II SA/Wa 390/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Ewa Pisula – Dąbrowska (spr.) Protokolant Referent – stażysta Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2011 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego i drugiego stopnia na kierunku [...] oddala skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z [...] grudnia 2010 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.c. utrzymał w mocy swoją własną decyzję z [...] października 2010 r., którą to decyzją zawiesił Wyższej Szkole [...] uprawnienie do prowadzenia kształcenia na kierunku "ekonomia". Zaskarżone orzeczenie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny. Uchwałą z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...]. r. Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej dokonało negatywnej oceny jakości kształcenia na Wydziale [...] na kierunku "ekonomia". Uchwała ta została utrzymana w mocy uchwałą z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] r. Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej (PKA) działając na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 2 i art. 52 ust. 1 ustawy z 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie Wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) sformułowało negatywną ocenę jakości kształcenia na ww. kierunku. W uzasadnieniu uchwały Państwowa Komisja Akredytacyjna zarzuciła uczelni prowadzenie kształcenia w jednostkach zamiejscowych na poziomie I i II stopnia bez uzyskania zgody ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, niewłaściwą realizację zajęć dydaktycznych z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość, brak badań naukowych, a także uchybienia dotyczące koncepcji kształcenia. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego powołując się na art. 11 ust. 6 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, który stanowi, że w przypadku negatywnej oceny jakości kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną minister uwzględniając rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń w drodze decyzji cofa albo zawiesza upoważnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i poziomie kształcenia, wydał zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu decyzji podkreślił, że z cyt. wyżej przepisu art. 11 ust. 6 wyraźnie i jednoznacznie wynika, iż w przypadku negatywnej oceny PKA nie może on wydać innej decyzji niż określona w katalogu zawartym w art. 11 ust. 6 ustawy. Wyjaśnił, że przepis ten nakłada na ministra obowiązek wydania decyzji i określa, że ma to być decyzja zawieszająca albo cofająca uprawnienie. Wskazał też, że omawiany przepis nie przewiduje możliwości odstąpienia od wydania decyzji. Organ wyjaśnił nadto, że nie jest upoważniony do badania podstaw oceny jakości kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną. Tryb podważania ustaleń zawartych w uchwałach PKA został określony w art. 52 ustawy. Podkreślił, że uchwała PKA jest dla Ministra wiążąca, że stosownie do art. 11 ust. 6 ustawy bierze pod uwagę rodzaj i zakres stwierdzonych w uchwałach PKA naruszeń. Nadto podniósł, że skorzystał z łagodniejszej sankcji określonej w art. 11 ust. 6 ustawy tj. zawieszenia uprawnień. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Wyższej Szkoły [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji strona skarżąca podniosła, że organ odstąpił od zbadania i ustalenia stanu faktycznego. Nadto, że podał w uzasadnieniu decyzji nieprawdziwe informacje, iż nie był informowany o wdrożeniu przez Uczelnię programu naprawczego. Strona skarżąca zarzuciła też, że organ zaniechał podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, pozbawił stronę możliwości czynnego udziału w postępowaniu, nie odniósł się do wszystkich okoliczności podnoszonych przez stronę w toku postępowania. Skarga podnosiła również, że uzasadnienia decyzji nie zawierają faktów, które organ uznał za udowodnione oraz ustaleń własnych organu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sprawy sprowadzała się do oceny czy w związku z uchwałami Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej (PKA) Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego uprawniany był do oceny prawidłowości ustaleń i kryteriów dokonanej przez PKA. Wskazać należy, że zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. 2005 r. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej podejmuje uchwały w sprawach dokonanej oceny kształcenia na danym kierunku, w tym kształcenia nauczycieli oraz przestrzegania warunków prowadzenia studiów, kierując się sprawozdaniem przedłożonym przez jeden spośród zespołów, o których mowa w art. 50 ust. 4 tego aktu. Strona niezadowolona z uchwały prezydium może zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy - w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia uchwały. Wniosek ten jest rozpatrywany na wspólnym posiedzeniu zespołu i prezydium Komisji w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące od dnia otrzymania w myśl art. 11 ust. 6 wskazanej uprzednio ustawy w przypadku negatywnej oceny kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, uwzględniając w szczególności rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń, w drodze decyzji, cofa albo zawiesza uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia. Powyższe oznacza, że po wydaniu przez Państwową Komisję Akredytacyjną negatywnej oceny kształcenia na danym kierunku, w określonej w ustawie procedurze, organ centralny obowiązany jest cofnąć albo zawiesić uprawnienia do prowadzenia studiów - dokonując oceny rodzaju i stopnia stwierdzonych uchybień. Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prawidłowo dokonał kwalifikacji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego mógł jedynie ocenić stwierdzone przez Komisję uchybienia (do czego w sposób bezpośredni uprawnia go przepis art. 11 ust. 6) i w oparciu o te oceny mógł jedynie nałożyć i miarkować odpowiednią sankcję (z zamkniętego katalogu sankcji). W tym miejscu przywołać należy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2003 r., sygn. akt I SA 989/03, który w uzasadnieniu wyroku zaprezentował stanowisko, iż negatywna ocena kształcenia prowadzi do wszczęcia przez Ministra postępowania, którego przedmiotem nie jest ta ocena, lecz uprawnienia uczelni. Ocena kształcenia należy wyłącznie do Państwowej Komisji Akredytacyjnej, działającej w odrębnym trybie, w którym uczelni przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i przepis nie pozostawia wątpliwości, iż ocena Komisji wiąże Ministra. Organ centralny nie może odstąpić od oceny Komisji ani dokonać własnej oceny kształcenia i jest obowiązany cofnąć albo zawiesić uprawnienie. Wdrożenie programu naprawczego przez uczelnię, po dokonaniu przez Komisję oceny i sformułowaniu jej jako negatywnej, nie uchyla negatywnej oceny kształcenia. W ocenie Sądu Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego prawidłowo, stosownie do art. 11 ust. 6 omawianej ustawy, dokonał oceny polegającej na wyważeniu, czy cofnąć uczelni uprawnienia do prowadzenia kształcenia czy też jedynie te uprawnienia zawiesić, biorąc pod uwagę rodzaj oraz zakres stwierdzonych przez PKA nieprawidłowości. Wyjaśnić należy, iż kompetencje Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, stosownie do art. 11 ust. 6 ustawy, ograniczone zostały przez ustawodawcę (w przypadku negatywnej oceny kształcenia przez PKA) do nałożenia odpowiedniej sankcji (cofnięcie albo zawieszenie uprawnień). Tym samym tylko w tych granicach cofnięcia albo zawieszenia Minister mógł dokonać miarkowania i oceny "uwzględniając rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń". Dlatego też zarzuty strony skarżącej dotyczące prawidłowości postępowania przed PKA, kierowane do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, jako bezprzedmiotowe, kierowane nie do właściwego organu, nie mogły zostać uwzględnione. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.