II SA/Wa 393/08
WyrokWSA w Warszawie2008-06-25
Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Bronisław Szydło, Janusz Walawski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, jeśli przepisy stanowiące podstawę prawną żądania zostały uchylone w trakcie jego trwania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, jeżeli w toku postępowania nastąpiła zmiana przepisów ustawowych, które stanowiły podstawę prawną żądania strony. W takiej sytuacji, gdy uchylone zostały przepisy, na podstawie których mogłaby zostać wydana decyzja merytoryczna, organ pierwszej instancji może jedynie umorzyć postępowanie, a organ odwoławczy utrzymać w mocy taką decyzję.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. Ł. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o umorzeniu postępowania w sprawie rozkwaterowania rozwiedzionych małżonków. Postępowanie zostało wszczęte na podstawie przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP obowiązujących do 30 czerwca 2004 r. W trakcie postępowania weszła w życie ustawa zmieniająca, która zmieniła przepisy dotyczące uprawnień do kwater. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe z uwagi na upływ terminu i brak podstawy prawnej. Prezes WAW utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, błędną wykładnię przepisów oraz niewykonanie wyroku WSA w Szczecinie.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA - Bronisław Szydło, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi S. Ł. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania -oddala skargę-
Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w S., działając na podstawie art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w zw. z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203 z późn. zm.) w dniu [...] listopada 2007 r. wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozkwaterowania rozwiedzionych małżonków.
W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, sprawy rozwiedzionych małżonków wszczęte na podstawie art. 28 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., niezakończone do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, załatwia się w terminie do dnia 31 grudnia 2006 r.
Art. 28 ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., stanowił, że w razie orzeczenia rozwodu małżonków zajmujących kwaterę, jeżeli powierzchnia mieszkalna zajmowanej kwatery jest mniejsza od minimalnej powierzchni przysługującej osobie uprawnionej w dniu uprawomocnienia się wyroku orzekającego rozwód, dyrektor oddziału terenowego Agencji przydziela jedną kwaterę, jako lokal zamienny, odpowiadający ich łącznym uprawnieniom – do dyspozycji rozwiedzionych małżonków albo wypłaca osobie uprawnionej ekwiwalent pieniężny w wysokości odpowiadającej niedoborowi norm powierzchni mieszkalnej.
Rozwiedzeni małżonkowie wielokrotnie byli informowani o przysługujących im uprawnieniach, jak również przedstawiano im propozycje rozwiązania ich problemu mieszkaniowego. Brak z ich strony porozumienia uniemożliwił organowi wydanie decyzji przed dniem 31 grudnia 2006 r.
Stosownie do art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.
Wobec upływu z dniem 31 grudnia 2006 r. terminu obowiązywania art. 23 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiącego podstawę materialnoprawną do rozstrzygania spraw lokalowych rozwiedzionych małżonków, brak było podstawy prawnej do wydania decyzji do załatwienia ich sprawy w zakresie złożonego w dniu 17 marca 2004 r. wniosku o poprawę warunków mieszkaniowych.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 z późn. zm.), w dniu [...] stycznia 2008 r. wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy, wskazał na przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie i stwierdził, że organ pierwszej instancji dążył do załatwienia sprawy, ale brak współdziałania rozwiedzionych małżonków uniemożliwił wydanie satysfakcjonującej ich decyzji, przed upływem terminu, o którym mowa w art. 23 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. W ocenie organu odwoławczego brak było podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji.
Decyzja Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej stała się przedmiotem skargi wniesionej przez S. Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 23 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jego błędną wykładnię oraz przyjęcie, że przepis ten wymaga zgodnego oświadczenia woli rozwiedzionych małżonków. Zarzucił również, że organ naruszył art. 149 i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), gdyż nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SAB/Sz 11/07.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący, powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jej uchylenie w całości i zobowiązanie organu do rozpatrzenia jego wniosku z dnia 17 marca 2004 r.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy podać, że stosownie do art. 6 Kpa, organ administracji publicznej zobowiązany jest do rozpoznania sprawy na podstawie obowiązującego prawa, mającego zastosowanie w istniejącym stanie faktycznym. W przypadku zastosowania przepisów nieobowiązujących, decyzja wydana na ich podstawie, jako rażąco naruszająca prawo, dotknięta jest wadą nieważności.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 17 marca 2004 r. w przedmiocie poprawy warunków mieszkaniowych zostało wszczęte na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r., która w art. 23 przewidywała możliwość zachowania lub nabycia uprawnień do kwatery w drodze decyzji administracyjnej.
Bezspornym w sprawie jest, że w dniu 1 lipca 2004 r., weszła w życie ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203), którą w art. 1 pkt 17 zmieniono przepis art. 23 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
W konsekwencji obowiązujące od dnia 1 lipca 2004 r. przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, nie przewidują możliwości orzekania w sprawie uprawnień do osobnej kwatery stałej. Badając kwestie obowiązującego prawa, organ prawidłowo uznał, iż zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw, do spraw wszczętych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, lecz niezakończonych ostatecznymi decyzjami lub umowami, stosuje się przepisy ustawy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Tym samym zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2004 r. Skoro przepisy tej ustawy nie przewidują możliwości stwierdzenia nabycia uprawnień do kwatery stałej, to zgodnie z treścią art. 105 § 1 Kpa postępowanie administracyjne należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Oznacza to, iż niedopuszczalne jest postępowanie administracyjne w tym przedmiocie. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy w toku postępowania, jak jest to w niniejszej sprawie, nastąpiła zmiana przepisów ustawowych, stanowiących podstawę żądania skarżącego.
W tej sytuacji, jeżeli pomiędzy wszczęciem postępowania, a wydaniem decyzji, przez organ I instancji, uchylone zostały przepisy, które stanowiły podstawę prawną decyzji, organ I instancji mógł jedynie umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe, zaś organ II instancji utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należało, że zarzuty skarżącego podniesione w skardze nie są trafne. Organ bowiem wszczął postępowanie administracyjne z wniosku skarżącego, lecz umorzył je jako bezprzedmiotowe z uwagi na uchylenie przepisów, które stanowiły podstawę prawną żądania. Sąd nie badał zarzutu skarżącego w zakresie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, gdyż zgodnie z art. 154 § 1 poniżej określonej ustawy, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności stron, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonaniu wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Właściwy do rozstrzygania sprawy jest Sąd, który wydał wyrok.
Z tych względów, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło