II SA/Wa 38/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Protokolant Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o rozkwaterowanie - oddala skargę. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], umarzającą – jako bezprzedmiotowe, postępowanie z wniosku M. K. oraz wniosku A. K.. W uzasadnieniu organ wskazał na następujący stan faktyczny w sprawie. Kierownik Garnizonowej Administracji Mieszkań nr [...] W., decyzją z dnia [...] marca 1983 r., przydzielił A. K., przy uwzględnieniu żony M. K. oraz trojga dzieci, osobną kwaterę stałą w W. przy ul. [...]. W dniu [...] listopada 1995 r. wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w W. orzeczono rozwód pomiędzy M. i A. K., w wyniku czego w dniu 28 grudnia 1995 r. zainteresowani wystąpili z wnioskami do Szefostwa Zakwaterowania i Budownictwa Garnizonu W. o rozkwaterowanie. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie rozkwaterowania rozwiedzionych małżonków. Następnie, po rozpoznaniu odwołania M. K., Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W dniu 16 lipca 2008 r. A. K. zmodyfikował wniosek o rozkwaterowanie, wnosząc o przyznanie lokalu zamiennego tylko jego byłej małżonce, ponieważ, jak stwierdził, jego wniosek został pozytywnie załatwiony, poprzez zachowanie uprawnień do zajmowanej kwatery. Natomiast M. K. pismem z dnia 21 lipca 2008 r. ponownie wniosła o załatwienie wniosków – jej i jej byłego męża – o rozkwaterowanie. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], umorzył – jako bezprzedmiotowe postępowanie z wniosku M. K. z dnia 28 grudnia 1995 r. o rozkwaterowanie oraz z wniosku A. K. z dnia 28 grudnia 1995 r. o rozkwaterowanie, zmodyfikowanego wnioskiem z dnia 16 lipca 2008 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż podstawę żądania wnioskodawców stanowił art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.), zgodnie z którym na wniosek rozwiedzionych małżonków wojskowy organ kwaterunkowy dokonuje zamiany zajmowanej przez nich kwatery na dwa odrębne lokale mieszkalne, w granicach powierzchni mieszkalnej zbliżonej do dotychczas zajmowanej, przez przydzielenie żołnierzowi – osobnej kwatery stałej, rozwiedzionemu małżonkowi – zamiennego lokalu mieszkalnego. Jednak z dniem 31 grudnia 1995 r. powyższy przepis przestał obowiązywać, stąd też brak było podstawy prawnej do zrealizowania żądania rozwiedzionych małżonków. Organ wyjaśnił też, iż ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.), obowiązująca od dnia 1 stycznia 1996 r., w art. 28 przewidziała jedynie możliwość rozkwaterowania byłych małżonków w przypadku zajmowania kwatery położonej na wojskowym terenie zamkniętym, kwatery przeznaczonej na podstawie decyzji dyrektora oddziału regionalnego Agencji na zakwaterowanie całości lub części kadry określonej jednostki wojskowej oraz kwatery funkcyjnej. Z uwagi zaś na fakt, iż w powyższej sytuacji rozwiedzionych małżonków nie zachodzi żadna z tych przesłanek, brak jest możliwości uwzględnienia ich żądania. W odwołaniu od powyższej decyzji A. K. wskazał, iż w trakcie zmiany przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych sprawa rozkwaterowania była już w toku, została bowiem wszczęta wnioskami z dnia 28 grudnia 1995 r., dlatego też powinna być zakończona zgodnie z wnioskiem, ponieważ nowe przepisy nie zawierały normy przejściowej. Odwołanie złożyła również M. K. W jego uzasadnieniu wskazała, iż jej wniosek o rozkwaterowanie z dnia 28 grudnia 1995 r. został złożony w czasie obowiązywania ustawy z 1976 r., zobowiązującej dyrektora WAM do wydania decyzji w sprawie rozkwaterowania. Dlatego też jej sprawa, pomimo przewlekłości postępowania, powinna być załatwiona zgodnie z jej żądaniem, na gruncie ustawy z 1976 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, po rozpatrzeniu powyższych odwołań, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2008 r., uznając za słuszną argumentację organu I instancji. Ponadto wyjaśnił, iż dyrektor WAM nie mógł zastosować w sprawie rozwiedzionych małżonków przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r., ponieważ ustawa ta z dniem 1 stycznia 1996 r. przestała obowiązywać, a organ administracji publicznej nie może orzekać na podstawie przepisów nieobowiązujących. Dlatego też do rozpoznania wniosków o rozkwaterowanie zastosowano przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych wraz ze zmianami wynikającymi z ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 ze zm.). Organ wyjaśnił, iż co prawda art. 23 ust. 2 ustawy nowelizującej pozwalał na stosowanie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w brzmieniu do dnia 30 czerwca 2004 r., ale tylko w stosunku do niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy znowelizowanej spraw rozwiedzionych małżonków spełniających określone warunki. Jednak, co szczegółowo wykazał organ, M. i A. K., nie należą do tego kręgu podmiotów, dlatego też w ich przypadku brak było możliwości uwzględnienia żądania o rozkwaterowanie. Natomiast przepisy obecnie obowiązującej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych w ogóle nie dają możliwości merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku o rozkwaterowanie, dlatego też postępowanie w tym przedmiocie jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. K. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucając, iż zaskarżona decyzja nie spełnia wymagań formalnych określonych przez przepis art. 107 § 1 k.p.a., bowiem w podpisie brakuje podania stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Nadto organy obu instancji uchybiły zasadzie, iż w razie zmiany stanu prawnego, kiedy nie przewidziano przepisów przejściowych dla spraw w toku dla decyzji deklaratoryjnych należy stosować przepisy obowiązujące w chwili konkretyzacji tego stosunku, na mocy którego doszło do powstania stosunku prawnego. Zdaniem skarżącego Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nie uwzględnił stanu faktycznego w sprawie na dzień podejmowania decyzji, tj. [...] listopada 2008 r., bowiem z notatki służbowej z dnia 7 października 2008 r. wynika, iż stan faktyczny przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji różni się zasadniczo od stanu faktycznego, który był znany organowi w momencie wydawania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do rozpoznawania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Natomiast, zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga w sprawie niniejszej nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy odnieść się do zarzutu A. K., że decyzja została wydana bez prawidłowego umocowania i wskazać, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Przepis art. 268a k.p.a. nie wprowadza żadnych ograniczeń podmiotowych w kwestii upoważnienia pracowników kierowanej jednostki organizacyjnej. Pełnomocnictwa takiego może zatem udzielić swoim pracownikom zarówno organ administracyjny upoważniony ustawowo do wydawania określonych decyzji, jak i organ, którego upoważnienie do wydawania decyzji we własnym imieniu wynika z przekazania mu kompetencji przez organ upoważniony ustawowo. Podkreślić należy, że upoważnienie, o którym mowa w art. 268a może zostać wyrażone w każdej formie pod warunkiem, aby zachowana została forma pisemna oświadczenia woli organu, oraz aby zakres upoważnienia objęty tym oświadczeniem był czytelny. Także upoważnienie znajduje się w aktach administracyjnych. Przechodząc do meritum, podstawą złożenia wniosku w dniu 28 grudnia 1995 r. przez A. K. był art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.), zgodnie z którym wojskowy organ kwaterunkowy, na wniosek rozwiedzionych małżonków, dokonywał zamiany zajmowanej przez nich kwatery na dwa odrębne lokale mieszkalne, w granicach powierzchni mieszkalnej zbliżonej do dotychczas zajmowanej, przez przydzielenie żołnierzowi osobnej kwatery stałej a byłemu małżonkowi zamiennego lokalu mieszkalnego. Cytowany przepis obowiązywał do dnia 31 grudnia 1995 r. Z dniem 1 stycznia 1996 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r., o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.). Sprawy rozwiedzionych małżonków regulował art. 28, w myśl którego organy Agencji mogły dokonywać rozkwaterowania jedynie w przypadku zajmowania kwatery położonej na wojskowym terenie zamkniętym, kwatery przeznaczonej na podstawie decyzji dyrektora oddziału regionalnego Agencji na zakwaterowanie całości lub części kadry określonej jednostki wojskowej oraz kwatery funkcyjnej. W przedmiotowej sprawie żadna z ww. przesłanek nie została spełniona. Wobec powyższego zgodnie z ust. 5 cyt. artykułu, byli małżonkowie mogli zamieszkiwać w dotychczas zajmowanej kwaterze lub rozwiązać powstały problem mieszkaniowy we własnym zakresie, poprzez zamianę kwatery. W dniu 1 lipca 2004 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, dokonana ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r., o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1203 ze zm.). Zmiana przepisów ustawy, która nastąpiła w czasie trwania niniejszego postępowania, spowodowała, że w miejsce wydawanych dotychczas decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej wprowadzono inną formę realizacji praw związanych z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych tylko żołnierzy służby stałej. Zgodnie z obowiązującymi przepisami realizacja prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przysługuje żołnierzowi służby stałej od dnia wyznaczenia go na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i następuje w formie decyzji o prawie zamieszkiwania na czas pełnienia obowiązków na określonym stanowisku służbowym. W znowelizowanej ustawie uchylono przepis stanowiący do dnia 30 czerwca 2004 r. podstawę przydzielania osobnej kwatery stałej osobom innym niż żołnierz służby stałej, a zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.), ustawodawca nakazał do spraw niezakończonych ostatecznymi decyzjami stosować przepisy ustawy obowiązującej od dnia 1 lipca 2004 r. Na podstawie art. 93 cytowanej ustawy przestały obowiązywać przepisy ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Zmiana przepisów wyłączyła z obrotu prawnego przepis nakazujący organom WAM dokonywanie na wniosek rozwiedzionych małżonków zamian kwater na dwa odrębne lokale. Wobec tego, że nowe przepisy nie dopuszczają możliwości wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, organ prawidłowo na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie. Odnosząc się do pozostałych zarzutów A. K., wskazać należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Z treści notatki służbowej z dnia 7 października 2008 r. wynika, iż Sąd Okręgowy w W. odrzucił apelację skarżącego od wyroku Sądu Rejonowego dla W., sygn. akt [...] z dnia [...] lipca 2007 r. w przedmiocie zobowiązania do złożenia oświadczenia woli. Nadto skarżący złożył skargę na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. w przedmiocie niewydania decyzji w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Te okoliczności nie mają wpływu na prowadzone postępowanie w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania o rozkwaterowanie po orzeczonym rozwodzie, są to bowiem odrębne postępowania. Wobec powyższych ustaleń zaskarżona decyzja jest prawidłowa i należało oddalić skargę A. K. na decyzję wydaną po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z jego wniosku. Mając powyższe na uwadze, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.