II SA/Wa 390/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. D. na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie dokumentów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Z. D. złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Powyższy wniosek uzupełnił, składając wypełniony formularz PPF oraz pismo z dnia 15 kwietnia 2014 r. wraz z załącznikami. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną M. D. oraz córką D. D. Podniósł, że na dochód rodziny składa się jego emerytura w wysokości 1.713 zł brutto – 1.636,74 zł netto oraz wynagrodzenie żony z tytułu umowy o pracę w kwocie 3.730,80 zł brutto – do wypłaty (po potrąceniach) 1.655 zł – łącznie 5.443,80 zł brutto – około 3.290 zł netto. Oświadczył, że posiada dom mieszkalno-gospodarczy z 1924 r. (niezamieszkany, do kapitalnego remontu) o powierzchni 53,41 m2, mieszkanie o powierzchni 63,55 m2 (współwłasność) oraz gospodarstwo rolne o powierzchni 4,0293 ha (współwłasność), z którego nie uzyskuje dochodów. Podał, że do stałych wydatków gospodarstwa domowego należą opłaty za mieszkanie – 611 zł, opłaty za gaz i energię elektryczną - średnio około 143 zł miesięcznie, spłaty rat kredytów zaciągniętych w związku z kształceniem dzieci (skarżący wskazał, że ma czworo dzieci) w wysokości około 1.164 zł miesięcznie, opłaty za telefon – około 152 zł, internet – około 94 zł, dojazdy żony do pracy – 120 zł, ubezpieczenie – kwartalnie – 70 zł, zakup leków – około 230 zł, utrzymanie córki studiującej poza miejscem zamieszkania - około 900 zł miesięcznie. Do wniosku dołączył m.in. wyciągi z posiadanego konta bankowego, zaświadczenie o wynagrodzeniu żony z dnia [...] kwietnia 2014 r., kserokopię decyzji ZUS z dnia [...] marca 2014 r. o waloryzacji emerytury, informację wspólnoty mieszkaniowej o wysokości opłat za mieszkanie z dnia [...] kwietnia 2014 r., kserokopię dowodu zakupu maszyny do szycia dla córki, która studiuje scenografię, na kwotę 1.199 zł, kserokopie faktur za energię elektryczną, gaz, internet. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa, wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa. Stosownie do art. 245 § 1 i 3 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy, wynika, że łączny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi około 3.200 zł netto miesięcznie. Małżonkowie posiadają stałe dochody, korzystają z debetu na rachunku bankowym. Posiadane środki pozwalają rodzinie na kształcenie dzieci, które nie osiągają dochodów. Z powyższego wynika, że wnioskodawca oraz jego rodzina nie pozostają w niedostatku. Jednocześnie należało wziąć pod uwagę, że na obecnym etapie postępowania skarżący powinien uiścić wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł, stosownie do treści § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Jak już wcześniej wskazano koszty strony, związane z jej udziałem w sprawie, mogą zostać pokryte z budżetu państwa jedynie w przypadku, gdy jej dochody oraz stan majątkowy są istotnie niższe od przeciętnych i często nie wystarczają nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb (opłacenie kosztów utrzymania mieszkania oraz wyżywienie). W związku z powyższym trzeba uznać, iż w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono, jak w sentencji.