II SA/Wa 383/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1) oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla K. M. radcę prawnego. K. M. w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów źródłowych znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i synem. Jako posiadane nieruchomości skarżący wskazał mieszkanie o pow. 37 m2. Skarżący uzyskuje zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, żona uzyskuje dochód w wysokości 2 329, 50 zł brutto (1689 zł netto), zaś syn jest osobą bezrobotną. Wnioskodawca wskazał następujące wydatki na utrzymanie mieszkania: czynsz- 368 zł, gaz – 210 zł, energia elektryczna – 100 zł. Ponadto jak wynika z zaświadczenia o zarobkach z zakładu pracy żony jej wynagrodzenie jest obciążone następującymi tytułami: zajęcie komornicze- 388 zł, pożyczki zakładowe- 729 zł. Skarżący jest osobą schorowaną o znacznym stopniu niepełnosprawności, jest całkowicie niezdolny do pracy do [...] czerwca 2012 r. (orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z [...] czerwca 2011 r.) W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi K. M., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tej części przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt. 1 sentencji. Rozpoznając zaś wniosek w zakresie ustanowienia radcy prawnego, należy stwierdzić, że zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z danymi przedstawionymi przez wnioskodawcę dochód na jednego członka rodziny wynosi ok. 614 zł netto miesięcznie a po odliczeniu wskazanych przez skarżącego wydatków stałych (utrzymanie mieszkania, zajęcie komornicze) – pozostaje kwota 292 zł na osobę. W tej sytuacji, mając na uwadze aktualny poziom cen i opłat za dobra i usługi utrzymania koniecznego należało uznać, ze skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W świetle powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt. 2 sentencji.