II SA/Wa 368/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. R. z dnia 12 lutego 2013 r. o przywrócenie terminu do złożenia skargi na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania statusu weterana poszkodowanego p o s t a n a w i a - odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi - Minister Obrony Narodowej decyzją z [...] grudnia 2012 r. nr [...] , utrzymał w mocy decyzję Ministra Obrony Narodowej z [...] listopada 2012 r. nr [...] przyznającą J. R. (dalej jako "skarżący") status weterana poszkodowanego i stwierdzającą, że w wyniku ustalonego uszczerbku na zdrowiu wysokość dodatku weterana poszkodowanego wynosi 0% podstawy wymiaru. Decyzja została doręczona skarżącemu 3 stycznia 2013 r. Decyzja ta zawierała pouczenie o prawie jej zaskarżenia, za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie 30 dni od daty doręczenia decyzji. Zgodnie z tym pouczeniem skarżący, pismem z 12 lutego 2012 r., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W piśmie tym jednocześnie zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że uchybienie terminu spowodowane zostało trudną sytuacją rodzinną, gdyż zarówno jego żona jak i on są osobami z problemami zdrowotnymi, a dodatkowo stan zdrowia żony w ostatnim okresie uległ pogorszeniu. Ponadto wskazał, że na uchybienie terminu wpływ miały negatywne wyroki WSA w Warszawie dotyczące weteranów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, odnosząc się natomiast do wniosku o przywrócenie terminu wniósł o oddalenie wniosku, gdyż skarżący nie przedstawił żadnych obiektywnych przyczyn uzasadniających uchybienie terminu. Pismem z 22 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał skarżącego do wskazania kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia skargi. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący wskazał, że o uchybieniu terminu dowiedział się 3 lutego 2013 r. Dodatkowo podał, że w terminie otwartym do złożenia skargi kilkakrotnie bywał u lekarzy, oczekiwał na badania. Zatem dbałość o zdrowie swoje i małżonki była na pierwszym planie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwana dalej "P.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 87 § 1, § 2, § 3 i § 4 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z brzmienia cytowanych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do jego wniesienia, uprawdopodobnienie braku winy strony oraz dokonanie czynności, której uchybiono. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić kwestię terminowości wniesienia skargi, od niej bowiem zależy rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, jako że jest on dopuszczalny jedynie wówczas, gdy skarga uchybia 30-dniowemu terminowi do jej wniesienia. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało doręczone skarżącemu 3 stycznia 2013 r., zatem ostatnim dniem na złożenie skargi był dzień 2 lutego 2013 r. W związku z tym, że była to sobota, termin do wniesienia skargi uległ przesunięciu na poniedziałek i upływał 4 lutego 2013 r. (art. 83 § 2 P.p.s.a). Natomiast 12 lutego 2013 r. skarżący złożył, za pośrednictwem organu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Oznacza to, że skarga została złożona z uchybieniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, należało rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Jednym z warunków przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest ustalenie, czy skarżący zachował siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, tj. do wskazania kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu. W rozpoznawanej sprawie, skarżący we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podniósł, że o uchybieniu terminu dowiedział się 3 lutego 2013 r. Skoro termin do wniesienia skargi upływał 4 lutego 2013 r., to termin, o jakim mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a., rozpoczął swój bieg 5 lutego 2013 r., tj. od dnia następnego po dniu, w którym upłynął termin do wniesienia skargi. Wniosek o przywrócenie terminu został natomiast złożony 12 lutego 2013 r. W związku z tym należy uznać, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony z zachowaniem terminu. Następną przesłanką, która powinna być wyjaśniona jest ustalenie, czy w sprawie wystąpiły okoliczności przemawiające za brakiem winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Należy wskazać, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zaliczyć można: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę uniemożliwiającą wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar czy inną katastrofę, a zatem zdarzenia mające charakter siły wyższej, przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło na skutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Konieczność uprawdopodobnienia braku winy oznacza, że strona, która uchybiła terminowi powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją, iż – mimo swej staranności – nie mogła, z uwagi na niezależną od niej przeszkodę, dokonać w terminie określonej czynności. Przepis o przywróceniu terminu do dokonywania czynności procesowych nie może być przy tym interpretowany w sposób rozszerzający, gdyż zasadą jest dokonanie czynności w terminie. Skarżący w swoim wniosku podniósł, że przyczyną uchybienia były problemy zdrowotne jego oraz jego żony. Wskazał, że stan jego żony uległ pogorszeniu, a nadto że w tym czasie sam wielokrotnie składał wizyty u lekarzy, oczekiwał na badania. Troska o zdrowie swoje i żony była dla niego najważniejszą sprawą. W ocenie sądu, okoliczności podane we wniosku nie uzasadniają przywrócenia terminu, gdyż nie sposób dopatrzyć się w nim obiektywnych i niezależnych od strony przeszkód w prawidłowym i terminowym złożeniu skargi. Na uwagę zasługuje stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z 3 stycznia 1974 r., sygn. akt II CO 18/73 zgodnie, z którym "choroba strony może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdy rzeczywiście uniemożliwia podjęcie czynności procesowej". Zatem nie każda choroba może być uznana za przyczynę usprawiedliwiającą niedokonanie w terminie czynności procesowej. Za taką może być uznana jedynie taka choroba, która rzeczywiście uniemożliwia dokonanie czynności. Zdaniem Sądu, skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że dolegliwości jego oraz żony były tego rodzaju, że uniemożliwiały dokonanie w terminie czynności procesowej – złożenia skargi. Skarżący wskazał bowiem, że dolegliwości trwają od dłuższego czasu (oczekiwał na badania, chodził na konsultacje lekarskie, które z założenia są wyznaczane wcześniej), zatem nie przechodził nagłej i obłożnej choroby, która wymagała natychmiastowej interwencji lekarskiej bądź konieczność hospitalizacji. Z wniosku nie wynika ponadto, że skarżący znajdował się w wyjątkowej, niezależnej od siebie sytuacji, która uniemożliwiała mu zachowanie terminu. Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie znalazł podstaw do przywrócenia terminu do złożenia skargi i na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.