II SA/Wa 383/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk Ewa Grochowska – Jung (spr.) Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2011 r. sprawy ze skargi A.H. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w S. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w S. na rzecz A.H. kwotę 200 (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] Wydziałowa Komisja Stypendialna [...] Uniwersytetu [...] w S., wydaną na podstawie art. 173 i art. 175 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z § 1 ust. 1 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...], wprowadzonego Zarządzeniem Rektora nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r., odmówiono A.H. przyznania stypendium na wyżywienie i stypendium socjalnego. W uzasadnieniu podano, że przyczyną odmowy jest przekroczenie dochodu na osobę w rodzinie uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium mieszkaniowe i stypendium na wyżywienie wynoszącego 600 zł. Po rozpatrzeniu odwołania A.H. Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu [...] w S. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 173 ust.1, art.175 ust. 2 i art. 207 ust.4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz.1365 z późn. zm.) oraz art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami), w związku z § 9 ust.1 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] w S. wprowadzonego Zarządzeniem Rektora nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. (tekst jedn. ogłoszony Obwieszczeniem Rektora nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.), utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu, zgodnie z art. 179 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, Rektor w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studentów ustala wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie i stypendium mieszkaniowe. Dochód ten, określony w zał. 1 do Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Uniwersytetu [...] w S. nie może przekroczyć 600 zł na osobę w rodzinie studenta. Natomiast dochód na osobę w rodzinie skarżącej przekroczył te kwotę. Odwoławcza Komisja Stypendialna wskazała również, iż ze złożonej dokumentacji wynika, że do składu rodziny należy zaliczyć 4 osoby z uwagi na brak zaświadczenia o pobieraniu nauki przez M.H. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.H. wskazała, iż jej matka nie pracuje od lipca 2009 r. z uwagi na sprawowaną opiekę nad niepełnosprawną siostrą N.H. a zarobki, które były wykazane w zaświadczeniu z Urzędu Skarbowego, należało uznać za dochód utracony, którego przez półtora roku nie było. Wskazała, iż złożyła załączniki o kontynuowaniu nauki przez siostrę M.H. Podniosła, iż cała rodzina jest na utrzymaniu jej ojca i ich sytuacja materialna jest trudna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy Odwoławcza Komisja Stypendialna, orzekając w sprawie, nie naruszyła prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej kryteria, skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 173 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie stypendium socjalnego, stypendium na wyżywienie. Rektor, działając na podstawie art. 179. ust. 2 ww. ustawy, w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego, ustala wysokość dochodu przypadającą na osobę w rodzinie studenta, uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne, stypendium na wyżywienie. Wobec powyższego Rektor Uniwersytetu [...] w S. zarządzeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. wprowadził Regulamin ustalania wysokości, przyznawnia i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów Akademii [...]. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do Regulaminu z dniem 1 października 2010 r. ustalono wysokość dochodu netto na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne i stypendium na wyżywienie na kwotę 600 zł. Podstawowym argumentem organu jest stwierdzenie, że dochód na członka rodziny skarżącej przekracza kwotę 600 zł., bowiem jak twierdzi organ, do składu rodziny należy wliczyć 4 osoby z uwagi na brak zaświadczenia o pobieraniu nauki przez M.H. Skarżąca natomiast zarówno w odwołaniu, jak i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazuje, iż ma również studiującą siostrę M.H. Wskazać należy, iż twierdzenie organu zawarte w zaskarżonej decyzji dotyczące braku zaświadczenia o pobieraniu nauki przez M.H. nie jest prawdziwe. W aktach administracyjnych znajduje się bowiem zaświadczenie z dnia [...] sierpnia 2010 r. [...] Szkoły Wyższej [...] w B. nr [...], z którego wynika, iż M.H. jest studentką (a nie była) [...] Szkoły Wyższej [...] w B. w roku akademickim 2009/2010. Nauka trwa sześć semestrów, a planowany termin jej ukończenia to [...] września 2011 r. Wskazać należy, iż rok akademicki 2010/2011 rozpoczynał się dopiero w dniu 1 października 2010 r., a więc w dacie wystawienia zaświadczenia to było prawidłowe. W aktach administracyjnych brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego fakt zobowiązania skarżącej do przedłożenia aktualnego zaświadczenia o kontynuowaniu nauki przez M.H. Jedynie na wniosku o przyznanie stypendium socjalnego i stypendium na wyżywienie istnieje adnotacja (bez podpisu i daty) "brak aktualnego zaświadczenia M., studentka poinformowana". Wniosek jednak o stypendium nosi datę [...] września 2010 r., a więc złożony został przed rozpoczęciem roku akademickiego 2010/2011. Również organ odwoławczy, wydając decyzję w dniu [...] grudnia 2010 r., nie zobowiązał skarżącej do przedłożenia aktualnego zaświadczenia potwierdzającego fakt kontynuowania nauki przez siostrę skarżącej. Sama skarżąca w skardze twierdzi, iż składała zaświadczenie o kontynuowaniu nauki przez M.H. Te okoliczności w stanie faktycznym sprawy nie zostały, zdaniem Sądu, wyjaśnione w sposób pozwalający na prawidłowe wskazanie stanu faktycznego sprawy. Nadto dopiero w odpowiedzi na skargę organ wskazuje, iż wniosek skarżącej o uwzględnieniu dochodu utraconego przez matkę K.H. z tytułu utraty w 2009 r. pracy nie został uwzględniony, bowiem został uwzględniony przy wyliczaniu dochodu na osobę w poprzednim roku akademickim. Fakt ten nie wynika jednak z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych. Wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Zaskarżona decyzja tych wymogów nie spełniła. Wskazać należy, iż odpowiedź na skargę jest pismem strony w rozumieniu art. 45 p.p.s.a. i w związku z tym nie może zastępować uzasadnienia decyzji. Cel tego pisma jest zupełnie inny – ma ono w zasadzie zawierać ustosunkowanie się do zarzutów skargi. Podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, które powinny być zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji jest wadą postępowania administracyjnego, pozbawiającą stronę możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności w toku postępowania (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2001 r., sygn. akt III SA 2024/00). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.