II SA/Wa 369/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Adam Lipiński (spr.), Protokolant referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. T. przedstawicielki ustawowej małoletniej K. T. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją poprzedzającą decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. odmawiającą M. T., działającej w imieniu małoletniej córki – K. T., przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym ojcu dziecka – R. T. Decyzję organ uzasadniał brakiem przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, określonych w art. 83 § 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) to jest brakiem w niniejszej sprawie takich przesłanek, które świadczyłyby o tym, iż niespełnienie warunków do świadczenia w trybie zwykłym spowodowane było okolicznościami, na które ojciec dziecka nie miał wpływu. W niniejszej sprawie ustalono, iż R. T. zmarł w dniu [....] października 2010 r. w wieku 48 lat, legitymował się okresem składkowym i nieskładkowym łącznie w wymiarze 11 lat, 11 miesięcy i 17 dni. W zatrudnieniu w okresach od 11 sierpnia 1988 r. do 18 sierpnia 1996 r. oraz od 1 stycznia 2001 r. do 26 lutego 2006r., tj. przez łączny okres wynoszący ponad 13 lat R. T. nie podejmował zatrudnienia ani innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym oraz ubezpieczeniami emerytalnym i rentowym, co spowodowało brak uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Ze sprawy nie wynika, aby w powyższych okresach ubezpieczony nie mógł kontynuować zatrudnienia na skutek szczególnych okoliczności spowodowanych stanem zdrowia, bowiem wówczas nie była wobec niego orzeczona całkowita niezdolność do pracy. Lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2007 r. niezdolność taką stwierdził dopiero od dnia 30 stycznia 2007 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. T. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazywała na trudne warunki materialne, chorobę córki K., uniemożliwiającą podjęcie pracy przez skarżącą oraz fakt studiowania przez starszą córkę E. Podnosiła, iż powinno się należeć świadczenie za okresy, w których jej mąż pracował i uiszczał składki na ubezpieczenie społeczne. Natomiast dzieci nie powinny ponosić konsekwencji za panujące bezrobocie. W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wnosił o jej oddalenie, wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniach obu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) do rozpoznania niniejszej sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Badana pod tym kątem skarga, nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 159, poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie, przy czym do przyznania tego świadczenia niezbędne jest łączne spełnienie wszystkich wyżej wymienionych warunków. Analizując zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, należy podzielić stanowisko organu w przedmiocie braku w niniejszej sprawie wszystkich przesłanek, które w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu umożliwiałyby przyznanie świadczenia. R. T. legitymuje się okresem składkowym bardzo krótkim i nieadekwatnym do jego wieku, ani do daty ustalenia niezdolności do pracy. W materiale dowodowym niniejszej sprawy brak jest okoliczności usprawiedliwiających tak długą bezczynność zawodową – ponad 13 lat. Także data ustalenia przez lekarza orzecznika ZUS niezdolności do pracy nie wiąże się z okresem braku zatrudnienia i co za tym idzie, okresem nieuiszczania składek na ubezpieczenie społeczne. W sprawie nie wykazano żadnych przyczyn niezależnych od R. T., usprawiedliwiających tak długi okres braku zatrudnienia. W powyższym stanie faktycznym sprawy, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podjęte w niniejszej sprawie decyzje Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, odmawiające przyznania świadczenia w drodze wyjątku, są zatem zasadne. Rozstrzygając sprawę organ prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa materialnego jak i przepisy postępowania. Trudna sytuacja materialna oraz życiowa rodziny, które to okoliczności dostrzega zarówno organ jak i Sąd nie mogą stanowić przesłanki do uwzględnienia żądania, gdy nie zostaną łącznie spełnione pozostałe przesłanki wymienione w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, o czym wspomniano już wyżej. W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa ani innych uchybień skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji bądź stwierdzeniem jej nieważności i dlatego na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.