II SA/Wa 379/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. z dnia 14 listopada 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie kształcenia specjalnego p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w tym postępowaniu. Toteż każda osoba wszczynająca postępowanie powinna liczyć się z koniecznością poniesienia na ten cel wydatków. Wyjątek zaś od tej zasady ustawodawca przewidział w rozdziale 3 działu V powołanej ustawy – "Zwolnienie od kosztów sądowych"- a zwłaszcza w przepisach regulujących instytucję prawa pomocy (art. 243 – 263). Jak wynika zaś z treści powołanego art. 246 § 1 ustawy, dopiero gdy środki, którymi dysponuje skarżący okażą się niewystarczające można wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób nieposiadających żadnego dochodu lub oszczędności lub posiadających bardzo skromny dochód lub oszczędności, a więc wobec tych osób, które znajdują się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Z treści wniosku M. M. wynika, że średni miesięczny dochód w jego gospodarstwie domowym, obejmującym trzy osoby, wynosi łącznie 2.285,85 zł netto. Na kwotę tę składa się dochód osiągany przez żonę skarżącego z tytułu zatrudnienia. Skarżący jest przedsiębiorcą (rozliczenie dochodu kartą podatkową) jednak, jak wskazał, od 2009 r., nie osiąga dochodu. W gospodarstwie domowym skarżącego pozostaje także jego małoletni syn. W rubryce 7. formularza wniosku skarżący jako wyłączny składnik majątku wymienił spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego (lokal o pow. 36,90 m2). Natomiast z treści dokumentów źródłowych, złożonych przez skarżącego w wykonaniu wezwania z dnia 23 listopada 2011 r., wynika, że średnie miesięczne wydatki w gospodarstwie domowym kształtują się na poziomie ok. 840 zł. Oczywistym jest, że ponoszenie kosztów postępowania zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego i jego rodziny, ale nie uzasadnia to jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek utrzymania koniecznego strony i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Jednakże ustalona w niniejszej sprawie sytuacja majątkowa skarżącego oraz jego rodziny prowadzi do wniosku, że skarżący ma wystarczające środki, aby ponieść pełne koszty postępowania. Należy bowiem zauważyć, że koszt postępowania na obecnym jego etapie ogranicza się do obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 221, poz. 2193), a tym samym koszt ten w zestawieniu ze stałymi dochodami w gospodarstwie domowym i ich wysokością nie daje podstaw do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na aktualne możliwości płatnicze skarżącego (ww. źródło stałego utrzymania) także i dalsze, potencjalne koszty postępowania w niniejszej sprawie nie spowodują uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny, a osiągany w gospodarstwie domowym dochód będzie w dalszym ciągu stanowić ich wielokrotność. Również wykazana przez skarżącego wysokość wydatków obciążających jego gospodarstwo domowe, nawet przy założonym zwiększeniu tej kwoty o podstawowe koszty utrzymania skarżącego i jego żony (żywność, odzież), nie przekracza połowy osiąganego dochodu netto w jego gospodarstwie domowym, a tym samym nie uniemożliwia mu poniesienia pełnych kosztów postępowania. Z tych względów na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w sentencji.