II SA/Wa 377/17

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. przyznać M. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. odmówić M. B. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. M. B. w skardze na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej, złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Powyższy wniosek uzupełniła składając wypełniony formularz PPF, w którym wskazała, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Podała, że jest osobą schorowaną, przed emeryturą, a utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę - wskazała, że w lutym otrzymała 1.174,75 zł. Oświadczyła, że jest współwłaścicielką domu w którym mieszka, ale nie posiada innego majątku, oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Do stałych kosztów utrzymania zaliczyła opłaty za telefon - 50 zł, opłaty za wodę - 52,64 za 3 miesiące, opłaty za energię elektryczną - 520 zł (w marcu), opłaty za wywóz śmieci - 10 zł, wydatki na leki - 80 zł, zakup środków czystości - 70 zł, zakup biletu miesięcznego - 100 zł. Wskazała również, że ponosi opłaty za korespondencję urzędową - 20,80 zł, a w lutym musiała zakupić ciśnieniomierz, za który zapłaciła 114,98 zł. Do wniosku dołączyła kserokopie dokumentów, dotyczących jej sytuacji finansowej, w tym m.in. zeznania podatkowego za 2016 r., zaświadczenia z banku, pasków płacowych za luty i marzec 2017 r. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Należy stwierdzić, że stosownie do art. 199 powołanej ustawy, generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy (szczególnie w zakresie całkowitym) jest zatem wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w uzasadnionych przypadkach. Dlatego też pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych (opłaty za mieszkanie, zakup jedzenia, lekarstw itp.). Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. W myśl zaś art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy). Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni ma stałe dochody i choć wynagrodzenie za pracę nie jest wysokie, nie pozostaje w niedostatku. Z tego względu uznano, że skarżąca nie wykazała, że w jej sytuacji zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednocześnie jednak, biorąc pod uwagę stan zdrowia skarżącej i związane z tym wydatki na leczenie oraz obniżenie wynagrodzenia, należało uznać, iż strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.