II SA/Wa 391/15
WyrokWSA w Warszawie2015-12-04
Skład orzekający: Joanna Kube, Ewa Pisula – Dąbrowska, Iwona Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście oczekujących na najem lokalu z zasobu gminy, oparta na kryterium zamieszkiwania w lokalu bez zgody właściciela, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ kryterium zamieszkiwania w lokalu bez zgody właściciela, jako podstawa odmowy zakwalifikowania do najmu lokalu z zasobu gminy, nie znajduje oparcia w przepisach ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Ustawa ta nie przewiduje takich przesłanek wykluczających, a wprowadzenie ich przez radę gminy stanowi przekroczenie norm kompetencyjnych i nierówne traktowanie podmiotów.Stan faktyczny
Skarżący S. D. zwrócił się o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. Zarząd Dzielnicy odmówił zakwalifikowania go na listę oczekujących, wskazując m.in. na zamieszkiwanie w budynku przy ul. [...] bez zgody właściciela. Skarżący, osoba bezdomna i niepełnosprawna, złożył skargę do WSA, kwestionując uchwałę. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, powołując się na § 22 ust. 5 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Joanna Kube Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Sędzia WSA – Iwona Dąbrowska (sprawozdawca) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi S. D. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście oczekujących na najem lokalu z zasobu W. stwierdza, że zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem prawa.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2014 r. S. D. zwrócił się do Prezydenta m. st. Warszawy o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego, na czas nieoznaczony.
Zarząd Dzielnicy [...] m. st. Warszawy uchwałą z dnia [...] września 2014 r., nr [...], na podstawie przepisu § 45 pkt 2, 4 i 5 i § 50 Statutu Dzielnicy [...] m. st. Warszawy, stanowiącego załącznik Nr 17 do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady m. st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 32 poz.453 ze zm.), w związku z
§ 6 pkt 8 Uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m. st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 z e zm.) oraz § 4 w związku z § 22 ust 5 oraz § 24 ust. 1, uchwały Nr LVII 1/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132 poz. 3937 ze zm.), nie wyraził zgody S. D. na zakwalifikowanie do umieszczenia go na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu.
W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że zainteresowany nie posiada miejsca stałego zameldowania. Do 2001 r. ww. zameldowany był w miejscowości P. Organ wskazał, że wg oświadczenia właścicielem nieruchomości byli jego rodzice a obecnie właścicielem jest brat ww. Zainteresowany oświadczył, że w latach 2000 - 2007 zamieszkiwał na dworcach kolejowych. Ponadto w okresie 2007 - 2009 wnioskodawca podał, że zamieszkiwał przy ul. [...] (dzielnica O.), w ośrodku, który był prowadzony przez Fundację [...].
Od 2009 r. wnioskodawca zamieszkuje w budynku przy ul. [...], który stanowi własność P. S. A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami. Obecnie Kancelaria [...], która pomaga mieszkańcom budynku przy ul. [...], nie uzyskała zgody na dysponowanie lokalami położonymi w ww. budynku. W związku z powyższym, w przedmiotowym budynku nie jest prowadzona wyspecjalizowana placówka, świadcząca pomoc osobom bezdomnym. Organ podał, że zainteresowany posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, osiąga dochód w wysokości 576,61 zł miesięcznie.
Następnie organ podał, że Komisja Mieszkaniowa sprawę zaopiniowała negatywnie. Wniosek został rozpatrzony na podstawie § 4 w związku z § 22 ust. 5 Uchwały Nr LVI 11/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy, wskazując, że S.D., zamieszkuje w budynku przy ul. [...] bez zgody właściciela nieruchomości.
W dniu 26 września 2014 r. skarżący, wraz z Kancelarią [...], złożył do Urzędu Dzielnicy [...] m. st. Warszawa wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Na powyższą uchwałę z dnia [...] września 2014 r., S. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia. Ponadto zawarł w skardze wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
W skardze opisał swoją trudną sytuację osobistą i majątkową. Wskazał, że jest bezdomny od 11 lat, od ostatnich 5 lat mieszka w placówce dla bezdomnych, wskazał na bardzo trudną sytuację zdrowotną związaną z pobytem w szpitalu. Jest samotny i nie ma nikogo. Zaznaczył, że nikt nie poinformował go o możliwości starania się o lokal socjalny.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie.
Organ potwierdził, że negatywnie rozpoznał wniosek skarżącego o zawarcie umowy najmu lokalu. Organ stwierdził, że stosownie do § 4 Uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.
w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy, lokale mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne, albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Powyższe kryteria winny być spełnione łącznie.
Zarząd wskazał, że przez minimum dochodowe należy rozumieć średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego, w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nieprzekraczający, 160% najniższej emerytury (1.351,12 zł) w gospodarstwie wieloosobowym i 220% tej kwoty (1.857,79 zł) w gospodarstwie jednoosobowym, a także w gospodarstwie osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci), obowiązujący w dniu złożenia wniosku. Ponadto § 22 ust. 5 powołanej uchwały stanowi, że odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, jak również informacje uzyskane w toku analizy (m. in. zamieszkiwanie w lokalu bez zgody właściciela) mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku.
Organ wskazał, że S. D. nie posiada miejsca stałego zameldowania. Do 2001 r. ww. zameldowany był w miejscowości P. Wg oświadczenia właścicielem nieruchomości byli jego rodzice a obecnie właścicielem jest brat ww. Zainteresowany oświadcza, że w latach 2000 - 2007 zamieszkiwał na dworcach kolejowych. Ponadto w okresie 2007 - 2009 wnioskodawca podaje, że zamieszkiwał przy ul. [...] (dzielnica O.) w ośrodku, który był prowadzony przez Fundację [...]. Od 2009 r., wnioskodawca zamieszkuje w budynku przy ul. [...], który stanowi własność P. S. A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami. Obecnie Kancelaria [...], która pomaga mieszkańcom budynku przy ul. [...], nie uzyskała zgody na dysponowanie lokalami położonymi w ww. budynku. W związku z powyższym, w przedmiotowym budynku nie jest prowadzona wyspecjalizowana placówka świadcząca pomoc osobom bezdomnym. Z ustaleń Wydziału Zasobów Lokalowych wynika, że P. S. A. wspólnie z Kancelarią [...] podpisała umowę najmu na ww. nieruchomość z datą obowiązywania od [...] stycznia 2014 r. do [...] czerwca 2014 r. jednakże Kancelaria [...] nie dostarczyła wymaganych zabezpieczeń umowy tj. aktu notarialnego na podstawie art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c., w zakresie obowiązku spłaty zadłużenia z tytułu czynszu najmu wraz z ustawowymi odsetkami oraz aktu notarialnego na podstawie art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c., w zakresie obowiązku opróżnienia przedmiotu najmu oraz wydania go wynajmującemu po wygaśnięciu umowy w terminie 7 dni od dnia wygaśnięcia umowy w stanie wolnym od osób i rzeczy. Oba egzemplarze umowy pozostały w posiadaniu P. S. A., ponieważ zgodnie z umową najemca był zobowiązany przed zawarciem umowy do poddania się egzekucji aktem notarialnym. Zainteresowany posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, osiąga dochód w wysokości 576,61 zł miesięcznie.
W dniu [...] sierpnia 2014 r. Komisja Mieszkaniowa zaopiniowała sprawę negatywnie z uwagi na zamieszkiwanie w budynku przy ul. [...] bez zgody właściciela. Skutkiem powyższego w dniu 2 września 2014 r. Zarząd Dzielnicy [...] W. podjął uchwałę nr [...].
Organ potwierdził, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku p.p.s.a. i wniósł jak na wstępie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała Zarządu Dzielnicy [...] W. nr [...] z dnia [...] września 2014 r. mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej jako P.p.s.a.
Skarga na powyżej określoną uchwałę zgodnie z art. 52 § 4 P.p.s.a., została poprzedzona wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa.
Podstawę prawną zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowi uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu m. st. Warszawy, która zawiera zarówno przepisy materialne, jak i procesowe - reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy
jej przyjęcia.
W stosunku do uchwał indywidualnych nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: K.p.a., co powoduje, że nie podlegają one kontroli sądu administracyjnego pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Kontrola sądowo-administracyjna takich uchwał dokonywana jest w trybie art. 147 § 2 P.p.s.a.
Przystępując do rozpoznania niniejszej skargi wskazać należy, że odmowne załatwienie wniosku skarżącego, jak wskazano w treści zaskarżonej uchwały, wynika z zastosowania fakultatywnych, a więc ocennych kryteriów odmowy zawartych w § 22 ust. 5 uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.
Zgodnie z tym przepisem, odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku.
Kryteria jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o wynajem lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy zostały określone w § 4 powyżej określonej uchwały. Zgodnie natomiast z jej § 12 umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy, może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku.
Odmawiając umieszczenia skarżącego na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego organ podał, że wniosek został rozpatrzony negatywnie ponieważ wnioskodawca zamieszkuje w budynku przy ulicy [...] bez zgody właściciela nieruchomości.
Wskazać należy, że zgodnie z § 22 ust. 2 uchwały wskazano m. in., że wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu należy poddać wnikliwej analizie w zakresie w nim określonym.
Zgodnie z § 22 ust. 5 uchwały, odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów,
o których mowa w ust. 1 (dotyczących stanu majątkowego oraz dokumentacji potwierdzającej posiadane tytuły prawne do lokali), potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie doszło do istotnego naruszenia przepisów powołanej uchwały z dnia 9 lipca 2009 r. rady m. st. Warszawy, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej uchwały.
Odmowa umieszczenia skarżącego na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nie została bowiem poprzedzona wnikliwą analizą, o której mowa w § 22 ust. 2 uchwały, a z jej uzasadnienia nie sposób wywnioskować faktycznej przyczyny negatywnego załatwienia wniosku skarżącego, która znajduje potwierdzenie w powołanych w uchwale przepisach.
Wskazać należy, że zaskarżona uchwała Rady Miasta [...] należy do kategorii aktów prawa miejscowego o charakterze wykonawczym. Została bowiem wydana w wykonaniu upoważnienia ustawowego zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.).
Dla rozstrzygnięcia zasadności skargi istotna jest zatem wykładnia powołanego przepisu, określającego kompetencje prawodawcze Rady, stanowiącego upoważnienie do wydania zaskarżonej uchwały, a także przepisów ustawowych regulujących materię normowaną uchwałą.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokalne przeznaczone na ten cel; w razie gdy rada gminy nie określi w uchwale odmiennych zasad, do lokali podnajmowanych przez gminę stosuje się odpowiednio zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy.
Ustęp 3 powołanego wyżej art. 21 stanowi natomiast, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać w szczególności:
1) wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającego oddanie w najem lub podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu;
2) warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy;
3) kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego;
4) warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokale w innych zasobach;
5) tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddawania tych spraw kontroli społecznej;
6) zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy;
7) kryteria oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2.
W art. 21 ust. 3 ustawodawca wymienia zatem katalog spraw, które z mocy powyższego przepisu powinna regulować w drodze uchwały rada gminy. Przy czym nie jest to katalog zamknięty, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "w szczególności". Zawarte w tym przepisie określenie "w szczególności" oznacza jednak, że uchwała rady gminy powinna regulować wszystkie wskazane w art. 21 ust. 3 zagadnienia, a ponadto rada gminy może uregulować w uchwale jeszcze inne, dodatkowe zagadnienia związane z najmem.
Prawidłowe wykonanie upoważnienia do uchwalenia zasad wynajmu lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy nakazuje uwzględnienie w uchwale całokształtu stanu prawnego regulującego tę problematykę, wynikającego z przepisów ustawy, w szczególności uchwała nie może modyfikować przepisów bezwzględnie obowiązujących.
Dla rozważonej kwestii istotna jest zatem treść art. 4 ust. 2 powołanej ustawy, który stanowi, że gmina na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie zapewnia lokale socjalne i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach. W przepisie tym ustawodawca określił kategorie osób, które posiadają prawo do najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu, a osobami takimi są, jak wskazuje powyższy przepis, osoby niemające zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, mieszkające na terenie gminy, posiadające niskie dochody.
Omówiona ustawa nie wprowadza innych ograniczeń - wyłączających możliwość zawarcia umowy najmu. Inne kategorie osób będących członkami wspólnoty samorządowej nie mogą być zatem wykluczone z możliwości uzyskania pomocy mieszkaniowej z gminnego zasobu, a zasady wynajmowania lokali winny być tak skonstruowane, by ci spośród mieszkańców gminy, którzy spełniają podstawowe kryteria przedmiotowe (jak warunki zamieszkiwania i wysokość dochodu), od których zależy wynajęcie lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, mogli ubiegać się o uzyskanie lokalu.
Należy w związku z tym wskazać, że kategorie osób wymienionych w § 4 pkt 1 zaskarżonej Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy zamieszkujące w lokalu "bez zgody właściciela", a także wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 zaskarżonej Uchwały zostały w sposób nieuprawniony, z naruszeniem przepisów ustawy, wykluczone z możliwości uzyskania pomocy mieszkaniowej z zasobu Miasta [...].
Wykluczenie to nie znajduje podstaw w upoważnieniu ustawowym określonym w art. 21 ust. 1 pkt 2 oraz art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
Kryterium zamieszkiwania "za zgodą właściciela" nie mieści się bowiem w pojęciu "warunków zamieszkiwania kwalifikujących wnioskodawcę do ich poprawy", o których mowa w art. 21 ust. 3 pkt 2 tej ustawy. Brak jest zatem podstaw do rozumienia "warunków zamieszkiwania" inaczej niż jako warunków faktycznych zamieszkiwania (powierzchnia, wyposażenie, stan techniczny, ilość osób korzystających z lokalu itp.). Okoliczności prawne związane z lokalem i wnioskodawcą do "warunków zamieszkiwania" natomiast nie należą.
Potwierdzeniem powyższej wykładni art. 21 ust. 3 pkt 2 ustawy jest zaś treść jej art. 24, który przewiduje, że prawo do lokalu socjalnego nie przysługuje osobie, która samowolnie zajmuje lokal i wobec której sąd nakazał opróżnienie lokalu. Przesłanka natury prawnej została więc wprost sformułowana w ustawie, jako wyjątek od reguł ustalania pierwszeństwa, którymi są zasady wynajmowania lokali.
W myśl powołanej ustawy, niedopuszczalne jest także wyłączenie z kręgu osób mogących ubiegać się o wynajem lokalu z zasobu Miasta Stołecznego Warszawy osób wymienionych § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 zaskarżonej Uchwały Rady Miasta [...]. Rada Miasta nie mogła wiec postanowić, że odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu, jeżeli wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania posiada tytuł prawny do innego lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części i może go używać, a także, gdy posiada tytuł prawny do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwości zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, gdyż norma taka jest równoznaczna z modyfikacją znaczenia pojęcia niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych z art. 4 ust. 2 ustawy. Analogicznie należy ocenić zapis zawarty w § 6 ust. 1 pkt 2, że odmawia się zawarcia umowy najmu lokalu, jeżeli w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem złożenia wniosku wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania dokonali zamiany lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części na lokal kwalifikujący ich do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu, a także, gdy osoby te rozporządziły pod jakimkolwiek tytułem posiadanym prawem do lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części.
Jak już zostało natomiast podkreślone wcześniej, zasady wynajmowania lokali winny być tak skonstruowane, by ci spośród mieszkańców gminy, którzy spełniają podstawowe kryteria przedmiotowe (jak warunki zamieszkiwania i wysokość dochodu), od których zależy wynajęcie lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, mieli równe szanse na czynienie starań o uzyskanie lokalu, z uwzględnieniem przewidzianego przez ustawodawcę pierwszeństwa zawarcia umowy najmu przysługującego osobom spełniającym wskazane w tym względzie w uchwale kryteria.
Brak jest zatem jakichkolwiek podstaw do tego, aby wykluczyć z grona członków wspólnoty samorządowej, którzy mogą ubiegać się o lokal mieszkalny z zasobu mieszkaniowego gminy tych osób, które zamieszkują w lokalu bez zgody właściciela, posiadają tytuł prawny do innej nieruchomości lub lokalu, czy też zbyły lokal mieszkalny w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku.
Jednakowa sytuacja prawna, przesądzająca o zakazie różnego traktowania podmiotów, w niniejszej sprawie powinna być bowiem oceniana jako sytuacja podmiotu (członka wspólnoty samorządowej) w odniesieniu do wskazanych w art. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego przesłanek, tj.: niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych i niskich dochodów. Wprowadzenie zatem jako kryterium różnicowania dodatkowych pozaustawowych przesłanek, skutkuje nierównym traktowaniem podmiotów cechujących się takimi samymi cechami istotnymi (relewantnymi).
W konkluzji należy stwierdzić, że zakwestionowane uregulowania dotyczące zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Stołecznego Warszawy, istotnie naruszają prawo i przekraczają normy kompetencyjne wynikające z art. 21 ust. 3 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, co uzasadniało stwierdzenie nieważności Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r..
Biorąc zatem pod uwagę powyższe, nie sposób zaakceptować odmowy pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego.
Dokonana w niniejszej sprawie przez organ analiza wniosku skarżącego i zebranych w postępowaniu dokumentów, nie została przeprowadzona wnikliwie zgodnie z wytycznymi zawartymi w § 22 uchwały Rady m. st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., a przez to zaskarżona uchwała została podjęta z rażącym naruszeniem ust. 2 pkt 1 i ust. 5 tego przepisu.
Poddając dane skarżącego ponownej weryfikacji organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną.
Sąd zaznacza również, że od daty podjęcia zaskarżonej uchwały do chwili wydania niniejszego wyroku upłynął rok. Przepis szczególny, tj. art. 94 ustawy o samorządzie gminnym, wyłącza stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały, z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia. Przepis ten stanowi, że nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo są one aktem prawa miejscowego (ust. 1). Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem.
Mając powyższe na względzie, Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 2 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło