II SA/Wa 385/09
WyrokWSA w Warszawie2009-09-03
Skład orzekający: Ewa Pisula-Dąbrowska, Stanisław Marek Pietras, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może w ramach postępowania nadzwyczajnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, rozstrzygnąć jednocześnie o kwestiach nieobjętych zakresem wszczętego postępowania, takich jak przywrócenie do służby czy przyznanie odszkodowania, dla których nie wydano wcześniej żadnych decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wszczynając postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, jest związany zakresem określonym w postanowieniu o wszczęciu postępowania. Nie może w ramach tego postępowania rozstrzygać o kwestiach dodatkowych, które nie były przedmiotem pierwotnej decyzji ani nie zostały objęte postanowieniem o wszczęciu postępowania, zwłaszcza jeśli dotyczą one odrębnych trybów postępowania (np. zwykłego zamiast nadzwyczajnego). Rozstrzygnięcie takie narusza przepisy postępowania administracyjnego i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący K. C. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych, która odmówiła stwierdzenia nieważności, a dodatkowo odmówiła przywrócenia do służby i przyznania odszkodowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym art. 156 Kpa, wskazując m.in. na błędne zastosowanie przepisów o wypowiedzeniu służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Andrzej Kołodziej, Protokolant Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2009 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] października 2008 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości
Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych Nr [...] z dnia [...] października 2008 r., którą to decyzją odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej K. C.
W osnowie w/w decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności organ zawarł dodatkowo dwa rozstrzygnięcia. W punkcie 1. odmówił przywrócenia do zawodowej służby wojskowej zaś w punkcie 2. odmówił "przyznania odszkodowania równoważnego uposażeniu jakie osiągnąłby jako żołnierz zawodowy od momentu zwolnienia ze służby do dnia wydania pozytywnego rozstrzygnięcia dla strony z uwzględnieniem pozostałych składników uposażenia".
W motywach rozstrzygnięcia organ stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu K. C. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z dnia [...] kwietnia 2003 r. na podstawie art. 156 Kpa.
Wyjaśnił, że do wypowiedzenia stosunku służbowego doszło na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z uwagi na fakt, likwidacji zajmowanego przez żołnierza stanowiska i pisemną odmowę przyjęcia innego stanowiska. Organ podał, że w sprawie istniał związek przyczynowy pomiędzy przekształceniami w strukturze organizacyjno -etatowej a dokonanym żołnierzowi wypowiedzeniem i nie doszło przy wydawaniu decyzji o wypowiedzeniu do naruszenia przepisów prawa, tym bardziej naruszającym je w stopniu rażącym uzasadniającym stwierdzenie nieważności.
Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w analogicznych sprawach.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi K. C. do tutejszego Sądu. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej jej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 36 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 36 ust. 6 w, art. 78 ust. 2 pkt 3 ustawy pragmatycznej. Nadto naruszenie art. 6, 7, 8, 13, 107 § 3 i art. 156 § 1 pkt 2 i 7 Kpa.
W uzasadnieniu podniósł, że w dacie zwolnienia go ze służby jego stanowisko nie zostało zlikwidowane, a zatem organ nie miał podstaw do zwolnienia go w trybie art. 78 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy pragmatycznej. Podniósł też, że skutków błędów organu nie można przerzucać na stronę postępowania oraz że nie można stawiać interesu społecznego ponad interes skarżącego. Wskazał też, że w latach 2004-2008 organy wydały kilkaset decyzji stwierdzających nieważność wypowiedzeń stosunku służbowego żołnierzom zawodowym wydanych na podstawie art. 78 ust 2 pkt 2 i 3 ustawy pragmatycznej.
W odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Dowódca Wojsk Lądowych postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r. - wszczął postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] tj. decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej (bezsporne).
Powyższe postanowienie określało zatem zakres, tryb i przedmiot wszczętego postępowania. Wszczynając postępowanie w zakresie określonym powyższym postanowieniem organ był związany do czasu jego zakończenia jego treścią.
Tymczasem jak wynika z osnowy treści decyzji organu I instancji przedmiotowa decyzja rozstrzygnęła nie tylko w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego, ale również w przedmiocie wykraczającym poza zakres wszczętego postępowania. A mianowicie rozstrzygała dodatkowo w punkcie pierwszym decyzji o odmowie przywrócenia skarżącego do zawodowej służby wojskowej w punkcie drugim decyzji o odmowie przyznania skarżącemu odszkodowania.
W rezultacie w trybie nadzwyczajnym - stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego (nie jako przy okazji) rozstrzygnięto o kwestiach dodatkowych, nie objętych zakresem wszczętego postępowania nieważnościowego. Rozstrzygnięto mianowicie o odmowie przywrócenia do zawodowej służby, oraz o odmowie przyznania odszkodowania. Dodać należy, iż w sprawach o przywrócenie do zawodowej służby oraz o przyznanie odszkodowania organ nie wydał wcześniej żadnych decyzji a zatem w zaskarżonej decyzji w trybie nadzwyczajnym w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu, organ nie mógł orzekać w przedmiocie przywrócenia skarżącego do służby i przyznania mu odszkodowania.
Przypomnieć należy, iż stosownie do art. 156 § 1 organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji. Skoro w przedmiotowej sprawie w przedmiocie przywrócenia do służby i przyznania odszkodowania nie zostały wydane żadne decyzje, to przywołane przez organ przepisy dotyczące postępowania nadzwyczajnego nie mogły znaleźć w tych sprawach zastosowania. Stwierdzić też należy, iż stosownie do art. 157 § 1 kpa organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest co do zasady organ wyższego stopnia.
Reasumując nie można było rozstrzygnąć łącznie jedną decyzją spraw, które należało rozpoznać w różnych trybach (zwykłym i nadzwyczajnym), albowiem różne przepisy prawa regulują te postępowania.
Dodać ponownie należy, że zakres postępowania wskazany w postanowieniu o wszczęciu postępowania wiązał organ i tylko w przedmiocie określonym postanowieniem o wszczęciu postępowania należało wydać decyzję w niniejszej sprawie.
Rozpoznając sprawę ponownie organ wyda decyzję w zakresie określonym postanowieniem o wszczęciu postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło