II SA/Wa 385/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie uznania związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową postanawia odrzucić skargę. W dniu [...] stycznia 2007 r. M. B. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], domagając się jego uchylenia. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] wniosła o jej oddalenie, wskazując na bezzasadność zarzutów w niej zawartych. W piśmie z dnia [...] maja 2007 r., precyzującym skargę, skarżący wyjaśnił, że nie kwestionuje orzeczenia RWKL w [...] w części dotyczącej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, a jedynie jej przedmiotem czyni związek stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową, zwłaszcza że tylko jedno ze stwierdzonych po wypadku schorzeń uznano, iż ma związek ze służbą wojskową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.: Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 z późn. zm.) o zdolności do czynnej służby wojskowej orzekają właściwe wojskowe komisje lekarskie. Ustalanie związku określonych schorzeń ze służbą wojskową jest przedmiotem następujących ustaw: ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (t. j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 z późn. zm.) – art. 30-33, art. 56-57, ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (t. j.: Dz. U. 2004 r. Nr 8, poz. 66 z późn. zm.) – art. 19-21, art. 31-33, a także ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 z późn. zm.) – art. 2, art. 10-12. Z powołanych regulacji wynika, że wprawdzie ustalanie chorób lub uszczerbku na zdrowiu oraz ich związku ze służbą wojskową należy do wojskowych komisji lekarskich, lecz prawo do świadczeń oraz ich zakres i wysokość z powyższych tytułów ustalają inne organy w drodze decyzji administracyjnych, od których przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Z tych przepisów zatem wynika, iż orzeczenia wojskowych komisji lekarskich dotyczące ustalania określonych schorzeń i ich związku ze służbą wojskową nie mają w pełni samodzielnego bytu w tym znaczeniu, że podlegają kontroli sądów powszechnych w postępowaniu o prawo do świadczeń przysługujących z powyższych tytułów, o ich zakres i wysokość. Z przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 z późn. zm.) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 z późn. zm.) wynika, że takie komisje (o których mowa w art. 29 cytowanej ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP) orzekają przede wszystkim o zdolności danej osoby do czynnej służby wojskowej i o zaliczeniu jej do określonej kategorii tej zdolności, a ponadto orzekają one, ale na podstawie odrębnych ustaw, także o związku chorób i ułomności, schorzeń, uszczerbku na zdrowiu, inwalidztwa, obrażeń ze służbą wojskową zarówno zasadniczą, jak i zawodową. Tymi odrębnymi ustawami są przede wszystkim wymienione wcześniej ustawy. Analiza powyższych przepisów wykazuje, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich można podzielić na dwie główne odrębne grupy. Jedna grupa orzeczeń dotyczy zagadnień zdolności do służby wojskowej, to jest zagadnień ustalania stanu zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej w celu powołania jej lub przyjęcia do odbycia tej służby albo zwolnienia ze służby wojskowej. Te orzeczenia wojskowych komisji lekarskich mają byt w pełni autonomiczny: ostateczne orzeczenie komisji w tym przedmiocie jest wiążące dla innych administracyjnych organów właściwych w sprawach powołania lub przyjęcia określonej osoby do odbycia służby wojskowej albo do zwolnienia ze służby, przy czym powołanie do służby wojskowej lub zwolnienie z tej służby następuje w trybie administracyjnym przez wydanie decyzji administracyjnej, podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Druga grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich to orzeczenia ustalające schorzenia (stan zdrowia) danej osoby i ich związek ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP. Orzeczenia tej grupy nie mają wiążącego charakteru dla sądów powszechnych właściwych do rozpoznawania odwołań od decyzji administracyjnych wydanych na podstawie orzeczeń tych komisji, ale przez inne organy, właściwe w przedmiocie ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Orzeczenia komisji z tej grupy poddawane są autonomicznej kontroli przez sądy powszechne w ramach rozpoznawania odwołań od decyzji o świadczeniach odszkodowawczych, rentowych lub z zakresu zaopatrzenia emerytalnego. Z tego wynika zatem, że od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia poborowego lub żołnierza na potrzeby ustalenia zdolności do służby wojskowej, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Natomiast od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, o których mowa wyżej, ale w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, w tym rentowych, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje (por. postanowienie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. OSA 1/00, ONSA 2001/2/47). W niniejszej sprawie skarżący M. B. wnosi o uznanie związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową, nie kwestionuje natomiast kategorii zdrowotnej, zdolności do czynnej służby wojskowej lub zwolnienia z tej służby. W takiej sytuacji skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.