II SA/Wa 394/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Adam Lipiński (spr.), , Protokolant ref. staż. Magdalena Frąckiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2018 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej – oddala skargę – Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania D. Sz. od decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...] listopada 2017 r. orzekającej o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] listopada 2017 r., decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej decyzji Wojewoda przywołał art. 138 § 1 pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1065, ze zm.). W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, co następuje: D. S. decyzją Prezydenta m. [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r.) został zarejestrowany od dnia [...] kwietnia 2015 r. jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Prezydent m. [...] decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. orzekł o utracie przez D. S. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] listopada 2017 r. w związku z odmową przyjęcia propozycji zatrudnienia. Po rozpatrzeniu odwołania D. S. od powyższej decyzji, Wojewoda [...] nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Organ drugiej instancji ustalił, iż w dniu [...] października 2017 r. D. S. otrzymał z Urzędu Pracy m. [...] skierowanie do pracy na stanowisko: sprzątacz u pracodawcy [...] Sp. z o.o. (oferta pracy nr [...]). Skierowanie zawierało pouczenie o obowiązkach osoby skierowanej i zostało potwierdzone własnoręcznym podpisem bezrobotnego. W zwróconym przez D. S. skierowaniu pracodawca w części B w punkcie dotyczącym powodu odmowy przyjęcia zatrudnienia przez kandydata wpisał: "Pan nie jest zainteresowany". Natomiast D. S. na odwrocie tego skierowania umieścił zapis: "Byłem zainteresowany ofertą pracy. Pani zapytała czy sprzątałem na maszynach sprzątających. Odpowiedziałem, że nic. Pani mi wtedy powiedziała, że mnie nie przyjmie." Na odwrocie tego skierowania znajduje się adnotacja wskazanego z imienia i nazwiska pracownika Urzędu Pracy m. [...] z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z przedstawicielem pracodawcy, z której wynika, iż pracodawca zaproponował D. S. zatrudnienie, którego on nie przyjął, zaś w zgłoszeniu pracodawca nie wskazał, wbrew twierdzeniu bezrobotnego, że szuka osób z doświadczeniem. W Karcie rejestracyjnej bezrobotnego, założonej podczas jego rejestracji w Urzędzie Pracy m. [...], w rubryce poziom wykształcenia wpisano cyt. "brak lub niepełne podstawowe", jako ostatni wykonywany zawód wpisano steward. W części B Karty rejestracyjnej bezrobotnego w okresach zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, działalności i innych okresach wpisano okres: od [...].07.2011 r. do [...].07.2011 r. - pracodawca [...] Sp. z o.o., brak podstawy wykowywana pracy i ostatnio zajmowanego stanowiska, wymiar czasu pracy 8; od [...].05.2009 r. do [...].05.2009 r. - pracodawca [...] Sp. z o.o., umowa o pracę na czas nieokreślony, brak ostatnio zajmowanego stanowiska, wymiar czasu pracy 8; od [...].05.2007 r, do [...].05.2007 r. - pracodawca [...], umowa zlecenie, brak ostatnio zajmowanego stanowiska; od [...].08.2005 r. do [...].08.2005 r. - pracodawca [...] umowa zlecenie, brak ostatnio zajmowanego stanowiska; od [...].02.2005 r. do [...].02.2005 r. - pracodawca [...] Sp. z o.o., umowa o pracę na czas nieokreślony, brak ostatnio zajmowanego stanowiska, etat; od [...].05.2003 r. do [...].05.2003 r. - pracodawca [...], umowa zlecenie, brak ostatnio zajmowanego stanowiska; od [...].07.2000 r. do [...].07.2000 r. - pracodawca stacja [...], umowa o pracę na czas nieokreślony, brak ostatnio zajmowanego stanowiska, etat; - od [...].08.1991 r. do [...],05.1993 r. - brak danych o pracodawcy, podstawie wykonywania, ostatnio zajmowanym stanowisku, wymiarze czasu pracy. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Urzędu Pracy m. [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] wynika, że D. S. potwierdził doświadczenie zawodowe na stanowiskach: pracownika gospodarczego, pomocniczego pracownika robót drogowych, parkingowego, pomocy w kuchni oraz podczas rejestracji nie okazał świadectwa ukończenia żadnej szkoły. W zgłoszeniu wolnego miejsca zatrudnienia pracodawca [...] Sp. z o.o. wskazał, że na stanowisko sprzątacz/sprzątaczka poszukuje kandydatów z wykształceniem zasadniczym zawodowym oraz nie wymaga stażu pracy. Jako rodzaj zatrudnienia wskazano umowę o pracę na okres próbny, wynagrodzenie w kwocie od 2.000 zł brutto. Wskazano również, że istnieje możliwość pracy na umowę zlecenie za 13 zł brutto/h. Zmianowość i godziny pracy do indywidualnego ustalenia z pracodawcą. Do obowiązków pracownika należeć miało sprzątanie powierzchni handlowych, biurowych i terenów zewnętrznych. Organ drugiej instancji wskazał i zacytował przepisy art. 2 ust. 1 pkt 16, art. 33 ust. 4 pkt 3 oraz art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Dokonując subsumpcji art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy - stanowiącego podstawę prawną do pozbawienia zainteresowanego statusu osoby bezrobotnej - Wojewoda [...] wskazał, iż oferowana D. S. praca na stanowisku sprzątacza nie wymaga szczególnych kwalifikacji czy doświadczenia zawodowego i mogła być wykonywana po uprzednim przeszkoleniu przez pracodawcę. D. S. posiada doświadczenie zawodowe na stanowiskach: pracownika gospodarczego, pomocniczego pracownika robót drogowych, parkingowego, pomocy w kuchni. Podczas rejestracji nie okazał świadectwa ukończenia żadnej szkoły. Zatem oferta pracy była odpowiednia do jego wykształcenia i doświadczenia zawodowego. W zgłoszeniu wolnego miejsca pracy pracodawca wskazał, że szuka osób z wykształceniem zasadniczym zawodowym, jednakże z akt sprawy nie wynika aby pracodawca nie chciał zatrudnić D. S. z uwagi na jego wykształcenie. Potwierdza to notatka z rozmowy telefonicznej wskazanego z imienia i nazwiska pracownika Urzędu Pracy m. [...] z przedstawicielem pracodawcy, zamieszczona na odwrocie skierowania. Również podczas wydawania skierowania do pracy zarówno na stanowisko sprzątacza ([...]) jaki i pracownika serwisu sprzątającego ([...]) D. S. nie podnosił zarzutu, że nie spełnia wymagań pracodawców. Ponadto na odwrocie skierowania do pracodawcy [...] Sp. z o.o. wpisał, że był zainteresowany tą ofertą pracy. Z informacji przedstawionych przez D. S. wynika, że ostatnie zatrudnienie zakończył w dniu [...] kwietnia 2011 r. Zatem spełnia definicję osoby długotrwale bezrobotnej w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Mając na względzie powyższe należy zauważyć, że przedstawienie osobie długotrwale bezrobotnej oferty pracy do wykonywania prac prostych jak np. sprzątanie stanowi próbę aktywizacji osoby oddalonej od rynku pracy, która praktycznie od początku musi uczyć się zawodu. Z tych przyczyn, w ocenie Wojewody [...], decyzja Prezydenta m. [...]jest nie narusza prawa i nie może być zmieniona. Konsekwencją odmowy przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy bez uzasadnionej przyczyny było pozbawienie D. S. statusu osoby bezrobotnej. D. S. został prawidłowo pouczony o konsekwencjach wynikających z odmowy przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy bez uzasadnionej przyczyny czego dowodem jest jego podpis na dokumencie "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna". W tej sytuacji faktycznej i prawnej należy uznać, że zaskarżona decyzja Wojewoda [...] zauważył, że każdej osobie przysługuje wolność wyboru zawodu i miejsca pracy jednakże taka osoba nie może być traktowana na równi z osobami, które oczekują propozycji pracy i są gotowe ją przyjąć oraz mają status osoby bezrobotnej i łączące się z tym statusem uprawnienia. Pozostawanie w ewidencji osób bezrobotnych nie jest równoznaczne tylko z okresowym zgłaszaniem się do urzędu pracy celem formalnego potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy, ale wiąże się też z obowiązkiem aktywnego reagowania na propozycje pracy, stażu oraz szkoleń podnoszących kwalifikacje zawodowe, mających na celu znalezienie odpowiedniego zatrudnienia. Odmienne uznanie oznaczałoby akceptowanie działań sprowadzających rolę urzędu pracy wyłącznie do działań rejestracyjnych osób bezrobotnych, co stanowiłoby nieuprawnione ograniczanie ich ustawowych kompetencji. Jeżeli zatem jest to sprzeczne z legalnym działaniem organu zatrudnienia, osoby zarejestrowane jako bezrobotne nie mogą dowolnie kształtować swojej sytuacji prawnej. Dokonując takiej rejestracji, która co należy wyraźnie podkreślić, nie jest obligatoryjna i nie wyklucza poszukiwania pracy we własnym zakresie, bezrobotny ma obowiązek poddać się rygorom z tym związanym, z którymi jest zaznajamiany przy rejestracji. Wojewoda [...] poinformował także, że ponowne nabycie statusu osoby bezrobotnej będzie możliwe nic wcześniej niż po upływie co najmniej 120 dni od dnia pierwszej odmowy w wyniku ponownej rejestracji, o ile zostaną spełnione warunku określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. D. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wyżej opisaną decyzję Wojewody [...], zarzucając jej nieprawdę co do stanu faktycznego. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego uzupełnił skargę, wskazując na zarzut naruszenie przez organ art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa, mające w jego ocenie, istotny wpływ na wynik sprawy oraz wskazał na dokumenty obrazujące aktywność skarżącego (Karta aktywności zawodowej oraz pismo z Ośrodka Pomocy Społecznej). Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. W podstawie prawnej decyzji pozbawiającej skarżącego statusu osoby bezrobotnej oraz w zaskarżonej decyzji organy obu instancji powołały art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z tym przepisem, statusu bezrobotnego pozbawia się osobę, która odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy określonej w ustawie lub poddania się badaniom lekarskim lub psychologicznym, mającym na celu ustalenie zdolności do pracy lub udziału w innej formie pomocy określonej w ustawie; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia odmowy na okres: a) 120 dni w przypadku pierwszej odmowy, b) 180 dni w przypadku drugiej odmowy, c) 270 dni w przypadku trzeciej i każdej kolejnej odmowy Powyższy przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Dlatego wystąpienie przesłanek w nim wskazanych, obliguje organ do wydania decyzji o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy, pod pojęciem odpowiedniej pracy należy rozumieć zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe łub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu albo przygotowaniu zawodowym dorosłych, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin, za wykonywanie których osiąga miesięczne wynagrodzenie brutto, w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Jak wynika z ustaleń organu drugiej instancji, opartych na analizie wszystkich zapisów znajdujących się na wydanym w dniu [...] października 2017 r. skarżącemu skierowaniu do pracy (to jest: adnotacji pracodawcy z dnia [...] listopada 2017 r., sporządzonego na odwrocie skierowania zapisu bezrobotnego z dnia [...] listopada 2017 r. oraz notatki z rozmowy telefonicznej z dnia [...] listopada 2017 r., przeprowadzonej z przedstawicielem pracodawcy Sp. z o.o. przez wskazanego z imienia i nazwiska pracownika Urzędu Pracy m. [...]), odmowa przyjęcia przez skarżącego propozycji pracy nie była w żaden sposób usprawiedliwiona, zaś podnoszona przez skarżącego argumentacja, iż nie posiadał odpowiednich kwalifikacji do podjęcia proponowanego zatrudnienia (pracy) nie znajduje żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale sprawy. Także analiza doświadczenia zawodowego skarżącego oraz jego wykształcenia, zawarta w aktach administracyjnych sprawy nie wskazuje aby praca w charakterze sprzątacza wykraczała poza jego możliwości oraz pozostawała w sprzeczności z jego wykształceniem. Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 listopada 2012 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. z 2012 r. poz. 1299), osoba ubiegająca się o zarejestrowanie jako bezrobotny albo poszukujący pracy w trybie określonym odpowiednio w § 2 ust. 1 pkt 1 albo ust. 2 pkt 1 przedkłada do wglądu pracownikowi powiatowego urzędu pracy dokonującemu rejestracji: 1) dowód osobisty albo inny dokument tożsamości; 2) odpowiednio: świadectwa ukończenia szkoły, dyplomy lub inne dokumenty potwierdzające kwalifikacje lub zaświadczenia o ukończeniu szkolenia; 3) świadectwa pracy i inne dokumenty niezbędne do ustalenia jej uprawnień przysługujących na podstawie przepisów ustawy; 4) dokumenty stwierdzające przeciwwskazania do wykonywania określonych prac, jeżeli takie posiada. Poczynione w tym przedmiocie ustalenia organu - co do możliwości podjęcia przez skarżącego pracy sprzątacza, wynikające z analizy informacji o poprzednich miejsc pracy skarżącego i jego wykształceniu - są prawidłowe. Zostały one pozyskane ze znajdującej się w aktach sprawy "Karty rejestracyjnej bezrobotnego". Wojewoda [...] zasadnie uznał, że dane zawarte w "Karcie rejestracyjnej bezrobotnego" zgodne są z dokumentami przedłożonym przez skarżącego w dniu rejestracji, skoro nigdy nie były przez niego korygowane. Skarżący miał możliwości weryfikacji tych danych w przypadku ich zmiany (np. uzyskania wykształcenia, czy zawodu, ukończenia określonej szkoły czy kursów specjalistycznych). Nadto skarżący nie wskazuje jakie dane dotyczące jego wykształcenia czy doświadczenia zawodowego są już nieaktualne i dlaczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił nadto uwagę na inny dokument zawarty na karcie 15 w aktach administracyjnych – pismo skarżącego nadane do Urzędu Pracy w dniu [...] października 2017 r. o godzinie 13:07. Z pisma tego wynika, iż skarżący nie chce pracować jak sprzątacz, bo nie ma doświadczenia i przeszkolenia w tej pracy. Analiza daty tego pisma w porównaniu z datą obecności u pracodawcy ([...] Sp. z o.o.) – [...] listopada 2017 r. – wyraźnie świadczy, iż skarżący jeszcze przed wizytą u pracodawcy uznał, iż nie chce podjąć pracy w charakterze sprzątacza. Również do takiego wniosku należy dojść gdy skonfrontuje się treść oświadczenia skarżącego, zawartego w powyższym emailu oraz jego oświadczenia znajdującego się na odwrocie skierowania, z notatką z rozmowy telefonicznej, przeprowadzonej w dniu 3 listopada 2017 r. przez pracownika Urzędu Pracy m. [...] z przedstawicielem pracodawcy - [...] Sp. z o.o. Skarżący nie tylko odmawia pracy w charakterze sprzątacza ale także nie chce zdobywać w tym zawodzie doświadczenia w pracy z użyciem maszyn sprzątających i poddać się w tym celu szkoleniu przez pracodawcę, aby skorzystać z lepszego wariantu tej oferty pracy. Nadto oferta pracy [...] Sp. z o.o. była odpowiednia właśnie dla bezrobotnych o takich kwalifikacjach jak skarżący. W ofercie tej pracodawca wskazał, że poszukuje kandydatów na stanowisko sprzątacz/sprzątaczka z wykształceniem zasadniczym zawodowym oraz nie wymaga stażu pracy. Jako rodzaj zatrudnienia wskazano umowę o pracę na okres próbny, wynagrodzenie w kwocie od 2.000 zł brutto. Wskazano również, że istnieje możliwość pracy na umowę zlecenie za 13 zł brutto/h. Zmianowość i godziny pracy do indywidualnego ustalenia z pracodawcą. Do obowiązków pracownika należeć miało sprzątanie powierzchni handlowych, biurowych i terenów zewnętrznych. Praca w przedsiębiorstwie [...] umożliwiała także bezrobotnemu, który nie posiadał żadnego wykształcenia ani kwalifikacji, podnieść te kwalifikacje, w przypadku podjęcia pracy na maszynach sprzątających. Odmowa przyjęcia przez skarżącego powyższej propozycji pracy (zarówno na stanowisku sprzątacza czy osoby sprzątającej za pomocą maszyn sprzątających) jest także niezrozumiała, gdy zważy się na fakt, że jego ostatnie zatrudnienie ustało [...] kwietnia 2011 r., na co trafnie wskazuje organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji. Mając na uwadze dotychczas wykonywane przez skarżącego prace oraz jego wykształcenie, odmowa taka nie znajduje żadnego usprawiedliwienia i stanowi wypełnienie dyspozycji art. 33 ust. 4 pkt 3 - odmowa bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dokonana w zaskarżonej decyzji subsumpcja materiału dowodowego z normą art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jest prawidłowa. Organ prawidłowo, w sposób niezbędny do wyjaśnienia istoty sprawy zgromadził materiał dowodowy i dokonał trafnej jego oceny. Zarzuty skargi - ustalenia przez organ nieprawdziwego stanu faktycznego oraz naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa - są gołosłowne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa, które mogłyby stanowić o uchyleniu czy stwierdzeniu nieważności podjętych w tej sprawie decyzji. Dlatego na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.