II SA/Wa 3919/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2022 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. nr [...]., na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. i art. 7 ust. 1-4 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1781), stwierdził niedopuszczalność zażalenia E. S. na pozostawienie przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych bez rozpoznania jego skargi z dnia [...] marca 2021 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] marca 2021 r. do Urzędu Ochrony Danych osobowych wpłynęła skarga wymienionego wyżej na nieudostępnienie mu dokumentów przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową w [...] z siedzibą w [...]. Organ wskazał, że wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wskazanie: - na czym polegają nieprawidłowości w procesie przetwarzania danych osobowych wnioskodawcy przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową w [...], - jakich konkretnie danych osobowych wnioskodawcy dotyczy zgłaszane przez niego naruszenie, - jakiego rodzaju czynności wymienionych w art. 58 ust. 2 RODO oczekuje wnioskodawca w zgłaszanej przez niego sprawie od Prezesa UODO. Organ podał, że w piśmie z dnia [...] maja 2021 r., stanowiącym odpowiedz na pismo Prezesa UODO wzywające do uzupełnienia braków formalnych skargi, wnioskodawca ponownie podniósł, że jego zarzuty dotyczą nieudostępniania mu dokumentów przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową w [...]. Organ wskazał, że mając powyższe na uwadze, w dniu [...] lipca 2021 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek z dnia [...] marca 2021 r. Podał też m.in., że w piśmie z dnia [...] lipca 2021 r. poinformował również wnioskodawcą, że jego pismo z dnia [...] maja 2021 r. nie stanowiło uzupełnienia braków formalnych skargi lecz dotyczyło nieudostępnienia mu dokumentów przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową w [...]. Tym samym wnioskodawca nie wskazał na czym polegają nieprawidłowości w procesie przetwarzania jego danych osobowych przez ww. Spółdzielnię, jakich jego danych osobowych dotyczy skarga ani jakich czynności oczekuje w tym zakresie od Prezesa UODO. W dniu [...] sierpnia 2021 r. do UODO wpłynęło pismo, w treści którego wnioskodawca odwołał się od cyt.: "nieprawidłowej decyzji Urzędu Ochrony Danych Osobowych znak [...] z dnia [...] lipca 2021 roku" oraz wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Prezes UODO wskazał, że z treści ww. pisma wynika, że wnioskodawca ma zastrzeżenia do sposobu załatwienia jego sprawy dotyczącej skargi na nieudostępnienie mu dokumentów przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową w [...] przez Prezesa UODO tj. pozostawienia bez rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia [...] marca 2021 r. W treści ww. pisma wnioskodawca wskazał, że działania Zarządu i Rady Nadzorczej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej stoją w rażącej sprzeczności w zakresie w którym [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa wypełnia zadania organizacji społecznej ściśle związane z wykonywaniem zadań z zakresu administracji publicznej. W związku z powyższym wniósł o wszczęcie postępowania administracyjnego. Prezes UODO uzasadniając stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia wskazał, że zgodnie z art. 64 k.p.a., jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania (art. 64 § 1). Jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2). Organ wskazał, że obowiązujące przepisy prawa procesowego nie przewidują określonej formy dla pozostawienia podania bez rozpoznania. Po dyskusji w literaturze przedmiotu, co znalazło swój wyraz także w orzecznictwie sądowym, upowszechnił się pogląd - poparty stabilną i jednolitą linią orzecznictwa sądów administracyjnych - iż jest to czynność materialno-techniczna (a więc nie czynność prawna wynikająca z wydanej decyzji lub postanowienia), o której organ ma jedynie zawiadomić wnioskodawcę. Tym samym wniesienie skargi na tego typu czynność jest niedopuszczalne. Skoro zatem pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie następuje w formie decyzji lub postanowienia, to na tego rodzaju czynność materialno-techniczną nie można wnieść środka zaskarżenia w formie odwołania lub zażalenia, (nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia). Organ przywołał treść art. 134 i art. 144 k.p.a. i odwołując się do nich stwierdził niedopuszczalność zażalenia na pozostawienie bez rozpoznania skargi wnioskodawcy z dnia [...] marca 2021 r. Postanowienie Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2021 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi E. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący podniósł, że skarga skierowana do Prezesa Urzędu Danych Osobowych dotyczyła podejrzenia nadużycia prawa przez Zarząd [...] oraz Radę Nadzorczą [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] przez odmowę udostępnienia informacji uprawnionemu członkowi tej Spółdzielni Mieszkaniowej. Wskazał m.in., że Zarząd/Prezes SM w odmowie udostępnienia danych powołał się między innymi na przepisy o ochronie danych osobowych. Podniósł, że dla strony składającej skargę jest sprawą oczywistą, że w ramach demokratycznego państwa prawa żadne przepisy prawa nie mogą ograniczać praw wynikających wprost z Konstytucji RP. W związku z powyższym uważa skargę za uzasadnioną. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W sprawie niniejszej, dotyczącej zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia o niedopuszczalności zażalenia, nie zostały naruszone przepisy prawa administracyjnego procesowego. W sprawie jest bezsporne, że pismem z dnia [...] lipca 2021 r. Prezes UODO pozostawił bez rozpoznania skargę E. S. wniesioną do tego organu [...] marca 2021 r. Trafnie Prezes UODO po rozpatrzeniu skierowanego do niego odwołania (zażalenia) z dnia [...] sierpnia 2021 r. kwestionującego pozostawienie skargi bez rozpoznania zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia na pozostawienie bez rozpoznania wniosku (skargi) z dnia [...] marca 2021 r.. Podkreślenia wymaga, że na pozostawienie wniosku (skargi) bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) nie przysługuje środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. następuje w drodze czynności materialno-technicznej, nie jest to jednak czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ponieważ nie spełnia kryteriów określonych w tym przepisie. Przepis art. 134 k.p.a. stanowi, iż organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie do. 144 k.p.a. do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Powołane przepisy nie zostały w tej sprawie naruszone. Wskazania jednocześnie wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów podjął uchwałę z dnia 3 września 2013 r. sygn. I OPS 2/13 (orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którą "Na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)". W przypadku zatem pozostawienia przez organ administracji skargi (wniosku) bez rozpoznania środkiem zaskarżenia zapewniającym obronę przed bezprawnym nadużywaniem przez organ instytucji usunięcia braków podania jest skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz.329), orzekł jak w wyroku.