II SA/Wa 390/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 2 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. z dnia 28 sierpnia 2010 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. G. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla M. G. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie. M. G. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Z podanej przez skarżącą, w rubryce 10 formularza wniosku, kwoty dochodu miesięcznego wynika, że dochód ten w dwuosobowym gospodarstwie domowym, które prowadzi wraz z pełnoletnim synem wynosi łącznie 323 zł. Źródłem zaś tego dochodu są przyznane im świadczenia socjalne. Jednocześnie wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada I gr. Inwalidzką, a otrzymywane środki z Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w S. nie wystarczają jej na pokrycie kosztów zakupu żywności i leków. Z kolei, z akt administracyjnych wynika, że skarżąca regularnie korzysta z pomocy ww. Ośrodka w postaci zasiłku stałego, zasiłku pielęgnacyjnego, specjalistycznych usług opiekuńczych oraz zasiłków celowych. Natomiast, wedle treści, zawartego w tych aktach, wypisu z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] grudnia 2004 r. nr akt [...] skarżąca jest trwale, całkowicie niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi M. G., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W myśl zaś art. 246 § 1 ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W niniejszej sprawie skarżąca wykazała, że osiągany w gospodarstwie domowym dochód ogranicza się do świadczeń socjalnych w wysokości, która nie pozwala ponieść jej pełnych kosztów postępowania - kosztów pomocy prawnej udzielonej przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i syna. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.