II SA/Wa 39/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Sędzia WSA - Ewa Grochowska – Jung, Sędzia WSA - Ewa Pisula – Dąbrowska, Protokolant - Sylwia Falkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji orzekającej o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz odmowy uznania za osobę bezrobotną – stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, – zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezydent W. decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 i 2, art. 72 ust. 6, art. 73 ust. 1 pkt 1 oraz art. 9 pkt 14 lit. a i b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn. z 2008 r. Dz. U. Nr 69, poz. 415), uznał M. K. z dniem [...] września 2007 r. za osobę bezrobotną i z dniem [...] września 2007 r. przyznał mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Z kolei postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], mając za podstawę art. 145 § 1 pkt 5 i art. 149 § 1 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uchylenia powyższej decyzji. Następnie Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 145 i 151 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 i w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 1 cytowanej już wyżej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.), uchylił decyzję z dnia [...] października 2007 r. nr [...] orzekającą o uznaniu M. K. za osobę bezrobotną z dniem [...] września 2007 r. i przyznającą wymienionemu prawo do zasiłku z dniem [...] września 2007 r. oraz orzekł o odmowie uznania wymienionego za osobę bezrobotną z dniem [...] września 2007 r. z powodu braku gotowości do podjęcia zatrudnienia. W wyniku odwołania skarżącego z dnia [...] kwietnia 2008 r., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], mając za podstawę art. 10 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 2 oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W tej sytuacji Prezydent W. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], działając na podstawie art. 145 i 151 § 1 k.p.a. w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i w zw. z art. 1 ust. 1 cytowanej już wyżej ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy, ponownie uchylił decyzję z dnia [...] października 2007 r. nr [...] orzekającą o uznaniu M. K. za osobę bezrobotną z dniem [...] września 2007 r. i przyznającą wymienionemu prawo do zasiłku z dniem [...] września 2007 r. oraz orzekł o odmowie uznania wymienionego za osobę bezrobotną z dniem [...] września 2007 r. z powodu niespełniania warunków koniecznych do uznania za osobę bezrobotną (posiadanie wpisu pozarolniczej działalności do rejestru RHB). W uzasadnieniu podał, że skarżący zarejestrował się w urzędzie pracy w dniu [...] września 2007 r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku do dnia [...] września 2007 r., zaś w dniu [...] marca 2008 r. przedstawił postanowienie Sądu Rejonowego [...] Wydział [...] Cywilny z dnia [...] listopada 1987 r. o wpisie do rejestru RHB A. Sp. z o. o., w którym figuruje jako członek Zarządu spółki oraz uchwałę Zarządu z dnia [...] września 1989 r. nr [...] o zawieszeniu działalności spółki na czas nieokreślony. Wobec powyższego – zdaniem organu – samo zawieszenie działalności gospodarczej jest niewystarczające do uzyskania statusu osoby bezrobotnej. Z kolei Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2008 r. nr [...], mając za podstawę art. 10 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 2 oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i w uzasadnieniu powołał się na argumentację organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie praworządności oraz łamanie zasady współżycia społecznego poprzez odebranie mu statusu osoby bezrobotnej oraz nakaz zwrotu pobranego zasiłku w wyniku błędów popełnionych przez urząd. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Z kolei w piśmie procesowym z dnia 2 lutego 2009 r. – będącym odpowiedzią na wezwanie Sądu – organ stwierdził, że skarżący nie składał odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl art. 15 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i wynika z niego prawo strony do odwołania się od decyzji nieostatecznej. Stosownie zaś do treści art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji, służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, a właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji wyższego stopnia (art. 127 § 2 k.p.a.). Z kolei według art. 129 § 1 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję i termin na jego wniesienie wynosi czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 127 § 2 k.p.a.). Oznacza to, że konstrukcja prawna środków zaskarżenia opiera się na zasadzie skargowości, co powoduje, że ewentualna weryfikacja decyzji nieostatecznej nie może nastąpić z urzędu. Zatem dopiero złożenie przez stronę odwołania od decyzji nieostatecznej, umożliwia organowi drugiej instancji wydania decyzji w trybie art. 138 k.p.a. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, Wojewoda [...] wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 2008 r. nr [...], uczynił to bez koniecznego zainicjowania postępowania instancyjnego przez stronę, bowiem M. K. – jak wynika z akt sprawy i z pisma procesowego organu z dnia 2 lutego 2009 r. oraz z pisma skarżącego z dnia 6 kwietnia 2009 r. – nie złożył odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...]. Natomiast znajdujące się w aktach sprawy odwołanie skarżącego z dnia 28 sierpnia 2008 r., dotyczy decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Tym samym organ wydając zaskarżoną decyzję, dopuścił się rażącego naruszenia przepisu art. 138 k.p.a., w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wobec powyższego rozstrzygnięcia, zbędnym jest odnoszenie się do zarzutów ze skargi. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 152 i art. 131 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.