II SA/Wa 371/07
WyrokWSA w Warszawie2007-04-20
Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Bronisław Szydło, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja przyznająca żołnierzowi dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych w ostatnim miesiącu służby, mimo braku spełnienia warunków do jego otrzymywania w dniu 30 czerwca 2004 r., może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności?Ratio decidendi
Decyzja przyznająca żołnierzowi dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych w ostatnim miesiącu służby, mimo braku spełnienia warunków do jego otrzymywania w dniu 30 czerwca 2004 r., stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Takie naruszenie uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ponieważ jest ono sprzeczne z jasnymi przepisami rozporządzenia i narusza konstytucyjne zasady praworządności i równości wobec prawa.Stan faktyczny
Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności decyzji Dowódcy Sił Powietrznych, która przyznała Z. K. dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych w ostatnim miesiącu służby. Organ uznał, że Z. K. nie spełniał warunków do otrzymania tego dodatku, ponieważ nie pobierał go w dniu 30 czerwca 2004 r. Z. K. zaskarżył decyzję Ministra, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak rażącego naruszenia prawa. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędzia WSA Bronisław Szydło, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania dodatku do uposażenia - oddala skargę -
II SA/Wa 371/07
UZASADNIENIE
Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z dnia [...] września 2006 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Sił Powietrznych nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. w sprawie przyznania panu Z. K. w ostatnim miesiącu pełnienia służby dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych. W uzasadnieniu organ podniósł, iż z dniem [...] kwietnia 2006 r. [...] Z. K. rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego nr [...] z dnia [...] października 2005 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy. Strona w okresie od dnia [...] lutego 1983 r. do dnia [...] sierpnia 1992 r. pobierała dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych. W związku ze zwolnieniem oficera z zawodowej służby wojskowej, Dowódca Sił Powietrznych decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., przywrócił zainteresowanemu w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej, dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych w wysokości 36 % kwoty bazowej. Następnie, postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy Sił Powietrznych nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., w sprawie przyznania [...] Z. K. w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych w wysokości 36% uposażenia bazowego. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2006 r. stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Sił Powietrznych Nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., w sprawie przyznania [..] Z. K. w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych w wysokości 36% uposażenia bazowego. Organ, rozpatrując sprawę wskazał na treść § 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 z późn. zm.), na podstawie którego żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek ten przysługuje:
1) w pełnej wysokości - jeżeli żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym przez okres co najmniej 10 lat;
2) w wysokości 1/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku specjalnego za każdy rok, w którym żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym - jeżeli żołnierz otrzymywał go przez okres krótszy niż 10 lat, z tym że okres przekraczający sześć miesięcy traktuje się jako pełny rok.
W przypadku:
zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby lub chorobą, powstałą w związku ze szczególnymi warunkami służby, z tytułu których przysługują świadczenia odszkodowawcze, określone w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 z późn. zm.),
śmierci lub zaginięcia żołnierza zawodowego
- w uposażeniu żołnierza za ostatni miesiąc pełnienia zawodowej służby wojskowej uwzględnia się pełną wysokość dodatku specjalnego.
W myśl § 8 przywołanego rozporządzenia żołnierz zawodowy, który utracił prawo do otrzymywania dodatku specjalnego, w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej, otrzymuje ten dodatek w wysokości obowiązującej w dniu zwolnienia ze służby. Minister podniósł także, iż w przedmiotowej sprawie istotne są postanowienia § 26 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz. 1497 z późn. zm.), a ponieważ strona nie otrzymywała w dniu 30 czerwca 2004 r. dodatków wymienionych w ust. 1 i 2, należy rozważyć, czy zgodnie z ust. 3 spełniał w tym dniu warunki do przywrócenia dodatków na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 z późn. zm.), co uprawniałoby go do otrzymania dodatków w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej. Organ podkreślił, że jak wynika z decyzji Dowódcy Sił Powietrznych nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., zainteresowany pobrał ostatni dodatek w sierpniu 1992 r. W tej sytuacji nie ma możliwości zastosowania § 35 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r., gdyż w dniu wejścia w życie rozporządzenia zainteresowany nie otrzymywał tego dodatku. Z akt sprawy wynika, że Dyrektor [...] w W. - gdzie zainteresowany pełnił służbę w dniu [...] lipca 2000 r. - w piśmie nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. potwierdził, że [...] Z. K. w dniu wejścia w życie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, nie pobierał dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych. Brak jest zatem podstaw do przywrócenia [...] Z. K. w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych. Organ przywołał też treść art. 156 § 1 pkt 2 kpa, wedle którego organ administracji stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Ministra Obrony Narodowej, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa materialnego wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem, co na podstawie jego brzmienia niejako od razu "rzuca się w oczy". Rażące naruszenie prawa materialnego zgodnie z tym stanowiskiem zachodzić będzie wówczas, gdy organ administracji wbrew literalnemu brzmieniu przepisu nałoży na stronę obowiązek, przyzna uprawnienie bądź odmówi jego przyznania, mimo że powinien zdawać sobie sprawę, że w świetle obowiązującego prawa tego rodzaju stosunek materialnoprawny nie może być nawiązany.
W dniu [...] stycznia 2007 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan Z. K. Skarżący zarzucił Ministrowi Obrony Narodowej naruszenie przepisów art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 16 § 1 kpa i 7 kpa. Zdaniem skarżącego, nawet przyjmując, że w Jego sprawie uchybienie nastąpiło to nie oznacza to, iż miało ono charakter rażący, gdyż decyzja jest dla niego pozytywna, a więc nic wskazuje, że nie można jej pogodzić z wymogami praworządności.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Skarżący, decyzją Dowódcy Sił Lotniczych nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., otrzymał w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych w wysokości 36 % kwoty bazowej. Materialnoprawnymi przesłankami decyzji organu były przepisy § 7 i § 8 w zw. z § 26 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. Pierwsze dwa przepisy statuują reguły przyznawania dodatku do uposażenia żołnierzowi w ostatnim miesiącu służby. Jednak warunkiem sine qua non przyznania żołnierzom zawodowym w ostatnim miesiącu pełnienia służby dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych jest to, aby w dniu 30 czerwca 2004 r. otrzymywali oni taki dodatek na podstawie § 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005, z 2001r. ze zm.). W tym czasie skarżący pełnił służbę w [...] i jak to wynika z pisma dyrektora tej jednostki, nie pobierał dodatku za długotrwała służbę wojskową. W tej sytuacji należy stwierdzić, że decyzja Dowódcy Sił Powietrznych o przyznaniu skarżącemu dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych była w sprzeczności z treścią § 26 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych.
Skarżący podnosi, że nawet jeśli przyjąć, iż w jego sprawie naruszono prawo, to naruszenie nie może być rażące. Należy tu podkreślić, że doktryna i orzecznictwo sądów administracyjnych wskazują, że rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa rozumie w dwojaki sposób: przepis prawa jest jasny, a organ zastosował go w sposób sprzeczny z tym przepisem oraz decyzja nie może się ostać z punktu widzenia ogólnych, wyrażonych w Konstytucji zasad funkcjonowania demokratycznego państwa prawnego. W rozpatrywanej sprawie decyzja Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] marca 2006 r. narusza rażąco prawo.
Po pierwsze, treść przepisu § 26 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych nie budzi wątpliwości. Dodatek nie może być przyznany żołnierzowi zawodowemu, który w dniu 30 czerwca 2004 r. nie spełniał warunków uprawniających do przyznania dodatku. Jak w sposób niebudzący wątpliwości ustalił Minister Obrony Narodowej, skarżący w tym dniu nie spełniał takich warunków, co potwierdziło pismo Dyrektora [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...].
Po drugie, postępowanie administracyjne opiera się na dwóch podstawowych konstytucyjnych zasadach: wyrażonej w art. 7 Konstytucji zasadzie praworządności, a więc postulacie, aby organy administracji działały w sposób zgodny z prawem i wskazanej w art. 32 ust. 1 zasadzie równości wobec prawa, a więc zobowiązaniu organów państwa do traktowania obywateli znajdujących się w takiej samej sytuacji prawnej w jednolity sposób. Z punktu widzenia wymienionych wyżej zasad, decyzja przyznająca skarżącemu dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych nie może się ostać, gdyż ta decyzja jest niezgodna z jednobrzmiącymi przepisami prawa oraz przyznaje świadczenie skarżącemu w okolicznościach, kiedy inne osoby w takiej samej sytuacji prawnej takiego świadczenia by nie otrzymały.
Należy zatem przyjąć, że Minister Obrony Narodowej słusznie przyjął, iż decyzja Dowódcy Sił powietrznych jest dotknięta wadą nieważności.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło