II SA/Wa 374/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-16
Skład orzekający: Sławomir Antoniuk, Ewa Grochowska - Jung, Ewa Marcinkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Obrony Narodowej stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczące stwierdzenia faktu odwołania z funkcji i dalszego pełnienia służby wojskowej, jest decyzją administracyjną podlegającą kontroli sądowej?Ratio decidendi
Postanowienie Ministra Obrony Narodowej stwierdzające fakt odwołania z funkcji oraz fakt dalszego pełnienia służby wojskowej na stanowisku sędziego sądu okręgowego, mające charakter porządkowy i ewidencyjny, nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczący tych kwestii jest niedopuszczalny, a organ słusznie stwierdził tę niedopuszczalność na podstawie art. 134 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący, płk S. P., wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Obrony Narodowej (MON) z dnia [...] listopada 2009 r., która stwierdzała fakt jego odwołania z funkcji Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego oraz fakt dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej na stanowisku sędziego sądu okręgowego. MON postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. stwierdził niedopuszczalność tego wniosku, uznając decyzję z listopada 2009 r. za akt ewidencyjny niepodlegający kontroli sądowej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i pragmatyki służbowej.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Referent – stażysta Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi S.P. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w części dotyczącej stwierdzenia faktu odwołania z funkcji Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego - oddala skargę -
Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w części dotyczącej stwierdzenia faktu odwołania płk. S. P. z dniem [...] lutego 2009 r. z pełnionej funkcji [...] Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] oraz stwierdzenia faktu dalszego pełnienia przez płk. S. P. zawodowej służby wojskowej na stanowisku służbowym Sędziego Sądu Okręgowego w Pionie [...] Sądu Okręgowego w [...].
W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ podniósł, iż Minister Sprawiedliwości, działając w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej, decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] odwołał płk. S. P. z dniem [...] lutego 2009 r. z pełnionej funkcji [...] Sądu Okręgowego w [...]. Podstawę prawną tego odwołania stanowił przepis art. 118 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. — Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676 ze zm.).
W związku z odwołaniem płk. S. P. z funkcji [...] Sądu Okręgowego w [...]- Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. stwierdził fakt zwolnienia oficera z pełnionej funkcji. Jednocześnie organ stwierdził, że w tym stanie rzeczy płk S. P. nadal pełni zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego sądu okręgowego. W wymienionej decyzji określono także parametry stanowiska służbowego zajmowanego przez oficera, tj., że jest to stanowisko służbowe sędziego w [...] Sądu Okręgowego w [...], zaszeregowane do stopnia etatowego pułkownika i grupy uposażenia 16 oraz o specjalności wojskowej 14104. W treści tej decyzji zawarto pouczenie, że została ona wydana dla celów ewidencyjno-finansowych.
Pismem wniesionym w dniu [...] stycznia 2010 r. płk S. P. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją. W uzasadnieniu tego środka zaskarżenia oficer podniósł, że nie został wyznaczony na stanowisko służbowe [...] w [...], na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.). Z tego też względu Minister Obrony Narodowej nie był uprawiony do stwierdzenia faktu pełnienia przez niego zawodowej służby wojskowej na stanowisku służbowym sędziego [...] w [...].
Odnosząc się do wniosku zainteresowanego organ podkreślił, że decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2009 r. składa się w istocie z dwóch części składowych:
• pierwsza z nich dotyczy stwierdzenia faktu odwołania płk. S. P. z funkcji [...] Sądu Okręgowego w [...] i stwierdzenia faktu dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej na stanowisku służbowym sędziego [...] w [...] i ma swoje umocowanie w art. 11 § 8 i art. 23 § 1a pkt 2 oraz w art. 24 § 1 pkt 2 i § 3 ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych,
• druga natomiast dotyczy ustalenia parametrów stanowiska służbowego zajmowanego przez płk. S. P., tj. stopnia etatowego, specjalności wojskowej oraz grupy uposażenia i ma swoje umocowanie w art. 6 ust. 1 pkt 3 i art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Minister Obrony Narodowej podniósł, iż pierwsza część decyzji w zakresie w jakim stwierdza fakt odwołania oficera z pełnionej funkcji oraz stwierdza fakt pełnienia służby na stanowisku sędziego wojskowego sądu okręgowego ma charakter porządkowy, potwierdzający stan rzeczy. Jest więc decyzją ewidencyjną, wydaną zgodnie z dyspozycją art. 24 § 3 cyt. ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych. W myśl tego przepisu, objęcie stanowiska przez sędziego stwierdza Minister Obrony Narodowej. Decyzja ta została wydana dla celów porządkowych, dla prawidłowego unormowania aktualnego stanu służby płk. S. P. Zgodnie bowiem z przepisem art. 23 § 1 i 1b ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych, sędziowie sądów wojskowych do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim są powoływani przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Powołując do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim, Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej wyznacza miejsce służbowe (siedzibę) sędziego. Z treści cyt. przepisu wynika, iż jedynym uprawnionym organem do powołania sędziów jest Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, który jednocześnie wskazuje miejsce służbowe sędziego. Natomiast zgodnie z art. 24 § 3 ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych, Minister Obrony Narodowej jedynie stwierdza objęcie przez żołnierza zawodowego stanowiska. W związku z odwołaniem płk. S. P. z funkcji [...] Sądu Okręgowego w [...] - Minister Obrony Narodowej był zobowiązany do stwierdzenia faktu pełnienia służby na stanowisku służbowym sędziego wojskowego sądu okręgowego (co wynika z aktu powołania Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej).
W tej sytuacji, zdaniem organu, decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] listopada 2009 r. - w zakresie w jakim stwierdza fakt odwołania oficera z pełnionej funkcji oraz stwierdza fakt pełnienia służby na stanowisku sędziego [...] sądu okręgowego - nie jest decyzją w rozumieniu przepisów k.p.a. Została podjęta przez organ jedynie na użytek wewnętrzny dla celów ewidencyjnych, porządkowych i nie podlega kontroli sądowej. Odwołanie natomiast nie służy, gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów k.p.a., lecz stanowi np. czynność materialno - techniczną. Niedopuszczalne stało się zatem wniesienie środka zaskarżenia od decyzji Ministra Obrony Narodowej będącej aktem administracyjnym wydanym w postępowaniu jednoinstancyjnym, w trybie szczególnym przewidzianym przepisami prawa.
W tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 134 k.p.a., organ był obowiązany stwierdzić niedopuszczalność wniesienia środka zaskarżenia, co w myśl art. 127 § 3 k.p.a. odnosi się także do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Mister Obrony Narodowej wskazał, iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, rozstrzygnięcie dotyczące ustalenia wysokości uposażenia podlega kognicji sądu administracyjnego, stąd też środek odwoławczy wniesiony przez płk. S. P. w tym zakresie podlegać będzie rozpatrzeniu w osobnym postępowaniu.
Postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r. stało się przedmiotem skargi wniesionej przez S. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze strona zarzuciła ww. postanowieniu niezgodność z przepisami k.p.a., wojskowej pragmatyki służbowej oraz wydanie z naruszeniem przepisu art. 23 § 1 i 1b ustawy – Prawo o ustroju sądów wojskowych. Z podanych względów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, ewentualnie stwierdzenie jego nieważności oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie oraz w całości podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.
Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem organ wydając zaskarżone postanowienie nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa.
Stosownie do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne, a zatem służy na nie wyłącznie skarga do sądu administracyjnego.
Podnieść należy, iż postępowanie odwoławcze, zmierzające do rozpoznania wniesionego przez stronę środka zaskarżenia, składa się z fazy wstępnej, fazy postępowania wyjaśniającego i fazy wydania decyzji. W fazie wstępnej, organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Obowiązek ten nakłada na organ powołany przepis art. 134 k.p.a. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Z przyczyną o charakterze przedmiotowym mamy do czynienia m.in. wtedy, kiedy brak jest przedmiotu zaskarżenia. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.
Jak wynika z materiału aktowego, skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lutego 2010 r., która dla celów ewidencyjnych stwierdzała fakt zwolnienia skarżącego oficera z pełnionej funkcji [...] Sądu Okręgowego w [...] i pełnienia zawodowej służby wojskowej na stanowisku służbowym sędziego sądu okręgowego oraz określała parametry stanowiska służbowego zajmowanego przez oficera.
Podkreślenia wymaga, iż sędziowie sądów wojskowych do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim są powoływani przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej – art. 23 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów wojskowych. Sędziwie sądów wojskowych są nieusuwalni ze swego stanowiska, z wyjątkiem przypadków przewidzianych w ustawie (art. 31 ww. ustawy), tj. z mocy prawa w przypadkach określonych w art. 32, prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, o którym mowa w art. 34 § 1 tej ustawy. Natomiast Minister Obrony Narodowej jest władny jedyne potwierdzić objęcie stanowiska przez sędziego, co wynika z art. 24 § 3 powołanej ustawy.
Posiłkowo w niniejszej sprawie należy przywołać rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uchwale 7 sędziów z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 3/06 (publik. ONSAiWSA 2006/3/69, Prok.i Pr.-wkł. 2006/6/42, Wokanda 2006/9/41, OSP 2006/12/136, Lex nr 181156), w której Sąd ustalił charakter decyzji wydawanej w przedmiocie wyznaczenia lub przeniesienia służbowego żołnierza zawodowego dla celów ewidencyjnych. Mianowicie NSA wskazał, iż istota wyznaczenia lub przeniesienia na stanowisko służbowe to przede wszystkim usytuowanie żołnierza zawodowego w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej na określonym stanowisku, natomiast przysługujące żołnierzowi uposażenie jest konsekwencją zajmowania określonego stanowiska, na które żołnierz został wyznaczony lub przeniesiony. Wynikające ze stosunku służbowego żołnierza zawodowego sprawy o uposażenie są sprawami, w których żołnierz zawodowy może wnieść skargę do właściwego sądu administracyjnego (art. 8 ust. 1 ustawy). To, że w sprawach o wyznaczenie, przeniesienie i zwolnienie ze stanowiska służbowego zostało wyłączone prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, nie może oznaczać, że tym samym zostało wyłączone prawo do sądu w sprawie o uposażenie (...).
Z powyższego wynika, iż sprawy dotyczące usytuowania żołnierza zawodowego w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej na określonym stanowisku, są sprawami należącymi do kategorii wewnętrznych rozstrzygnięć wynikających z podległości służbowej i jako takie, są wyłączone ze stosowania ogólnych reguł przewidzianych przepisami k.p.a. Natomiast ta część decyzji, która określa żołnierzowi zawodowemu kwestie uposażenia, jako kształtująca istotny element stosunku służbowego żołnierza, podlega w całości regulacjom procesowym – k.p.a.
W przedmiotowej sprawie kwestionowana przez stronę decyzja, w części dotyczącej potwierdzenia faktu odwołania z pełnionej funkcji i stwierdzenie dalszego pełnienia służby na stanowisku Sędziego Sądu Okręgowego, nie jest nawet decyzją o wyznaczeniu żołnierza na stanowisko służbowe, lecz potwierdza pewien zaistniały stan rzeczy. Nie stanowi ona (w tej części) władczego i jednostronnego aktu organu administracyjnego rozstrzygającego konkretną sprawę adresata niezwiązanego z organem węzłem zależności organizacyjnej lub podległości służbowej. Przeciwnie jest aktem wewnętrznym, któremu z uwagi na zawartą w nim treść bliżej jest do zaświadczenia z art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a., niż do decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Minister Obrony Narodowej zasadnie, na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność złożonego przez skarżącego środka zaskarżenia.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło