II SA/Wa 370/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-03-30

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego, gdzie skarżący jest z mocy prawa zwolniony z kosztów sądowych, należy rozpoznać wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, czy jedynie wniosek o ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy skarżący jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym (np. w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.), rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne. Jednakże, zgodnie z art. 262 p.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zastępstwa prawnego mają zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia, co uzasadnia rozpoznanie wniosku o ustanowienie adwokata, jeśli strona wykaże brak możliwości poniesienia tych kosztów.
Stan faktyczny
M. K. złożył skargę na decyzję Wojewody dotyczącą statusu bezrobotnego. W trakcie postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody i wysokie koszty utrzymania.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. przyznać M. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy. 2. przyznać M. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W toku postępowania M. K. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca podał, że pozostaje w gospodarstwie domowym z matką, utrzymuje się z dochodu matki w wysokości [...] zł (renta chorobowa) i umowy o pracę matki w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto). Wnioskodawca ujawnił, że spłaca kredyt gotówkowy wysokości [..] zł, ratę z tytułu zakupu lodówki w wysokości [..] zł, opłaty abonamenckie w wysokości ok. [...] zł, opłaty za media ok. [...] zł, zakup leków dla matki – [...] zł miesięcznie, zakup węgla ok. [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca ujawnił, że matka jest właścicielką domu jednorodzinnego w którym zamieszkuje o powierzchni [...] m2. Uzasadniając wniosek podkreślił, że nie stać go opłacenie kosztów sądowych i kosztów ustanowienia pełnomocnika w sprawie. Wnioskodawca oświadczył, że nie pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że w określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). I tak w myśl przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., zmienionego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego. Nie ulega wątpliwości, że skarga M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego mieści się w katalogu tych spraw. W rezultacie, skarżący w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne (art. 249a p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wskazano już wcześniej z treści wniosku, oraz akt administracyjnych wynika, że wnioskodawca nie pracuje, utrzymuje się z niewielkiego dochodu matki, łączny dochód rodziny wynosi [...] zł brutto. Biorąc pod uwagę aktualną sytuację finansową skarżącego oraz wysokość wyliczonych przez niego kosztów utrzymania należy uznać, że wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262, art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło