II SA/Wa 372/09

WyrokWSA w Warszawie2009-07-23

Skład orzekający: Eugeniusz Wasilewski, Bronisław Szydło, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wypłaty świadczeń byłemu funkcjonariuszowi, uznając jego wniosek za niepodlegający rozpoznaniu w trybie Kodeksu postępowania administracyjnego, podczas gdy wniosek ten mógł być interpretowany jako żądanie odszkodowawcze podlegające rozpoznaniu przez sąd powszechny?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się naruszenia reguł procesowych, w szczególności zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, poprzez pominięcie prawa strony do wypowiedzenia się co do zgłoszonych żądań oraz nieustalenie podstawy prawnej żądanej kwoty. W związku z tym, zaskarżona decyzja została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania.
Stan faktyczny
Skarżący, były funkcjonariusz ABW, domagał się wypłaty kwoty 18.109 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia, różnicy w odprawie oraz różnicy w świadczeniu rocznym, powołując się na wyrok NSA uchylający rozkaz personalny obniżający jego dodatek służbowy. Szef ABW odmówił wypłaty, uznając, że świadczenia zostały obliczone prawidłowo na podstawie obowiązującego w momencie zwolnienia rozkazu personalnego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie prawa poprzez rozpoznanie sprawy w trybie KPA, podczas gdy jego wniosek powinien być traktowany jako żądanie odszkodowawcze podlegające rozpoznaniu przez sąd powszechny.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Zasądzono od Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Bronisław Szydło (spr.), Janusz Walawski, Protokolant Mateusz Rogala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2009 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczeń 1.- uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. 2.- zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3.- zasądza od Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz skarżącego A. J. kwotę zł. 240,-(dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kpa, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 119 ust. 1 pkt 2, art. 128 ust. 1 pkt 1, art. 130, art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 24 maja 2004 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 z późn. zm.), którą odmówiono emerytowanemu funkcjonariuszowi A. J. wypłaty kwoty 2.100 zł, tytułem wyrównania wynagrodzenia pobranego w okresie od 1 lipca 2006 r. do 30 września 2006 r., oraz kwoty 7.609 zł, tytułem różnicy w odprawie naliczonej według niższej podstawy, a ponadto kwoty 8.400 zł, tytułem różnicy w wysokości świadczenia rocznego pobieranego w okresie od 1 października 2006 r. do 30 września 2007 r. Łącznie odmówił z powołanych wyżej tytułów, wypłaty kwoty 18.109 zł. W uzasadnieniu podał, że rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. utrzymanym w mocy rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dniem 1 lipca 2006 r. obniżył A. J. dodatek służbowy z kwoty 1.700 zł miesięcznie do kwoty 1.000 zł, a następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września 2006 r., zwolnił tego funkcjonariusza ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dniem [...] września 2006 r. Bezspornym jest w sprawie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. J. na powołany rozkaz personalny nr [...], którym określono mu dodatek służbowy, jednak Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 17 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 971/07, uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie oraz rozkaz personalny nr [...] i utrzymany nim w mocy rozkaz personalny nr [...]. Wnioskiem z dnia 18 października 2008 r. działający w imieniu A. J. pełnomocnik, wystąpił o wypłatę łącznie kwoty 18.109 zł, tytułem wyrównania wynagrodzenia za okres od 1 lipca 2006 r. do 30 września 2006 r. (w kwocie 2.100 zł), tytułem różnicy w wypłacie odprawy (w kwocie 7.609 zł) oraz różnicy w wysokości świadczenia pobieranego od 1 października 2006 r. do 30 września 2007 r. (w kwocie 8.400 zł). Odmawiając wypłaty wyrównania organ wyjaśnił, że w jego ocenie powołany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wywołał skutek od dnia 17 czerwca 2008 r. – od daty wydania wyroku, a do tego czasu podstawą ustalenia przysługującego A. J. dodatku służbowego był rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. przyznający temu funkcjonariuszowi dodatek służbowy w wysokości 1.000 zł. Zdaniem organu, należało więc uznać za bezzasadne jego żądanie o wypłatę wyrównania uposażenia za okres od 1 lipca do 30 września 2006 r. Również pozostałe zgłoszone żądania nie zasługują na uwzględnienie bowiem jak wynika z treści art. 130, art. 132 powołanej ustawy o ABW oraz AW, podstawą do obliczenia odprawy i świadczenia rocznego, jest wysokość uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami stałymi, należnymi funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Skoro więc na dzień zwolnienia ze służby z ABW, A. J. otrzymywał dodatki służbowe w kwocie 1.000 zł, to oznacza, że wszystkie świadczenia finansowe związane ze zwolnieniem ze służby, zostały wyliczone i wypłacone w prawidłowej wysokości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik A. J. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r., zawierające rażące naruszenie prawa polegające na rozpoznaniu sprawy niepodlegającej rozpoznaniu w trybie KPAart. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wystąpił do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o wypłatę odszkodowania w wysokości 18.109 zł stanowiącą różnicę między wypłaconymi należnościami a należnościami jakie winien był otrzymać w oparciu o uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny rozkaz personalny nr [...]. Podstawę prawną jego wniosku stanowił przepis art. 287 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Przepis ten uznaje roszczenie odszkodowawcze za szkodę powstałą w wyniku decyzji administracyjnej, za sprawę cywilną rozpoznawaną przed sądem powszechnym. Wyjaśnił, że wystąpił do organu wnioskiem z dnia 18 października 2008 r. o odszkodowanie, uważając, że przed wniesieniem sprawy do sądu powszechnego, należało podjąć próbę ugodowego załatwienia sprawy. Organ nie podjął pertraktacji ugodowych, nie spełnił również żądania dobrowolnie, tylko wydał zaskarżoną decyzję odmawiającą wypłaty odszkodowania. Zarzucił ponadto, że powołane w zaskarżonej decyzji przepisy – art. 119 ust.1 pkt 2, art. 121, art. 128 ust.1 pkt 1, art. 130, art. 132 ust.1 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, nie mają zastosowania do skarżącego, który obecnie nie posiada statusu funkcjonariusza ABW. W odpowiedzi na skargę Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutu skargi, że wniosek z dnia 18 października 2008 r. był prośbą ugodowego załatwienia sprawy o odszkodowanie przed złożeniem stosownego pozwu do sądu powszechnego, organ wyjaśnił, że treść tego wniosku nie zawierała sformułowania, które sugerowałoby cywilnoprawny charakter przedstawionego żądania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1266), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy sąd administracyjny jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Rozpatrując skargę A. J. pod tym kątem Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w skardze powołane – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Bezspornym jest w sprawie, że pełnomocnik skarżącego, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2008 r., wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 971/07, wniosła o wypłacenie na rzecz jej mocodawcy, następujących należności: 1. 2.100 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia i świadczeń w okresie od 1 lipca do 30 września 2006 r. W tym okresie bowiem, jej mocodawca pobierał niższy o 700 zł miesięcznie dodatek służbowy; 2. kwoty 7.609 zł, tytułem różnicy w wypłaconej odprawie, które naliczone było od niższej podstawy; 3. kwoty 8.400 zł tytułem różnicy między wysokością wypłaconego a należnego świadczenia pobieranego w okresie od 1 października 2006 r. do 30 września 2007 r.; Łącznie domagała się wypłaty kwoty 18.109 zł. Ponadto wniosła o wystąpienie do Zakładu Emerytalno – Rentowego MSWiA o przeliczenie wysokości należnego obecnemu skarżącemu świadczenia emerytalnego. Poza sporem pozostaje również, że skarżący z dniem [...] września 2006 r. zwolniony został ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w dacie złożenia powyższego wniosku pobierał świadczenie emerytalne. Należy podkreślić, że Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego podejmując zaskarżone decyzje powinien był przestrzegać reguł procedury administracyjnej. Powinien więc, przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 Kpa), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Był zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 Kpa). Powinien przestrzegać zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 Kpa), a więc przed wydaniem decyzji, umożliwić stronie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów, oraz zgłoszonych żądań. Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1, art. 80 Kpa), oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 Kpa. W niniejszej sprawie Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dopuścił się naruszenia tych reguł procesowych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie Szef ABW pominął prawo strony – obecnego skarżącego, co do możliwości wypowiedzenia się odnośnie zgłoszonych żądań. Organ pominął zupełnie ustalenie na jakiej podstawie obecny skarżący domaga się wypłaty żądanej kwoty 18.109 zł. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późń. zm.), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło