II SA/Wa 3750/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2022 r. sprawy ze skargi M. S. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności do służby oddala skargę Komendant Szkoły [...] Państwowej Straży Pożarnej w dniu [...] lipca 2021 r. skierował M. S. – pełniącego służbę kandydacką w tej Szkole, do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do sprawy wewnętrznych w [...], celem ustalenia jego zdolności fizycznej i psychicznej do służby w Państwowej Straży Pożarnej. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z [...] sierpnia 2021 r. rozpoznała u badanego (na podstawie protokołu badania komisyjnego z [...] sierpnia 2021 r., wyniku konsultacji kardiologicznej z [...] lipca 2021 r. oraz dodatkowych badań) blok przedniej wiązki lewej odnogi pęczka Hisa, które to schorzenie zakwalifikowała jako łagodne zaburzenia rytmu przewodzenia i powołując się na § 48 p. 1 (r. 7) załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r., poz. 2035), zawierającego wykaz chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Policji, Staży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa albo funkcjonariusza tych służb, stwierdziła, że M. S. jest niezdolny do pełnienia służby w Państwowej Straży Pożarnej (kategoria N). M. S. w odwołaniu od tego orzeczenia zarzucił [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nieuzasadnione przyjęcie, że stwierdzone schorzenie powoduje jego niezdolność do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Odwołujący się podniósł, że samo rozpoznanie u niego schorzenia określanego jako "Blok przedniej wiązki lewej odnogi pęczka Hisa" nie jest wystarczające do stwierdzenia, że jest niezdolny do służby. Z objaśnień (wytycznych) do § 48 pkt 1 r. 7 załącznika do rozporządzenia wynika, że wg tego punktu kwalifikacji orzeczniczej, należy kwalifikować zaburzenia bezobjawowe lub objawowe, niepowodujące istotnych zaburzeń hemodynamicznych, niewymagające leczenia, nieupośledzające wydolności fizycznej. Kandydatów do służby z bezobjawowymi, nielicznymi, pojedynczymi zaburzeniami rytmu serca, nadkomorowymi i komorowymi, blokiem przedsionkowo-komorowym I, izolowanym niepełnym blokiem prawej odnogi pęczka Hisa, niewielkiego stopnia bradykardią lub tachykardią należy kwalifikować jako zdolnych. Odwołujący się podniósł, że stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 398), komisja lekarska powinna dokonać szczegółowej oceny stanu zdrowia orzekanego na podstawie całości dokumentacji medycznej i przeprowadzonych badań, winna wydać decyzję z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności, kierując się kryteriami oceny danego schorzenia określonymi w załączniku do rozporządzenia, a w orzeczeniu zawrzeć nie tylko rozpoznanie lekarskie według terminologii klinicznej, z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, ale także – na podstawie art. 39 ust. 5 i art. 4 tej ustawy - szczegółowe uzasadnienie, odpowiadające wymaganiom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. M. S. wskazał, że badania EKG wysiłkowe i Holtera EKG nie wykazały, aby zaburzenia przewodnictwa uniemożliwiały mu pełnienie służby. Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i orzeczenie o jego zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Rejonową Komisję Lekarską. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w dniu [...] sierpnia 2021 r. wydała orzeczenie (nr [...]), którym na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, utrzymała w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z [...] sierpnia 2021 r. o niezdolności M. S. do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Centralna Komisja Lekarska stwierdziła, że Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych prawidłowo uznała, że M. S. jest niezdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej, choć uzasadnienie orzeczenia nie jest dostateczne. W uzasadnieniu orzeczenia przytoczyła objaśnienia do § 48 pkt 1 wykazu chorób i ułomności i podniosła, że rozpoznany u badanego blok przedniej wiązki lewej odnogi pęczka Hisa, nie został wymieniony w przywoływanym objaśnieniu jako schorzenie pozwalające na pełnienie służby ("należy kwalifikować jako zdolnych"). Centralna Komisja Lekarska dodała, że kandydat do służby Państwowej Straży Pożarnej powinien spełniać wysokie wymagania zdrowotne, co jest podyktowane szczególnymi warunkami pełnienia służby oraz że w postępowaniu orzeczniczym bierze się pod uwagę wszystkie badania oraz opinię lekarzy specjalistów, jednak ostateczną decyzję podejmują zgodnie z kompetencjami ustawowymi tylko i wyłącznie lekarze orzecznicy powołani przez ministra właściwego ds. wewnętrznych na podstawie dostępnej dokumentacji i obowiązujących w dniu orzekania przepisów prawnych. M. S. w piśmie z 11 października 2021 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na opisane orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z [...] sierpnia 2021 r. (nr [...]). Skarżący zarzucił orzeczeniu naruszenie art 7, art 8, art 75, art. 77 § 1, art. 78, art 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz art. 39 ust. 5 pkt 1, art. 33 w zw. z art. 47 ust.3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. i 11 k.p.a., § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie określenia wzoru orzeczenia komisji lekarskiej oraz wzoru rejestru orzeczeń (Dz. U. poz. 1893). Uzasadniając te zarzuty podał, że organ odwoławczy nie przeprowadził dowodu z dokumentów wskazanych w odwołaniu od orzeczenia I instancji (Historii zdrowia i choroby z [...] sierpnia 2021 r., wyniku badań obrazowych z 24 sierpnia 2021 r., zaświadczenia lekarskiego lekarza kardiologa, badania EKG), a w konsekwencji nie zebrał i nie rozważył całego materiału dowodowego, nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy i w sposób nieuzasadniony przyjął, że stwierdzone schorzenie (ułomność) powoduje jego niezdolność do pełnienia służby. M. S. podniósł, że ustawa o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nie precyzuje, jakie elementy powinno zawierać uzasadnienie orzeczenia komisji lekarskiej, poza stwierdzeniem, że orzeczenia uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 5 ustawy). Uwzględniając jednak fakt, że ustawodawca w art. 4 postanowił, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie ma już wątpliwości, że uzasadnienie faktyczne orzeczenia komisji lekarskich, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Stosownie zaś do treści § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. orzeczenie komisji lekarskiej, powinno zawierać "szczegółowe uzasadnienie orzeczenia". NSA w wyrokach z dnia 9 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 354/09, LEX nr 586410 oraz z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10, LEX nr 595620) wywiódł, że orzeczenia komisji lekarskiej w przedmiocie zdolności do służby, stanowią decyzje administracyjne i jako takie powinny zostać ocenione pod kątem wskazywanych przepisów. Zdaniem skarżącego, uzasadnienie orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej jest lakoniczne i niewystarczające, nie zawiera odniesienia do niezbędnej, wymaganej przepisami prawa dokumentacji medycznej, której pozyskanie i analiza są obligatoryjne w procesie orzeczniczym. Organ nie odniósł się do wyników badań lekarzy specjalistów tj. badania Holtera, EKG wysiłkowe oraz zapisów karty obiegowej z badaniami laboratoryjnymi, audiogramu, EKG, RTG kl. piersiowej, spirometrii oraz protokołu z badania komisyjnego. Orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej nie zawiera uzasadnienia. W ten sposób naruszono zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz zasady przekonywania. Skarżący zarzucił ponadto organom orzeczniczym błędną wykładnię objaśnień do § 48 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa. Wskazał, że wynika z nich, że według tego paragrafu są kwalifikowane łagodne zaburzenia rytmu serca i przewodzenia, które mogą być bezobjawowe lub objawowe, niepowodujące istotnych zaburzeń hemodynamicznych, niewymagające leczenia, nieupośledzające wydolności fizycznej i nie ma podstaw do przyjęcia, że schorzenia inne niż wymienione w zd. trzecim (które nie powodują niezdolności do służby), powodują, że badany jest niezdolny do służby. Skarżący dodał, że blok przedniej wiązki lewej odnogi pęczka Hisa, zgodnie z danymi statystycznymi występuje u 30 % populacji. M. S. podkreślił, że nigdy nie leczył się na żadne choroby, od ósmego roku życia czynnie uprawia sport i nigdy nie miał problemów z układem krążenia. Lekarz nie stwierdził u niego przeciwskazań do udziału w testach sprawności fizycznej w Szkole [...] Państwowej Straży Pożarnej w [...], a o jego kondycji fizycznej i stanie zdrowia świadczy m. in. fakt, że z testu sprawności uzyskał wynik ponad przeciętny. M. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia CKL w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), zasądzenie na jego rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 powołanej ustawy, dowodu uzupełniającego z dokumentów załączonych do odwołania, na okoliczność jego zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o komisjach lekarskich, zdolność fizyczną i psychiczną kandydata do służby ustala się poprzez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria Z – "zdolny", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo, że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria N – "niezdolny", która oznacza, że stwierdzone choroby lub ułomności uniemożliwiają mu pełnienie służby. Stosownie do art. 32 ust. 1 i 2 tej ustawy, rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata i sporządza protokół badania, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby. Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie. Rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia (art. 33 ust. 1 ustawy). W myśl art. 38 ust. 1 ustawy, rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej. Orzeczenie zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3. Orzeczenia, które ustalają trwałą lub całkowitą niezdolność do służby uzasadnia się szczegółowo (art. 39 ust. 1 i ust. 5 pkt 1 ustawy). Od orzeczenia rejonowej komisji lekarskiej przysługuje odwołanie, które rozpatruje Centralna Komisja po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po przeprowadzeniu niezbędnych badań lub po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich, w tym obserwacji w podmiocie leczniczym, lub po dostarczeniu na jej żądanie dodatkowych dokumentów. Do postepowania odwoławczego stosuje się odpowiednio przepisy o postepowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi. Wynika z tego, że przepisy ustawy o komisjach lekarskich regulują pewne kwestie proceduralne odmiennie od rozwiązań przyjętych w procedurze określonej w k.p.a., przy czym stosownie do jej art. 4, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy k.p.a. Podkreślić przy tym wyraźnie należy, że kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do badania orzeczenia pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach regulujących te kwestie, a ponadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach ustawy o komisjach lekarskich oraz rozporządzenia. Natomiast sąd administracyjny nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne. Sąd nie jest bowiem uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności kandydata do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Skarżący nie kwestionuje, że cierpi na zaburzenia przewodzenia – blok przedniej wiązki lewej odnogi Pączka Hilsa, nie zgadza się natomiast, że choroba ta powoduje, że jest niezdolny do służby, przedstawiając przy tym wyniki konsultacji lekarskiej przeprowadzonej poza procesem orzeczniczym. Polemika z tymi ustaleniami nie może jednak stanowić przesłanki do uchylenia zaskarżonego orzeczenia zgodnie z oczekiwaniami skarżącego. Po pierwsze, jak to już wyżej wskazano, kwestie medyczne pozostają poza przedmiotem oceny sądów administracyjnych w tego typu sprawach. Sąd nie może badać prawidłowości samej diagnozy, tj. rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia, nie może też oceniać procesu diagnostycznego i metod stosowanych przez lekarzy orzeczników dla dokonania oceny stanu zdrowia skarżącego. U skarżącego przeprowadzono niezbędne badania (m. in. EKG, Holtera, spirometrię), w oparciu o które wydano zaskarżone orzeczenie. Po drugie zaś rację należy przyznać Komisji Centralnej, że ocena kwalifikacji schorzenia na potrzeby ustalenia zdolności do służby może być dokonywana wyłącznie przez lekarzy orzeczników komisji, nie zaś przez lekarzy specjalistów. Okoliczność, że lekarz konsultujący skarżącego wskazał, że stwierdzona ułomność nie stanowi przeciwskazania do służby w Państwowej Straży Pożarnej, pozostaje obojętna w sprawie, bowiem tylko lekarze orzecznicy, wchodzący w skład właściwej komisji są uprawnieni do badania zdolności kandydata do służby. W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym uznać zatem należy, że dokonana przez komisje kwalifikacja była prawidłowa w świetle wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Centralna Komisja Lekarska prawidłowo przeprowadziła postępowanie orzecznicze w tej sprawie, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, a stwierdzone rozpoznania prawidłowo zakwalifikowała pod wskazane w orzeczeniu schorzenie (ułomność). Zauważyć należy, że zgodnie z art. 38 ust. 1 i 2 ustawy o komisjach lekarskich, rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, zaś Komisja Centralna może zlecić – stosownie do art. 46 tej ustawy – przeprowadzenie niezbędnych badań dodatkowych, w tym obserwację w podmiocie leczniczym. Decydującym zatem kryterium jest w tym przypadku niezbędność wykonania dodatkowych badań, przy czym o niezbędności decyduje właściwa komisja lekarska. Mając zatem na uwadze, że w odniesieniu do skarżącego nie powstały wątpliwości w omawianym zakresie, nie można zarzucić organowi II instancji naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela zapatrywanie skarżącego, że zdanie trzecie objaśnień do § 48 pkt 1 załącznika do rozporządzenia zawiera wyliczenie chorób, które nie powodują niezdolności do służby. Inne choroby, niewymienione w tym zdaniu, należy oceniać z uwzględnieniem zdania drugiego, a więc czy powodują istotne zaburzenia hemodynamiczne, czy wymagają leczenia, czy upośledzają wydolność fizyczną. Ta okoliczność nie mogła jednak doprowadzić do uwzględnienia skargi, z powodów wyżej przedstawionych. Konkludując, w ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że wydając zaskarżone orzeczenie Centralna Komisja Lekarska dopuściła się naruszenia art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony. Centralna Komisja Lekarska wzięła pod uwagę cały materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, w tym dokumentację medyczną zgromadzoną na etapie postępowania orzeczniczego. Mając to wszystko na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w sentencji wyroku.