II SA/Wa 380/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi E. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oddala skargę Wojewoda [...] decyzją z [...] stycznia 2025 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572); zwanej dalej K.p.a. oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475, z późn. zm.); zwana dalej "ustawą o promocji zatrudnienia", po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] orzekającej o odmowie uznania E. F. za osobę bezrobotną od [...] października 2024 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwołał się do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia zawierającego legalną definicję osoby bezrobotnej i stwierdził, że prawidłowe jest rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, jest prawidłowa, bowiem E. F. jako prezes zarządu w Stowarzyszeniu [...] oraz członek zarządu w Stowarzyszeniu "[...]", nie jest osobą "zdolna i gotową" do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu, o której mowa w powołanym przepisie i w związku z tym nie ma podstaw do uznania jej za osobę bezrobotną. Wojewoda [...] podniósł, że warunek gotowości do podjęcia zatrudnienia musi być spełniony zarówno w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego, jak i przez cały czas korzystania z omawianego statusu. Chodzi przy tym o możliwość podjęcia nie jakiejkolwiek działalności zarobkowej, lecz gotowość co do zasady do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Zwrócił uwagę, że ustawa o promocji nie wyjaśnia wprost pojęcia "gotowości do pracy". W ocenie organu odwoławczego nie można takiego wymogu utożsamiać wyłącznie z samą potencjalną chęcią podjęcia przez zainteresowanego pracy, choć niewątpliwie taka deklaracja także jest niezbędna. Osoba chcąca uzyskać status bezrobotnego, w chwili rejestracji musi wprost oraz w konkretnej formie, poprzez złożenie odpowiednich oświadczeń, uzewnętrznić wolę świadczenia pracy. Gotowości do pracy nie można sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych istniejących po stronie zainteresowanego lecz musi być ona oceniana również w kategoriach obiektywnych. Tak więc gotowość do podjęcia pracy winna oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość podjęcia pracy. Następnie organ podał, że z wydruku z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego z 8 października 2024 r. i z aktualnego z 7 stycznia 2025 r. wynika, iż E. F. jest prezesem zarządu w Stowarzyszeniu [...] oraz członkiem zarządu w Stowarzyszeniu "[...]". W myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. z 2020 r. poz. 2261), stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność po wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie z art. 11 ust. 3 powołanej ustawy, stowarzyszenie jest obowiązane posiadać zarząd i organ kontroli wewnętrznej. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, statut stowarzyszenia określa w szczególności władze stowarzyszenia, tryb dokonywania ich wyboru, uzupełniania składu oraz ich kompetencje. Na podstawie wpisu w Dziale 2 Rubryka 1 KRS organem uprawnionym do reprezentacji Stowarzyszenia [...] jest zarząd. Zarząd Stowarzyszenia [...] jest trzyosobowy, a do reprezentowania stowarzyszenia uprawniony jest prezes zarządu albo każdy inny członek zarządu. Natomiast do zaciągania zobowiązań majątkowych uprawnieni są dwaj członkowie zarządu działający łącznie. W skład zarządu wchodzi E. F. i pełni w nim funkcję prezesa, co oznacza że uprawniona jest do reprezentacji stowarzyszenia oraz składania oświadczeń woli. Strona nie wskazywała w odwołaniu, ani w żadnym innym piśmie, że dane w KRS są nieaktualne lub niezgodne z prawdą, a wręcz potwierdziła pełnienie tej funkcji w stowarzyszeniu. Organ odwoławczy podkreślił, że podziela poglądy wyrażone w aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że nie można oczekiwać od organów orzekających w sprawach objętych zakresem ustawy o promocji, iż będą one badać zakres dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej. Fakt pełnienia funkcji członka zarządu fundacji związany jest z koniecznością wykonywania określonych obowiązków przypisanych przez ustawodawcę do tej funkcji, co oznacza, że taka osoba nie może być uznana za gotową do podjęcia zatrudnienia w znaczeniu, o którym stanowi art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z: 7 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 1472/21, z 4 października 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 1286/22 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 3204/15). Zaznaczył, że choć powyższe orzeczenia odnoszą się do pełnienia funkcji w zarządzie fundacji, jednak mają one również zastosowanie do pełnienia funkcji w zarządzie stowarzyszeń. Linia orzecznicza sądów administracyjnych w zakresie możliwości posiadania statusu osoby bezrobotnej przez osobę pełniącą funkcje w zarządzie osoby prawnej wpisanej do Krajowego rejestru Sądowego jest jednolita. Wojewoda [...] wyjaśnił, że nie można oczekiwać od organów administracji publicznej badania, czy i w jakim wymiarze czasowym i kiedy członek zarządu podejmuje działania na rzecz stowarzyszenia oraz, czy mimo pełnionej funkcji mógłby rzeczywiście podjąć zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy. Nie jest ich rolą badanie dyspozycyjności takiej osoby. E. F. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] pełniła funkcję członka i prezesa zarządu stowarzyszenia, nie zrzekła się tych funkcji co oznacza, że nie mogła być osobą w pełni zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia. Zatem nie spełniała podstawowych przesłanek uzyskania statusu osoby bezrobotnej. W związku z powyższym uznał, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Została ona wydana po przeprowadzeniu wnikliwej analizy i oceny wystarczającego materiału dowodowego, po podjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto umożliwiono stronie czynny udział w postępowaniu oraz wypowiedzenie się co do zebranych przez organ w sprawie dowodów, z czego skorzystała. Organ uwzględnił wszystkie przedstawione dowody, a posiadane dane były wystarczające do podjęcia decyzji administracyjnej. Tak więc nie naruszono art. 7, art. 8 i art. 77 K.p.a. Zdaniem organu odwoławczego oceny takiej nie zmienia również deklaracja E. F., że jest gotowa do podjęcia pracy w pełnym wymiarze czasu pracy i wcześniej udawało się jej łączyć pracę na pełen etat z pełnieniem funkcji w zarządach stowarzyszeń. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi E. F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżoną decyzję uznała za krzywdzącą i wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej, a nadto o przyznanie statusu osoby bezrobotnej od [...] października 2024 r. do [...] listopada 2024 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła rażące naruszenie: 1. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co naruszono słuszny interes obywateli, 2. art. 8 K.p.a. poprzez nieprzyczynienie się do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady dotyczącej pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, przez wadliwe, stronnicze i powierzchowne zbadanie sprawy. Skarżąca wskazała, że jako prezes stowarzyszenia nie jest przez nie zatrudniona i nie osiąga z tego tytułu żadnego wynagrodzenia, analogicznie jak w stowarzyszeniu, w którym pełni funkcję członka zarządu. Ponadto podała, że pełnienie ww. funkcji w żadnym stopniu nie jest absorbujące czasowo, aby można uznać, że nie jest gotowa do podjęcia zatrudnienia. Potwierdzeniem powyższej tezy jest fakt, że sprawowała wyżej wymienione funkcje również w okresie zatrudnienia na pełen etat i nie kolidowało to z obowiązkami zawodowymi. Zatem należy uznać, że stanowisko wyrażone w decyzji organu pierwszej instancji było niespójne, a wydana decyzja została oparta o błędnie rozpatrzony materiał dowodowy, który w pełni zgromadzono. W jej ocenie w postępowaniu w sposób sprzeczny z logicznym rozumowaniem dokonano oceny złożonego przez nią oświadczenia, z którego bezspornie wynikało, że jest gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Powołała się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o sygn. akt III SA/Kr 1493/17 i III SA/Kr 1309/18, w których stwierdzono, że na "gotowość do podjęcia zatrudnienia" składają się dwa elementy: 1. subiektywny – chęć danej osoby do podjęcia zatrudnienia, 2. obiektywny – brak przeszkód występujących do stronie osoby, która chce się zarejestrować jako bezrobotna. Gotowości do podjęcia zatrudnienia nie należy też utożsamiać z brakiem jakiegokolwiek zajęcia lub całkowitym zakazem podejmowania przez osobę bezrobotną innego zajęcia, lecz z brakiem takiej działalności lub obowiązków, które nie będą kolidować z realną możliwością podjęcia zatrudnienia. Odmowa przyznania statusu osoby bezrobotnej może nastąpić jedynie wtedy, jeśli w konkretnym przypadku organ wykaże w sposób niebudzący wątpliwości, że pełnienie funkcji w zarządzie spółki wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia, np. z uwagi na zakres działalności gospodarczej, udziału podmiotu na rynku poprzez wysokość osiągniętego dochodu, czy też wielkość zatrudnienia. W przedmiotowej sprawie nie można uznać, że pełnienie funkcji w zarządzie stowarzyszenia uniemożliwia podjęcie przez nią zatrudnienia. Zdaniem skarżącej ustalenia organu wynikające jedynie z danych KRS, bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, a przede wszystkim bez ustalenia rozmiaru i charakteru jej udziału w stowarzyszeniach, są niewystarczające. Hipotetyczne rozważania odnośnie zakresu obowiązków i praw członków zarządu spółki, nie są poparte zgromadzonym materiałem dowodowym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i utrzymane nim w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. W rozpatrywanej sprawie spór sprowadza się do tego, czy E. F., jako prezes zarządu w Stowarzyszeniu [...] oraz członek zarządu w Stowarzyszeniu "[...]", mogła być uznana za osobę bezrobotną, a zatem, czy wykazuje gotowość do podjęcia pracy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, bezrobotny to osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, i, j, l oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkołach dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, o ile spełnia wymogi wskazane w punktach a – m. Bezrobotnym może być zatem jedynie osoba niepozostająca w stosunku pracy, czy stosunku służbowym oraz niewykonująca innej pracy zarobkowej i to niezależnie od wysokości uzyskiwanego z tego tytułu dochodu. Przeszkody do nabycia oraz posiadania statusu bezrobotnego nie stanowi jedynie wykonywanie świadczeń przez wolontariuszy i odbywanie praktyki absolwenckiej na zasadach określonych w art. 2 ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że skarżąca w chwili składania wniosku o dokonanie rejestracji jako bezrobotna była zarówno prezesem zarządu w Stowarzyszeniu [...], jak i członkiem zarządu w Stowarzyszeniu "[...]". Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2261) stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może rozpocząć działalność po wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie z art. 11 ust. 3 powołanej ustawy, stowarzyszenie jest obowiązane posiadać zarząd i organ kontroli wewnętrznej. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 5 tej ustawy statut stowarzyszenia określa w szczególności władze stowarzyszenia, tryb dokonywania ich wyboru, uzupełniania składu oraz ich kompetencje. W świetle wpisu w Dziale 2 Rubryka 1 KRS, organem uprawnionym do reprezentacji Stowarzyszenia [...] jest zarząd. Zarząd Stowarzyszenia [...] jest trzyosobowy, a do reprezentowania stowarzyszenia uprawniony jest prezes zarządu albo każdy inny członek zarządu. Natomiast do zaciągania zobowiązań majątkowych uprawnieni są dwaj członkowie zarządu działający łącznie. W skład zarządu wchodzi E. F. i pełni w nim funkcję prezesa, co oznacza że uprawniona jest do reprezentacji stowarzyszenia oraz składania oświadczeń woli. Nie jest w tym przypadku istotne, czy skarżąca obowiązki te faktycznie osobiście wykonywała, czy z tego tytułu pobierała wynagrodzenie oraz czy działalność przynosiła dochód. Istotne bowiem było to, że mogła (a nawet powinna) wykonywać obowiązki prezesa jak i członka zarząd., skoro taką funkcję legalnie pełniła. Nie zrzekła się tych funkcji, nie została zawieszona w swoich prawach, ani też nie wykazała, ze ujawniony w rejestrze skład zarządu jest nieaktualny. Jak już wskazano, z treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia wynika, że bezrobotnym może być tylko osoba gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Warunek ten musi być przy tym spełniony zarówno w dniu rejestracji w charakterze bezrobotnego, jak i przez cały czas korzystania z omawianego statusu (wyrok NSA z 6 lipca 2021 r., sygn. akt I OSK 1982/19). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że gotowość do podjęcia pracy musi oznaczać rzeczywistą, faktyczną i aktualną możliwość jej podjęcia i nie można jej sprowadzać wyłącznie do czynników subiektywnych, istniejących po stronie zainteresowanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 3204/15). Dopóki nie dojdzie do podjęcia uchwały o odwołaniu z pełnienia funkcji prezesa czy członka zarządu, bądź rezygnacji z pełnienia tej funkcji, powołany członek zarządu ma określone prawa i obowiązki. Nie można oczekiwać od organów orzekających w sprawach objętych zakresem ustawy o promocji zatrudnienia, że będą badać zakres dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej. Nie jest bowiem obowiązkiem organu ciągłe monitorowanie jakie czynności, w jakim wymiarze czasowym i kiedy podejmuje skarżąca jako prezes i członek zarządu osoby prawnej i dokonywanie bieżącej analizy, czy i kiedy przybiorą one rozmiary uniemożliwiające jej pełną dyspozycyjność czyli usuwające przesłankę pełnej gotowości do podjęcia pracy. Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 4 października 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 1286/22. Powyższe zapatrywania Sąd w pełni podziela i przyjmuje jako własne. Z uwagi na powyższe prawidłowe jest stanowisko organów, że pełnienie przez skarżącą funkcji prezesa i członka osoby prawnej, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, a zatem nie spełnia ona przesłanek do uzyskania statusu bezrobotnego. W ocenie Sądu, nie jest uzasadnione odwołanie się przez skarżącą do wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o wskazanych w skardze sygnaturach. Należy bowiem zwrócić uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w powołanych wyrokach orzekał w odmiennych stanach faktycznych. Spór dotyczył tego, czy osoba pełniąca funkcję w zarządzie Spółki może być uznana za osobę bezrobotną. W konsekwencji za nietrafny należy uznać zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji i zatrudnienia. W szczególności trzeba mieć na względzie, ze chodzi tutaj o zasiadanie w zarządach dwóch stowarzyszeń, co wymaga większego zaangażowania niż w przypadku tylko jednego. Bez znaczenia jest przy tym argumentacja skarżącej, że poprzednio pełnienie wskazanych funkcji nie kolidowało z wykonywaniem zatrudnienia na pełen etat. Nie jest bowiem rolą Sądu ocena, czy postępowanie pracodawcy względem skarżącej było prawidłowe. W sytuacji, kiedy skarżąca ubiega się o status bezrobotnego obowiązkiem organu administracji publicznej jest wnikliwa i dogłębna ocena, czy taki status w świetle powszechnie obowiązujących przepisów prawa jest należny. Zebrany w kontrolowanej sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy ani też, by nie były w toku postępowania respektowane zasady rzetelnej procedury zawarte w art. 7 K.p.a. (legalizmu, prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli). Postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało z zachowaniem wymogów określonych w art. 8, art. 10 § 1, art. 75 i nast. K.p.a., co pozwoliło organom obu instancji na ocenę zebranego materiału dowodowego zgodnie z regułami art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. i w konsekwencji – przy prawidłowym ustaleniu stanu faktycznego – na prawidłowe zastosowanie normy prawa materialnego z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. W szczególności organy orzekające uzasadniły zajęte stanowisko zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), oddalił skargę.