II SA/Wa 390/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz, Sędziowie Janusz Walawski, Eugeniusz Wasilewski (spr.), Protokolant Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę Prezes Rady Ministrów, działając na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku M. G. z dnia 24 września 2007 r. w sprawie przyznania renty specjalnej, decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. W pouczeniu do decyzji wskazano, że strona z niej niezadowolona może zwrócić się do Prezesa RM z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu 05 lutego 2008 r. Pismem z dnia 21 listopada 2008 r. M. G. wniosła do Prezesa Rady Ministrów pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu od wniesienia “odwołania", wskazując numer ww. decyzji. W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek Prezes Rady Ministrów pismem z dnia 08 grudnia 2008 r. wezwał wnioskodawczynię do wskazania przyczyn, które spowodowały, że nie mogła ona wnieść wniosku w terminie oraz nadesłania dokumentów potwierdzających lub uprawdopodobniających okoliczności, które uniemożliwiłyby jej złożenie wnisku w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, tj. od 05 lutego 2008 r. Jednocześnie strona została wezwana do nadesłania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. Realizując wezwanie organu M. G. w dniu 18 grudnia 2008 r. nadesłała do Prezesa Rady Ministrów wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia “odwołania" od wydanej decyzji. Uzasadniając przedmiotowy wniosek wskazała na swój podeszły wiek (77 lata), zły stan zdrowia (I grupa inwalidzka) oraz trudną sytuację finansową (utrzymuje się z zasiłku). Podniosła również, że jest osobą samotną, mieszka z niepełnosprawnym synem, jak również, że nie wychodzi z domu od ok. 10 lat. Jako przyczynę niedotrzymania terminu wskazała utratę pamięci. Prezes Rady Ministrów po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku w dniu [...] lutego 2009 r. wydał postanowienie nr [...], którym odmówił M. G. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie prawa do renty specjalnej, zakończonej decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...]. Przedmiotowe postanowienie stało się przedmiotem skargi zainteresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 06 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 404/09 uchylił zskarżone postanowienie i orzekł, że nie podlega ono wykonaniu w całości. W ocenie Sądu, organ wydając zaskarżone postanowienie naruszył art. 7 i art. 77 § 1 kpa, albowiem nie wyjaśnił, w sposób dostateczny, okoliczności, na które powołała się skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem Sądu, organ – w związku z podaniem przez skarżącą ogólnych informacji – powinien zwrócić się do niej o złożenie dodatkowych wyjaśnień, co do okoliczności i powodów uchybienia terminu. Prezes Rady Ministrów realizując powyższe zalecenia Sądu, pismem z dnia 17 grudnia 2009 r. wezwał M. G. o dokładne wyjaśnienie przyczyn i okoliczności, które uniemożliwiły jej złożenie wniosku w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji Prezesa RM z dnia [...] stycznia 2008 r., w szczególności o wskazanie i udokumentowanie, jaka dokładnie choroba uniemożliwiła jej zachowanie terminu oraz podanie i udokumentowanie dokładnego okresu trwania tej choroby. Realizując wezwanie organu M. G. pismem z dnia 07 stycznia 2010 r. wskazała na swoje problemy zdrowotne, podniosła również, że leczy sie od 1991 r. oraz posiada I grupę inwalidzką (całkowita niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji), jak również że od 10 lat nie wychodzi z domu. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku, Prezes Rady Ministrów postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) – dalej: kpa, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie prawa do renty specjalnej, zakończonej decyzją Prezesa RM z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...]. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ odwoławczy uznał, że M. G. nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prezes RM wskazał, iż w piśmie z dnia 07 stycznia 2010 r. wymieniona ponownie wskazała jako okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu na swój wiek, stan zdrowia, wymieniając przewlekłe choroby, na które cierpi. W ocenie organu, z przedmiotowego pisma nie wynikało, aby którakolwiek z wymienionych chorób zaostrzyła się oraz by jej stan zdrowia pogorszył się w okresie 14 dni od dnia 05 lutego 2008 r. - od dnia doręczenia decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r., tak by uniemożliwił jej wniesienie środka odwoławczego w terminie, jak również, aby we wskazanym okresie wystąpiły jakiekolwiek inne niezależne od niej przeszkody uniemożlwiające zachowanie terminu. W związku z powyższym Prezes RM uznał, że M. G. nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. M. G. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o: ustanowienie prawa do otrzymania renty specjalnej; uchylenie zaskarżonego postanowienia; zwolnienie z kosztów sądowych; uwzględnienie kosztów leczenia oraz leków w ustanowieniu prawa do otrzymania renty secjalnej; terminowe rozpatrzenie skargi. W uzasadnieniu skargi podniosła, że ma 79 lat, jest osobą niepełnosprawną, posiada I grupę inwalidzką (całkowita niezdolnosć do pracy i samodzielnej egzystencji) oraz, że żyje w ubóstwie. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jego oddalenie. Organ jednocześnie zwrócił uwagę, że skarżąca nie określiła w jaki sposób zaskarżone postanowienie naruszyło prawo lub jej interes prawny, co jest niezbędnym elementem skargi, w związku z czym w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi w terminie, wnosi o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl art. 59 § 2 kpa o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Organ administracyjny zobowiązany jest przywrócić termin w razie jego uchybienia, jeśli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki określone w art. 58 kpa. Pierwszą z nich jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu, tzn. uwiarygodnienie, stosowną argumentacją, swojej staranności, faktu, że przeszkoda było niezależna od osoby i istniała przez cały czas aż do chwili złożenia wniosku o przywrócenie terminu, tzn., że powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem. Dodatkowo wskazać należy, iż o braku winy w uchybieniu terminu można mówić tylko wówczas gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Drugą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowaną osobę wniosku o jego przywrócenie, albowiem przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek zainteresowanego. Kolejną przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Wskazać należy, iż termin do wniesienia wniosku zaczyna biec od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi siedem dni. Czwartą przesłankę stanowi dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin, np. wnieść wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. (Patrz: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Wydanie 8, Warszawa 2006, s. 334-339.) W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, iż skarżąca uchybiła 14-dniowemu terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Prezesa RM z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], która została jej doręczona 05 lutego 2008 r. Ostatni dzień terminu do wniesienia wniosku upłynął z dniem 19 lutego 2008 r., tymczasem skarżąca wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła dopiero w dniu 18 grudnia 2008 r. (data stempla pocztowego). Wskazać należy również, iż M. G. pierwotnie wniosła do Prezesa RM sam wniosek datowany na dzień 21 listopada 2008 r. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (25 listopada 2008 r. – data stempla pocztowego) bez wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i dopiero po wezwaniu organu z dnia 08 grudnia 2008 r., w dniu 18 grudnia 2008 r. nadesłała wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z pismem uzasadniającym przyczyny opóźnienia w jego wniesieniu. Organ po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku z dnia 21 listopada 2008 r. postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r. odmówił ww. przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie renty specjalnej. W wyniku uchylenia, wyrokiem z dnia 06 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 404/09, przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przedmiotowego postanowienia, organ realizując wytyczne Sądu, zawarte w przedmiotowym orzeczeniu, wezwał skarżącą o dokładne przedstawienie przyczyn i okoliczności, które uniemożliwiły jej wniesienie wniosku w terminie, prosząc o wskazanie i udokumentowanie jaka dokładnie choroba uniemożliwiła jej zachowanie terminu oraz podanie i udokumentowanie dokładnego okresu trwania tej choroby. M. G. w odpowiedzi na wezwanie organu jako przyczynę uchybienia terminu wskazała swój podeszły wiek, problemy z pamięcią, otępienie, liczne choroby, posiadanie I grupy inwalidzkiej (całkowita niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji). Biorąc pod uwagę, że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie czynności procesowej stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia - tj. gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa RM z dnia [...] stycznia 2008 r. Wskazanie przez skarżąca chorób, jako okoliczności faktycznej uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu, bez podania i udokumentowania dokładnego okresu ich trwania, nie uwiarygodnia, że istniały one w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwały po jego upływie aż do wystąpienia z wnioskiem. Zaznaczyć należy, iż nawet liczne choroby skarżącej nie usprawiedliwiają tak długiego – ponad dziewięciomiesięcznego okresu bezczynności w podejmowaniu czynności procesowej. Tym samym organ prawidłowo uznał, że skarżąca nieuprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Dodatkowo zaznaczyć należy, iż postępowanie zakończone postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] organ przeprowadził zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 06 sierpnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 404/09, do czego był zobowiązany na mocy art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 6