II SA/Wa 37/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (sprawozdawca), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Andrzej Kołodziej, Protokolant, referent stażysta Katarzyna Skurzyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, tj., ze zm.), po rozpatrzenia wniosku J. D. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w G. z dnia [...] lutego 2000 r. znak: [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu podano m.in., iż wymienioną decyzją Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w G. z dnia [...] lutego 2000 r. przyznającej J. D. prawo do zasiłku przedemerytalnego od dnia [...] października 1999 r. w wysokości [...]% kwoty zasiłku, na okres określony ustawą. Powyższa decyzja doręczona została w dniu 31 sierpnia 2011 r. pod wskazany przez J. D. adres do korespondencji – do rąk jego byłej żony G. D. Od decyzji J. D. w dniu 24 października 2011 r. wniósł do ministra właściwego do spraw pracy, za pośrednictwem Wojewody [...], odwołanie. Do pisma strona dołączyła wniosek o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu J. D. wyjaśnił, że adresowaną do niego decyzję, choć odebrała była żona już 31 sierpnia 2011 r., nie poinformowała go o tym, a przedmiotową przesyłkę otrzymał w dniu 9 października 2011 r. Organ stwierdził, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. została doręczona w sposób wskazany w art. 43 k.p.a., byłej żonie J. D. w dniu 31 sierpnia 2011 r., a zatem ustawowy termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 14 września 2011 r. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. O wymogu tym J. D. został prawidłowo pouczony w powyższej decyzji. Tak więc od dnia 1 września 2011 r. rozpoczął się dla strony bieg terminu do wniesienia odwołania, a zatem odwołanie nadane w dniu 24 października 2011 r. złożone zostało już po upływie ustawowego terminu. Zgodnie z treścią art. 43 k.p.a., który reguluje doręczenie zastępcze, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Doręczenie w trybie ww. artykułu traktowane jest jak doręczenie bezpośrednio do rąk adresata, co powoduje, że adresata obowiązują skutki działania osoby, której decyzję doręczono tak, jakby została ona doręczona wprost. Niewywiązanie się z przyjętego obowiązku oddania decyzji jej adresatowi przez osobę, której doręczono decyzję zastępczo, nie zwalnia adresata z winy w przypadku, gdy uchybił on terminom procesowym na skutek takiego zaniedbania. Doręczenie zastępcze bowiem, z mocy art. 43 k.p.a., wywołuje takie skutki jak doręczenie adresatowi do rąk własnych. Niedbalstwo osoby, do rąk której dokonano doręczenia zastępczego jest traktowane tak samo jak adresata decyzji. Organ, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2009 r., sygn. akt I OSK 480/08, wskazał, iż przepis art. 158 § 1 k.p.a. jako przesłankę przywrócenia terminu statuuje brak winy strony w uchybieniu terminu. Brak winy to takiego rodzaju okoliczność, która zupełnie uniemożliwia dokonanie czynności, mimo dołożenia należytej staranności. W okolicznościach niniejszej sprawy J. D. powinien wykazać zarówno brak niedbalstwa po stronie osoby, która odebrała przesyłkę jak i po swojej stronie. Tego jednak nie uczynił. Podane we wniosku o przywrócenie terminu przyczyny uchybienia terminowi, tzn. zmiana adresu i nie przekazanie korespondencji (pisma z doręczeniem decyzji), odebranej uprzednio przez byłą żonę, nie są okolicznościami, które mogłyby ekskulpować skarżącego. Organ podkreślił, że działania strony nie sposób ocenić jako spełniającego standardy "dołożenia należytej staranności", albowiem J. D. wiedząc, że toczy się z jego wniosku sprawa o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w G. z dnia [...] lutego 2000 r. znak: [...] winien zapewnić taki sposób komunikacji z obecną w domu byłą żoną, który umożliwiłby zawiadomienie go o nadejściu korespondencji, lub też, w przypadku zmiany adresu, zawiadomić o tym organ. Tego jednak nie dopełnił. Organ wskazał, że J. D. we wszystkich pismach kierowanych do Wojewody [...] oraz Ministra Pracy i Polityki Społecznej jako adres do korespondencji podawał: [...]. Podkreślił, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, iż podjęcie przesyłki adresowanej do strony postępowania przez dorosłego domownika i złożenie podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oznacza podjęcie się przez niego oddania decyzji adresatowi i nie musi być potwierdzone na piśmie, gdyż obowiązek taki nie wynika z żadnych uregulowań prawnych. Wobec powyższego jeżeli domownik adresata nie odmówił przyjęcia przesyłki, oznacza to, że podjął się on jej doręczenia. W tym przypadku organ nie może wchodzić we wzajemne relacje pomiędzy stroną, a członkiem jego rodziny, który podjął się doręczenia decyzji. Niezależnie od powyższego organ stwierdził, iż skoro J. D. w swoich pismach kierowanych do Wojewody [...] oraz Ministra Pracy i Polityki Społecznej wskazuje organom adres dla doręczeń to na organach spoczywa obowiązek doręczania korespondencji związanej z prowadzoną sprawą na tenże adres. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. D. zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 43 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne stwierdzenie, iż doszło do prawidłowego doręczenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak [...], a w konsekwencji niezastosowanie art. 58 § 1 i 2 k.p.a. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż nie ponosi winy za niezłożenie odwołania od decyzji Wojewody [...] w przepisanym terminie, bowiem doręczenie decyzji byłej małżonce, z którą nie prowadzi on wspólnego gospodarstwa domowego nie pozwala na przyjęcie doręczenia decyzji w sposób zastępczy wskazany w art. 43 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Istotą sądowej kontroli administracji publicznej jest ocena legalności zaskarżonego do sądu aktu, według stanu faktycznego i prawnego sprawy z dnia podjęcia tego aktu. W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle powyższych zasad uznać należy, iż zasługuje ona na uwzględnienie. Nie można zgodzić się z organem że fakt doręczenia decyzji byłej żonie skarżącego pozostaje bez wpływu na skuteczność doręczenia jej adresatowi. Organ błędnie przyjmuje, że osoba rozwiedziona ze skarżącym jest domownikiem w rozumieniu art. 43 k.p.a. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 listopada 1996 r., sygn. akt III RN27/96 (OSNA PiUS 1997, Nr 11, poz. 187), status "domownika" adresata pisma, w myśl art. 43 k.p.a., mają zamieszkujący z nim w jednym mieszkaniu lub domu jego dorośli krewni i powinowaci, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Natomiast osoby obce adresatowi nie są jego domownikami nawet wtedy, gdy mieszkają z nim w tym samym mieszkaniu, chyba że zostały przez adresata włączone do wspólnoty domowej i prowadzą z nim (jego rodziną) wspólne gospodarstwo. W przeciwnym razie osoby takie należy traktować jako sąsiadów adresata i o fakcie doręczenia im przeznaczonej dla niego przesyłki poinformować zainteresowanego przez umieszczenie odpowiedniego zawiadomienia na drzwiach jego mieszkania, względnie izby w jego mieszkaniu. W sprawie nie jest kwestionowane, że decyzja doręczona została byłej żonie skarżącego, a więc osobie obcej w stosunku do adresata decyzji. Obowiązkiem organu było zatem ustalenie, kiedy G. D., po odebraniu decyzji, doręczyła ją skarżącemu. W kwestii tej należało chociaż uzyskać oświadczenie wymienionej, czego zaniechano. Uchybienie to miało wpływ na treść rozstrzygnięcia. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w wyroku.