II SA/Wa 370/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi T. H. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. ustanowić dla T. H. adwokata, 2. odmówić ustanowienia radcy prawnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Na podstawie informacji przedstawionych przez stronę w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy ustalono, co następuje. Skarżąca jest osobą częściowo niezdolną do pracy. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z 16-letnią córką. Rodzina utrzymuje się z zasiłku rodzinnego w wysokości 64 zł oraz dodatku do tego zasiłku z tytułu samotnego wychowywania dziecka w wysokości 170 zł. Wnioskodawczyni zajmuje mieszkanie komunalne. Strona wskazała na zły stan zdrowia i konieczność leczenia. Zgodnie z art. 262 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Przez prawo do sądu należy przy tym rozumieć nie tylko prawo samego dostępu do sądu, tj. uruchomienia postępowania przed sądem ale również prawo do korzystania z pomocy profesjonalnego pełnomocnika, zwłaszcza, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym przy wnoszeniu środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w pierwszej instancji obowiązuje przymus adwokacko-radcowski. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna wnioskodawczyni jest w chwili obecnej bardzo trudna. Wraz z córką utrzymuje się ona ze świadczeń rodzinnych. Dochód w wysokości 117 zł w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie jest niezwykle niski i z pewnością nie wystarcza na zaspokojenie nawet podstawowych potrzeb. Wnioskodawczyni wykazała, że spełnia ustawową przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 1 postanowienia. Jednocześnie, w związku z tym, że stronie przyznano w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, brak jest podstaw, aby dodatkowo przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w pkt. 2 postanowienia.