzając u skarżącej obustronny niedosłuch odbiorczy dla tonów wysokich, organ odwoławczy prawidłowo przypisał to rozpoznanie do § 20 pkt 2 rubr. 4 załącznika do rozporządzenia (obejmującego obustronny niedosłuch dla tonów wysokich), któremu dla kandydatów (m.in.) do służby w Straży Granicznej odpowiada wyłącznie kategoria N. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, dotyczącego braku szczegółowego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, należy wskazać, że znajduje się ono w części F i zostały w nim przedstawione motywy, którymi kierował się organ odwoławczy przy podjęciu rozstrzygnięcia. Okoliczność, iż skarżąca podważa dokonaną przez specjalistów w toku postępowania orzeczniczego interpretację wyników badań lekarskich oraz jest przekonania o potrzebie przeprowadzenia dodatkowych badań i konsultacji ze specjalistami czy wydania opinii przez biegłych, nie ma wpływu na wynik przedmiotowej sprawy. Dostrzec też wypada, że szczegółowe wytyczne zamieszczone w załączniku do rozporządzenia w zakresie § 20, na które powołuje się skarżąca, nie dotyczą pkt 2, czyli stwierdzonego u niej schorzenia. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie CKL nie narusza prawa, zaś zarzuty i wnioski skargi nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.