II SA/Wa 39/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung, Ewa Marcinkowska, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w K. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r., którą to decyzją umorzono postępowanie administracyjne w sprawie przyznania prawa zamieszkiwania G. J. w lokalu mieszkalnym położonym w K. przy ul. [...] w trybie art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.). W motywach uzasadnienia organ podał, że przedmiotowy lokal w 1963 r. został przydzielony [...] Z. H. – ojcu G. J. Po rozwodzie i wyprowadzeniu się ojca (w 1970 r.) przydział ten został unieważniony. Decyzją z dnia [...] stycznia 1978 r. Komendant Garnizonu K. zezwolił F. H. (matce skarżącej) na tymczasowe użytkowanie zajmowanego lokalu mieszkalnego w całości. Po jej śmierci w dniu [...] października 2008 r. w przedmiotowym lokalu zamieszkiwała córka G. J. oraz wnuk L. J. G. J. wniosła o uregulowanie prawa do tego lokalu i o wydanie decyzji w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Postępowanie to zakończyło się wydaniem decyzji odmownej. W wyniku skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzja ta, wyrokiem Sądu z dnia 13 listopada 2009 r., została uchylona. Ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji wydał decyzję [...] o odmowie przyznania prawa zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Decyzja ta została uchylona przez organ II instancji, który w wytycznych wskazał, że wyjaśnienia wymaga, jaki był status prawny lokalu F. H. (matki skarżącej). Dokonując oceny w tym zakresie, organ stwierdził, że F. H. była najemcą przedmiotowego lokalu na podstawie decyzji nr [...], wydanej przez Komendanta Garnizonu K. w dniu [...] stycznia 1978 r. Wobec powyższego zastosowanie w przedmiotowej sprawie mają przepisy art. 691 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi, że w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu wstępują m.in. dzieci najemcy, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu w chwili śmierci. W oparciu o analizę tego przepisu organ stwierdził, że G. J. wstąpiła w stosunek najmu przedmiotowego lokalu mieszkalnego po śmierci matki F. H. Powyższe ustalenia doprowadziły organ do stwierdzenia, iż postępowanie w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP należy umorzyć, w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., jako bezprzedmiotowe. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła G. J. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, podniosła naruszenie przepisów prawa materialnego ustawy o zakwaterowaniu (...) oraz art. 7, art. 77, art. 107 § 3, art. 80, art. 140 k.p.a. W uzasadnieniu skargi wskazała, że nawet, jeżeli wstąpiła na mocy art. 691 kc w stosunek najmu, to fakt ten wymaga wydania decyzji lub umowy w przedmiocie prawa zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Zarzuciła, że organ nie ocenił zasadności jej żądania w oparciu o przesłankę wyjątkowości z art. 29 ustawy o zakwaterowaniu, tj. wieku, perspektyw zarobkowania, sytuacji zdrowotnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, iż skarżąca skorzystała z przysługującego jej uprawnienia uregulowania prawa do przedmiotowego lokalu na drodze administracyjnej – w trybie art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.). Wskazać należy, iż ustawa ta została zmieniona ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143). Na mocy art. 18 tej ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym. A zatem w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie ustawa o zakwaterowaniu w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia przedmiotowego postępowania (w 2008 r.). Skarżąca konsekwentnie domagała się rozstrzygnięcia swojej sprawy – prawa do lokalu w trybie administracyjnym – w oparciu o art. 29 omawianej ustawy, który stanowił, że w sytuacji wyjątkowej, za zgodą Ministra Obrony Narodowej, dyrektor oddziału regionalnego Agencji może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na czas oznaczony, innej osobie niż żołnierz służby stałej. Stwierdzić jednoznacznie należy, iż organ bezpodstawnie zaniechał rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o art. 29 ustawy, uznając, iż sprawa jest bezprzedmiotowa z uwagi na treść art. 691 kc. i umarzając postępowanie w tym przedmiocie. W ocenie Sądu, skarżącej przysługiwały dwa równoległe tryby uregulowania prawa do zajmowanego lokalu, a mianowicie tryb administracyjny (w oparciu o art. 29) oraz tryb cywilnoprawny – poprzez powództwo o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu lub umowę cywilno prawną. Skoro skarżąca jednoznacznie domagała się uregulowania swojej sprawy w trybie administracyjnym w oparciu o art. 29 ustawy o zakwaterowaniu, brak było po stronie organu jakichkolwiek podstaw do zaniechania merytorycznego rozstrzygnięcia i jedynie stwierdzenia w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu postępowania, że przysługują skarżącej prawa w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego (art. 691 kc). Zauważyć należy, iż organ administracji nie jest uprawniony (właściwy) do orzekania, czy w oparciu o art. 691 kc. skarżąca ex lege wstąpiła w stosunek najmu przedmiotowego lokalu. Nie może wchodzić w kompetencje sądów powszechnych. Tego typu pogląd organu nie wywołuje też żadnych skutków prawnych. Jest jedynie przypuszczeniem, poglądem, hipotezą prawną. Zauważyć też należy, iż skoro organ prezentuje stanowisko, że skarżąca posiada prawo do przedmiotowego lokalu w oparciu o art. 691 kc. niezrozumiałym jest, iż nie zawarł ze skarżącą stosownej umowy w tym zakresie. Reasumując, dopóki ta kwestia nie zostanie przesądzona prawomocnym wyrokiem Sądu (powszechnego), umową stron organ nie może ani przyjąć, ani uznać, iż skarżąca ma uregulowane prawo do korzystania z przedmiotowego lokalu. Konkludując brak było jakichkolwiek podstawy do uznania, że sprawa wszczęta w trybie administracyjnym (art. 29) stała się bezprzedmiotowa i podlegać winna umorzeniu postępowania w oparciu o art. 105 k.p.a. i 691 kc. Ponownie rozpoznając sprawę w oparciu o przepisy prawa administracyjnego i o przesłanki wynikające z art. 29 ustawy o zakwaterowaniu organ rozstrzygnie o prawie skarżącej do przedmiotowego lokalu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.