II SA/Wa 37/09
WyrokWSA w Warszawie2009-07-08
Skład orzekający: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zajmowanie lokalu mieszkalnego przez osoby, którym wypowiedziano umowę najmu, połączone z informowaniem ich o wysokości należnych opłat, stanowi dorozumiane zawarcie nowej umowy najmu, uzasadniające dalsze zajmowanie lokalu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo informowanie przez Wojskową Agencję Mieszkaniową o wysokości należnych opłat za lokal, po wypowiedzeniu umowy najmu, nie stanowi dorozumianego zawarcia nowej umowy najmu. Osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia oraz do uiszczenia opłat i odszkodowania, zgodnie z art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Działania organów były zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący zajmowali lokal mieszkalny na podstawie umowy najmu zawartej w 1991 r. Umowa została wypowiedziana w 2004 r. z powodu nieuiszczania opłat. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymał w mocy decyzję nakazującą opróżnienie lokalu i zapłatę opłat oraz odszkodowania. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów Kpa i ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, twierdząc, że umowa została dorozumianie zawarta na nowo i że decyzja narusza ochronę praw lokatorów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Adam Lipiński (spr.), Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2009 r. sprawy ze skargi R. S., E. S., A. K. i A. S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu, uiszczenia opłat za używanie lokalu i zapłaty odszkodowania za użytkowanie lokalu bez tytułu prawnego: 1. oddala skargę 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. L. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymał w mocy decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w Z. nakazującą R. S., E. S., A. S. oraz A. K. opróżnienie i przekazanie do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w [...] przy ul. [...] oraz zobowiązał wyżej wymienionych solidarnie do uiszczania opłat za używanie lokalu, do uiszczania opłat pośrednich i do zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości opłat za używanie lokalu za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania, począwszy od dnia kiedy niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Podstawą prawną wydania decyzji Prezesa WAM był art. 138 § 1 Kpa i art. 37a ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.).
Organ ustalił co następuje:
Lokal mieszkalny został wynajęty R. S. na podstawie umowy najmu zawartej w dniu 11 grudnia 1991 r. na czas zatrudnienia w Jednostce Wojskowej Nr [...] w [...]. Do zamieszkiwania razem z najemcą uprawniona była jego żona E. S. oraz córki A. S. i A. S.(obecnie K.). Umowa o pracę z R. S. została rozwiązana w dniu 28 lutego 1998 r. na mocy porozumienia stron, natomiast umowa najmu przedmiotowego lokalu została wypowiedziana R. i E. S. w dniu 28 września 2004 r. z uwagi na brak uiszczania należnych opłat z tytułu użytkowania lokalu mieszkalnego. Powyższe spowodowało wydanie przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w Z. decyzji z dnia [...] sierpnia 2008 r., od której wyżej wymienieni odwołali się do Prezesa WAM. Zarzucali, iż decyzja organu I instancji rażąco narusza art. 30 Konstytucji, poprzez nakazanie opróżnienia lokalu, który zajmują 18 lat, a także poprzez nałożenie opłat, których nie mają możliwości uiszczać. Ponadto odwołujący wskazali, iż pozew Agencji o eksmisję został odrzucony postanowieniem Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] lipca 2006 r.
Prezes WAM, po rozpatrzeniu odwołania, podzielił stanowisko organu I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał na brak tytułu prawnego rodziny S. do zajmowania przedmiotowego lokalu i zaleganie z opłatami z tytułu jego użytkowania. Stan taki, zgodnie z treścią art. 37a ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. nakłada na organ obowiązek orzeczenia opróżnienia lokalu i zażądania uiszczenia należnych opłat oraz zapłaty stosownego odszkodowania. Organ wskazał na brak przesłanek zawartych w art. 45 ust. 1- 3 wskazanej wyżej ustawy, co uzasadnia administracyjny tryb postępowania w niniejszej sprawie, a także wyjaśnia przyczyny odrzucenia pozwu o eksmisję przez sąd powszechny.
Od decyzji Prezesa WAM skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, żądając uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie art. 9, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa oraz art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W uzasadnieniu skargi podnosili, że umowa najmu przedmiotowego lokalu, po jej wypowiedzeniu, została zawarta na nowo w sposób dorozumiany, co dokonało się w drodze przekazywania skarżącym przez Agencję informacji dotyczących wysokości czynszu oraz innych opłat. Nadto decyzja pozostaje w sprzeczności z zasadą ochrony praw lokatorów.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona, czyli w tej sprawie - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W przedmiotowej sprawie działania organów obu instancji były zgodne z obowiązującymi w przedmiotowym zakresie uregulowaniami prawnymi, zaś argumenty podniesione w skardze są chybione.
Bezsporne jest, iż skarżący nie są najemcami lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...], ponieważ 28 września 2004 r. wypowiedziano im umowę najmu tego lokalu, a zatem zajmują go bez tytułu prawnego. Przedmiotowy lokal należy do dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Skarżący nie należą do kręgu osób wymienionych w art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, a zatem zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2006 r. w sygn. akt III CZP 40/06 w sprawie o opróżnienie lokalu droga sądowa jest niedopuszczalna.
Ustawodawca w ustawie z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wprost uregulował tryb postępowania w sytuacji zajmowania lokalu mieszkalnego przez osoby nieposiadające tytułu prawnego. Zgodnie z art. 37a ust. 1 i 2 powyższej ustawy osoby zajmujące lokal mieszkalny bez tytułu prawnego są obowiązane do jego opróżnienia, uiszczenia opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz do zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu, za każdy rozpoczęty miesiąc jego zajmowania. Tak więc organ w tym stanie faktycznym był zobligowany do wydania decyzji zobowiązującej do opróżnienia lokalu i naliczenia stosownych opłat odszkodowawczych.
Nie można podzielić argumentu skarżących, że nadal posiadają tytuł prawny do zajmowania przedmiotowego lokalu, bowiem umowa najmu przedmiotowego lokalu (po jej wypowiedzeniu w 2004 r.) została zawarta na nowo w sposób dorozumiany, co dokonało się w drodze systematycznego przekazywania skarżącym przez Agencję informacji dotyczących wysokości czynszu oraz innych opłat. Zgodnie z przepisami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP osoby zajmujące lokale mieszkalne pozostające w dyspozycji Agencji zobowiązane są do wnoszenia opłat z tytułu ich użytkowania. Skarżący, pomimo nieposiadania od września 2004 r. tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu, w, dalszym ciągu ten lokal zajmowali i z niego korzystali, a zatem musieli być informowani przez Agencję o należnościach z tego tytułu. Nie można także z żaden sposób potwierdzić woli Agencji do zawarcia, nawet w sensie dorozumianym, umowy najmu. Przeczą temu czynności prawne dokonywane przez Agencję wkrótce po wypowiedzeniu umowy najmu, które wyraźnie uzewnętrzniają jej wolę wyeksmitowania rodziny S. Świadczy o tym wezwanie do opróżnienia lokalu i pozew o eksmisję.
Oba organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i dokonały prawidłowej jego subsumcji z obowiązującymi przepisami oraz prawidłowo uzasadniły podjętą decyzję. W szczególności organy zbadały czy w sprawie nie zachodzą przesłanki zawarte w art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i prawidłowo zastosowały art. 37 a ust. 1 i 2 ww. ustawy. Zatem nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 9, art. 7, art. 77 § i, art. 80, art. 107 § 3 Kpa. Oba organy podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i informowały zainteresowanych okolicznościach faktycznych i prawnych.
W rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Z treści ww. przepisu wynika dla organu obowiązek wydania decyzji o opróżnieniu, uiszczeniu opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłacie odszkodowania wobec osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego.
Należy podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania przywoływany przez skarżących wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 marca 2008 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się także aby art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP pozostawał w sprzeczności z Konstytucją RP.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło