II SA/Wa 3947/21
WyrokWSA w Warszawie2022-07-07
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Łukasz Krzycki, Arkadiusz Koziarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany wydać zaświadczenie potwierdzające pełnienie służby przez 5 lat przy wykonywaniu zadań o charakterze policyjnym, jeśli posiadana dokumentacja nie potwierdza jednoznacznie wykonywania takich zadań przez wnioskodawcę?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia, jeśli posiadana dokumentacja nie potwierdza jednoznacznie faktów lub stanu prawnego, o które wnioskodawca się ubiega. Zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu, i musi opierać się na posiadanych przez organ ewidencjach, rejestrach lub innych danych. W przypadku braku takich danych, organ może odmówić wydania zaświadczenia, nawet jeśli wnioskodawca uważa, że spełnia przesłanki do jego uzyskania.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego 5-letni staż służby przy wykonywaniu zadań o charakterze policyjnym, zgodnie z przepisami ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, uznając, że posiadana dokumentacja nie potwierdza jednoznacznie wykonywania przez skarżącą zadań policyjnych przez wymagany okres. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, błędne ustalenia faktyczne oraz nieprawidłową interpretację przepisów dotyczących zadań policyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lipca 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2021 r. nr. [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę
Postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. nr [...] Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej "Szef KAS") utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej "DIAS) z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] o odmowie wydania M. K. zaświadczenia o żądanej treści.
Postanowienie to zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych:
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] pismem z dnia [...] września 2020 r. przekazał według właściwości do DIAS wniosek M. K. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby przez 5 lat, przy wykonywaniu zadań, określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 -5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt. 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o Służbie Celnej, w tym służby w Służbie Celno-Skarbowej, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celnej, Służby Celno- Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. 2020 poz. 723, z późn. zm.), dalej ustawa o "zaopatrzeniu emerytalnym".
W dniu [...] października 2020 r. do DIAS wpłynęło uzupełnienie wniosku z dnia [...] października 2020 r. Kolejne uzupełnienia wniosku strona przesłała w dniach [...] listopada 2020 r., [...] lutego 2021 r. [...] lutego 2021 r., [...] lutego 2021 r. oraz [...] marca 2021 r.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] odmówił wydania zaświadczenia. W podstawie prawnej organ wskazał art. 219 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 poz. 735 z późn. zm.), dalej "k.p.a."
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że na posiedzeniu w dniu [...] marca 2021 r. Zespół ds. zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej działający w Izbie Administracji Skarbowej w [...] dokonał weryfikacji znajdującej się w aktach osobowych i nadesłanej przez stronę dokumentacji. Ustalono, iż do okresów służby, w których strona pełniła służbę przy realizacji zadań policyjnych określonych w ustawie z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004r. poz. 1641 z późn. zm.) oraz w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2016r. poz. 1799, z późn. zm.) lub w Służbie Celno-Skarbowej na podstawie ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.) można zaliczyć wyłącznie okres służby od [...] marca 2017 do [...] maja 2017 w Izbie Administracji Skarbowej w [...] oraz od [...] stycznia 2020 do nadal w Izbie Administracji Skarbowej w [...].
Organ stwierdził, że na podstawie analizy posiadanej dokumentacji nie można potwierdzić faktu, że w pozostałym okresie pełnienia służby wnioskodawczyni wykonywała zadania określone odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 -5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt. 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o Służbie Celnej.
DIAS wyjaśnił, że Członkowie Zespołu dokonali szczegółowej analizy przedstawionej przez stronę dokumentacji i argumentacji. Odnosząc się do przytoczonego przez stronę postanowienia nr [...] z [...] czerwca
2020 r. oraz nr [...] z [...] czerwca 2020 r. organ stwierdził, że powołany Zespół każdorazowo opiera się na wszelkiej dostępnej/przedstawionej dokumentacji, także na dokumentach organizacyjnych Izby Celnej, czym wypełnia dyspozycje zawarte w zatwierdzonym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej dokumencie "Dobre praktyki". Z dokumentu tego wprost wynika zalecenie, aby przy weryfikacji dokumentów/dowodów potwierdzających realizację przez funkcjonariusza ww. zadań nie ograniczać się wyłącznie do zakresów obowiązków i uprawnień funkcjonariusza, ale należy uwzględniać również inne materiały źródłowe, w szczególności: karty opisów stanowisk służbowych, upoważnienia, wyróżnienia, wewnętrzne akty prawne - decyzje, zarządzenia, regulaminy organizacyjne, ewidencje, rejestry. Taka zasada obowiązywała również w trakcie rozpatrywania wniosku strony. Nie mniej jednak zalegająca w aktach oraz przedstawiona przez stronę dokumentacja za okres pełnienia służby w Izbie Celnej w [...] w tym m.in. decyzje DIC, regulaminy, karty opisu stanowisk, nie potwierdziła wykonywania przez wnioskodawczynię zadań o charakterze policyjnym.
Organ podniósł, że w szczególności przedłożony przez stronę skan zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa skierowany do Prokuratury Rejonowej w [...] nie stanowi potwierdzenia wykonywania zadań o charakterze policyjnym. Odnosząc się do przywołanego we wniosku art. 300 k.k.- stanowiącego o udaremnieniu lub uszczupleniu zaspokojenia wierzyciela organ wskazał, że podziela zdanie członków Zespołu, że owszem jest to sprawa karna, ale jej zakres nie mieści się w wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust.
1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej "zadaniach policyjnych". Podobnie wskazany przez stronę obowiązek (dotyczący zresztą wszystkich funkcjonariuszy) wynikający z decyzji nr [...] Dyrektora Izby Celnej w [...], poinformowania przełożonego, w przypadku powzięcia informacji mogących wskazywać na metody prania pieniędzy, nie mieści się w katalogu zadań policyjnych określonych wyżej wymienionymi ustawami.
Zdaniem DIAS nie można się zatem zgodzić z argumentacją strony, że komórka egzekucyjna, którą nadzorowała, realizowała zadania w obszarze: rozpoznawania, wykrywania, zapobiegania zwalczania lub ścigania sprawców przestępstw i wykroczeń oraz przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych. Postępowanie toczące się na podstawie ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma wszelkie cechy postępowania administracyjnego. Świadczą o tym odesłania w ustawie w sprawach nieuregulowanych do Kodeksu postępowania administracyjnego. Czynności podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego w administracji nie mają więc na celu rozpoznawania, wykrywania, zapobiegania i zwalczania przestępstw oraz wykroczeń, lecz w istocie zmierzają do wyegzekwowania wierzytelności o charakterze publicznoprawnym. Reasumując organ stwierdził, że nie ma bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy czynnościami podjętymi ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego, a wykonywaniem zadań policyjnych.
Organ odniósł również zakres wykonywanych czynności w związku
z przedstawionym przez stronę dokumentami "Działanie Służby Celnej w zakresie zatrzymania w drodze egzekucji automatów do gier" oraz "Działanie Służby Celnej w zakresie zajęcia w drodze egzekucji automatów do gier". Zdaniem organu również w tym przypadku przywołane działania nie miały na celu "zwalczania" przestępczości, lecz działaniem mającym na celu zabezpieczenie na majątku podmiotu, możliwości egzekucji zaległości podatkowych.
Na powyższe postanowienie M. K. wniosła zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, w szczególności poprzez błędne przyjęcie, że orzekający w sprawie organ nie mógł potwierdzić danych objętych wnioskiem i tym samym wydać zaświadczenia o żądanej treści, pomimo, że dane pozwalające na wydanie takiego zaświadczenia znajdują się w posiadaniu organu i zostały dodatkowo wyraźnie wskazane w treści złożonych wniosków z dnia: [...] lipca 2020, [...] października 2020 r., [...] listopada 2020 r., [...] lutego 2021 r., [...] lutego 2021 r., [...] lutego 2021 r.; [...] marca 2021 r.;
2) błędne ustalenia w zakresie stanu faktycznego poprzez uznanie, że w komórce, w której pełniła służbę od dnia [...] listopada 1997 r., tj. [...] w Urzędzie Celnym w [...], Izbie Celnej w [...], Izbie Celnej w [...], nie były wykonywane tzw. zadania policyjne, podczas gdy zadania te wynikały nie tylko z kart zakresów obowiązków ale były wpisane w regulaminy jednostek i komórek organizacyjnych, decyzje i zarządzenia Dyrektora Izby Celnej w [...], a przede wszystkim były faktycznie wykonywane przez funkcjonariuszy pełniących służbę w tej komórce, (zarówno bezpośrednio przez nią jak i funkcjonariuszy i pracowników, nad którymi pełniła nadzór z uwagi na powierzenie od [...] kwietnia 2008 r. jej osobie funkcji Naczelnika Wydziału [...] Izby Celnej w [...]);
3) nieprawidłową interpretację przepisów odnoszących się do tzw. zadań policyjnych polegającą na tym, że organ odmawiając wydania zaświadczenia wziął pod uwagę jedynie miejsce wykonywania służby przez funkcjonariusza (komórki organizacyjne), a nie rzeczywiście wykonywane zadania, co stoi w jawnej sprzeczności z tymi przepisami (przepisy mówią o wymaganym stażu służby 5 lat przy wykonywaniu zadań, a nie stażu w określonych komórkach),
4) brak ustosunkowania się organu do argumentów wskazanych we wniosku o wydanie zaświadczenia, w szczególności brak ustalenia, czy DIAS kwestionuje fakt wykonywania wskazanych we wniosku zadań tzw. policyjnych, czy też uznaje, że przywołane czynności (zawarte w zakresach obowiązków i uprawnień oraz regulaminach komórek organizacyjnych) do takich zadań nie mogą-zostać zaliczone;
5) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie i zakończenie postępowania w sposób, który nie wzbudza zaufania obywatela do organów państwa;
6) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i uznanie, że zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jest niewystarczający dla potwierdzenia, że skarżąca posiada 5-letni staż służby przy wykonywaniu zadań określonych w art. 1 ust.2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej;
7) naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie dowodów w postaci:
a) decyzji nr [...] Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie postępowania w przypadku uzyskania informacji, o których mowa w ustawie z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (§ 2 ust. 2 pkt 1 decyzji - do zadań naczelnika Wydziału Zarządzania Ryzykiem Izby Celnej w [...] należy przyjmowanie, rejestrowanie i analiza informacji o transakcjach podejrzanych, które mogą wskazywać na metody prania pieniędzy wynikających z: prowadzonych postępowań (...) egzekucyjnych; § 4 ust. 1 - w chwili powzięcia informacji mogących wskazywać na metody prania pieniędzy, każdy funkcjonariusz/pracownik zobowiązany jest niezwłocznie powiadomić o tym fakcie dyrektora izby);
b) decyzji nr [...] Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 9 lutego 2011 r. w sprawie powołania Zespołu Zadaniowego do spraw nadzoru i koordynacji działań sprawdzających, kontrolnych oraz pokontrolnych związanych z obszarem gier hazardowych (§ 4 tej decyzji - w pracach zespołu mogą uczestniczyć doraźnie powoływani funkcjonariusze/pracownicy, których wiedza i doświadczenie będzie przydatne w działaniach zespołu; § 6 decyzji - dla zapewnienia niezbędnej skuteczności prowadzonych działań, na wniosek przewodniczącego lub zastępcy, kierujący komórkami/jednostkami organizacyjnymi izby celnej zobowiązani są do dokonywania stosownych ustaleń oraz przekazywania informacji na potrzeby zespołu), decyzji nr [...] Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] września 2013 r. w sprawie powołania zespołu zadaniowego do spraw nadzoru i koordynacji działań sprawdzających, kontrolnych oraz pokontrolnych związanych z obszarem gier hazardowych (§ 4 decyzji - w pracach zespołu mogą uczestniczyć - doraźnie powoływani funkcjonariusze/pracownicy, których wiedza i doświadczenie będzie przydatne w działaniach zespołu; § 6 decyzji - dla zapewnienia niezbędnej skuteczności prowadzonych działań, na wniosek przewodniczącego lub zastępcy, kierujący komórkami/jednostkami organizacyjnymi izby celnej zobowiązani są do dokonywania stosownych ustaleń oraz przekazywania informacji na potrzeby zespołu);
c) decyzji nr [...] Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie wykazu jednostek/komórek organizacyjnych z właściwości miejscowej Dyrektora Izby Celnej w [...] zobowiązanych do przekazywania informacji dla Analizy wynikających z decyzji nr [...] Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. w sprawie zarządzania ryzykiem zewnętrznym oraz poprzedzającej ją decyzją Nr [...] Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. w sprawie zarządzania ryzykiem zewnętrznym (decyzja nr [...] - § 9 ust. 1 - Każdy funkcjonariusz i pracownik zatrudniony w Izbie i podległych jednostkach, zobowiązany jest do przekazywania Dyrektorowi Izby Informacji dla Analizy, mającej znaczenie dla identyfikacji ryzyka, zwanej dalej informacją; decyzja nr [...] - § 2 pkt 1 f- Ustanawia się wykaz jednostek/komórek organizacyjnych izby i urzędów zobowiązanych do przekazywania Informacji dla Analizy w izbie celnej (...) Wydział [...]);
d) kart zakresów obowiązków w szczególności dotyczących powierzenia skarżącej nadzoru zarówno nad postępowaniem [...] jak i [...], co oznacza, że realizowała w trybie przymusowych działań [...] również założenia Strategii Służby Celnej;
e) zatwierdzonej przez Ministerstwo Finansów procedury pt. "Działanie Służby Celnej w zakresie zajęcia w drodze egzekucji automatów do gier", "Działanie Służby Celnej w zakresie zatrzymania w drodze egzekucji automatów do gier";
f) dokumentów dotyczących współdziałania z Wydziałem Zarządzania Ryzykiem poprzez dokonywanie zastrzeżeń zobowiązanych - tj. osób, które naruszyły przepisy celne, kodeksu karnego skarbowego (osób zajmujących się przemytem wyrobów akcyzowych: tytoń, alkohol, paliwa itp.), w systemach granicznych, które jednoznacznie potwierdzają wykonywanie zadań, o których mowa w art. 1 ust.2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej;
g) regulaminu organizacyjnego komórki egzekucyjnej z 2009 r.;
h) opisu stanowiska pracy nr [...];
i) skanu zawiadomienia do Prokuratury Rejonowej w [...] o popełnieniu przestępstwa;
j) decyzji nr [...] z 2013 r. Dyrektora Izby Celnej w [...] w sprawie zadań i organizacji pracy poborców w Izbie Celnej w [...] wraz z zał. Nr 1 do decyzji;
k) decyzji nr [...] z 2012 r. Dyrektora Izby Celnej w [...] w sprawie ustalenia przedziałów punktowych i przyporządkowania do nich stanowisk pracy zgodnie z wynikami wartościowania w Izbie Celnej w [...] oraz Urzędzie Celnym w [...] i w [...] ;
8) naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia, które nie zawiera odpowiedniego uzasadnienia rozstrzygnięcia, w szczególności z uwagi na brak wyjaśnienia powodów, dla których dane okresy służby: od [...] września 1999 r. do [...] maja 2007 r. i od [...] kwietnia 2008 r. do [...] lutego 2017 r. nie zostały uznane jako służba przy wykonywaniu zadań, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej;
9) naruszenia art. 35 k.p.a.
Skarżąca wskazała, że podstawowym zarzutem w przedmiotowej sprawie jest jednak dyskryminacja, brak transparentności i niejednolite traktowanie byłych funkcjonariuszy celnych jak i przywróconych po siłowym ucywilnieniu, poprzez rozstrzyganie wniosków o wydanie zaświadczenia w odmienny sposób w tym samym stanie faktycznym, tj. w przypadku realizacji tożsamych zadań. Jednym z przykładów jest uznawanie zadań wykonywanych w komórce egzekucyjnej przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we [...] i nieuznawanie tych samych zadań przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] i [...], czy też uznawanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] zadań wierzycielskich związanych z zawiadamianiem organów – ścigania i nieuznawanie tych samych zadań przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w-[...] i [...].
Strona zwróciła dodatkowo uwagę na fakt, że kierujący komórkami egzekucyjnymi czy wierzycielskimi w Izbie Celnej w [...], Izbie Celnej w [...]oraz Izbie Celnej w [...] otrzymali pozytywne zaświadczenia potwierdzające pełnienie służby przez 5 lat przy wykonywaniu zadań, określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 415 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w tym służby w Służbie Celno-Skarbowej, o którym mowa wart. 12 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, bez konieczności udowadniania powyższego faktu przed Szefem KAS, za wykonywanie identycznych zadań co strona.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., Szef KAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Dodatkowo Szef KAS wskazał, że dokumentacja zgromadzona w niniejszej sprawie nie daje podstaw do potwierdzenia realizacji przez wnioskodawczynię tzw. zadań policyjnych przez okres co najmniej 5 lat. Zdaniem organu skarżąca domaga się dokonania swego rodzaju interpretacji zadań wykonywanych w komórkach egzekucji i uznania tych zadań za zadania tożsame z tzw. zadaniami policyjnymi polegającymi na ujawnianiu, zwalczaniu i ściganiu określonego rodzaju przestępstw i wykroczeń karnych i karno-skarbowych, co jednak w trybie wydania zaświadczeń nie może mieć miejsca.
W ocenie organu potwierdzeniem tego jest stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt K 39/13, uznał podobieństwo pewnych zadań Służby Celnej do zadań policyjnych. Trybunał Konstytucyjny odwołując się do zadań Policji określonych w art. 1 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o Policji stwierdził, iż "Funkcjonariusze Służby Celnej, którzy bezpośrednio rozpoznają, wykrywają, zapobiegają i zwalczają określone typy przestępstw i wykroczeń wykonują zadania podobne do ustawowych zadań funkcjonariuszy Policji" i wskazał jednocześnie, iż "To podobieństwo wykonywanych zadań przekłada się na zakres faktycznie podejmowanych czynności i stopień narażenia życia i zdrowia". Szef KAS stwierdził, że nie oznacza to jednak, iż wszystkie zadania realizowane przez funkcjonariuszy Służby Celnej są zadaniami o charakterze policyjnym i istnieje w związku z tym obowiązek objęcia systemem zaopatrzenia emerytalnego każdego funkcjonariusza.
Szef KAS wyjaśnił, że w świetle wyżej powołanego wyroku, ustawodawca powierzył Służbie Celnej zadania podobne do zadań Policji. Sytuacja prawna funkcjonariuszy Służby Celnej, tych, którzy je wykonują, jest zatem podobna do sytuacji funkcjonariuszy Policji. W konsekwencji Trybunał uznał, iż prawo do świadczeń emerytalnych służb mundurowych przysługuje tylko tym funkcjonariuszom, którzy realizują zadania określone w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy o Służbie Celnej - nadając tym zadaniom priorytetowy charakter. Wykonywanie więc zadań o ściśle policyjnym charakterze, a nie fakt pozostawania w stosunku służbowym i realizacja wszystkich zadań powierzonych Służbie Celnej, jest decydującym warunkiem niezbędnym do spełnienia przesłanek nabycia uprawnień emerytalnych.
Zdaniem organu nie można potwierdzić, że skarżąca pełniąc służbę w komórkach egzekucji, realizowała tzw. zadania policyjne. W kartach zakresów uprawnień i obowiązków, jak też innych materiałach dokumentujących przebieg służby i zadania wykonywane w okresie służby, brak jest bowiem zapisów, z których wynikałoby, że do zadań skarżącej należało rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie lub zwalczanie przestępstw i wykroczeń oraz przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych, ewentualnie synonimów tych zwrotów, o treści i brzmieniu wskazującym na wykonywanie przez skarżącą tzw. zadań policyjnych. W ocenie Szefa KAS załączony przez stronę wydruk z systemu komputerowego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z art. 300 § 2 k.k., nie może być uznany za dokument potwierdzający realizację przez skarżącą zadań, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Szef KAS wskazał, że podziela stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że sprawa z art. 300 § 2 k.k., który to przepis stanowi o udaremnieniu lub uszczupleniu zaspokojenia wierzyciela, jest wprawdzie sprawą karną, jednak jej zakres nie mieści się w pojęciu tzw. zadań policyjnych, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Organ wskazał również, że obowiązek zawiadomienia o przestępstwie ściganym z urzędu, o którym mowa w art. 304 § 2 k.p.k., na który skarżąca wskazuje w zażaleniu, jest obowiązkiem obywatelskim. Gdyby nawet przyjąć, że taki obowiązek został na stronę nałożony, to powinno to wyraźnie wynikać z imiennie określonego dokumentu np. karty zakresu obowiązków i uprawnień czy odrębnego upoważnienia lub polecenia i dodatkowo mieć odniesienie do określonych rodzajów przestępstw, wskazanych w przepisach ustaw o Służbie Celnej. Uprawnienia nie mogą być domniemywane, lecz powinny zostać jasno określone w stosownych dokumentach.
W ocenie Szefa KAS potwierdzeniem realizacji przez stronę tzw. zadań policyjnych nie mogą być również wskazywane przez nią decyzje Dyrektora Izby Celnej w [...] oraz inne dokumenty o charakterze ogólnym. Nie mają one bowiem charakteru zindywidualizowanego, zaś zapisy w nich zawarte nie znajdują odzwierciedlenia w kartach zakresu obowiązków i uprawnień bądź w innych dokumentach odnoszących się do osoby Skarżącej, lecz dotyczą wszystkich funkcjonariuszy i pracowników Izby Celnej w [...].
Podobnie organ ocenił dokumenty zatytułowane: "Działanie Służby Celnej w zakresie zatrzymania w drodze egzekucji automatów do gier" oraz "Działanie Służby Celnej w zakresie zajęcia w drodze egzekucji automatów do gier". Działania opisane we wskazanych dokumentach nie miały bowiem na celu zwalczania przestępczości, lecz jak słusznie wskazał DIAS, zabezpieczenie na majątku podmiotu możliwości egzekucji zaległości podatkowych.
Dalej organ stwierdził, że za dokumenty potwierdzające realizację przez stronę tzw. zadań policyjnych nie mogą być uznane dokumenty przesłane przez skarżącą na etapie postępowania odwoławczego przy pismach z dnia [...] września 2021 r. i [...] września 2021 r. W oparciu o te dokumenty nie jest bowiem możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że strona wykonywała zadania, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. W tym przypadku konieczne byłoby dokonanie swoistej interpretacji przez organ odwoławczy zapisów wynikających z przesłanych dokumentów, co w trybie wydania zaświadczeń w oparciu o przepisy k.p.a., nie jest jednak możliwe. Organ nie uprawniony do przeprowadzania analiz i rozstrzygania spornych kwestii dotyczących okresów zaliczanych do wysługi emerytalnej. Wydanie zaświadczenia nie polega na interpretacji przepisów prawa.
Szef KAS wyjaśnił, że organ wystawiający zaświadczenie nie rozstrzyga o zaliczeniu konkretnych okresów do okresów realizacji zadań policyjnych, nie dokonuje też interpretacji przepisów w tym zakresie. Do jego zadań należy potwierdzenie dostępnych danych i informacji w formie zaświadczenia. Zaświadczenie; jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie nie przyznaje, nie stwierdza, nie uznaje uprawnień ani obowiązków wynikających z przepisów prawa. Potwierdza jedynie informacje posiadane przez organ, przy czym poświadczane informacje muszą być oczywiste i bezspornie wynikać z prowadzonych przez organ rejestrów, ewidencji, czy innych będących w jego posiadaniu danych.
Organ podniósł, że zadania wskazywane przez skarżącą, można zaliczyć do zadań wspierających zadania komórek zajmujących się bezpośrednio rozpoznawaniem, wykrywaniem, zapobieganiem i zwalczaniem przestępstw i wykroczeń oraz przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych. Zadania te w sposób pośredni przyczyniały się do realizacji zadań wykonywanych przez komórki bezpośrednio zajmujące się rozpoznawaniem, wykrywaniem, zapobieganiem oraz zwalczaniem przestępczości (np. oddziały celne czy komórki zwalczania przestępczości). Tzw. "zadania policyjne", wykonywali funkcjonariusze celni, którzy rozpoznawali, wykrywali, zapobiegali, zwalczali oraz ścigali (w zakresie wskazanym w ustawach) przestępstwa i wykroczenia oraz przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe określone w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz w art. 2 ust. 1 pkt 4- 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
Odnośnie podniesionego przez skarżącą zarzutu dyskryminacji, braku transparentności i niejednolitego traktowania byłych funkcjonariuszy celnych, poprzez rozstrzyganie wniosków o wydania zaświadczenia w sposób odmienny, w tym samym stanie faktycznym, w różnych izbach administracji skarbowej, Szef KAS podniósł, że nie jest on zasadny. DIAS rozpoznając przedmiotową sprawę, nie mógł bowiem opierać się na wyjaśnieniach strony i wskazanych przez nią indywidualnych dokumentach dotyczących innych osób i realizowanych przez nie zadań, lecz jego obowiązkiem było przeanalizowanie dokumentacji dotyczącej zadań realizowanych przez stronę. Na podstawie dostępnej dokumentacji organ nie mógł jednak potwierdzić wykonywania przez skarżącą zadań, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym przez wymagany 5-letni okres. Nie oznacza to jednak, że organ dopuścił się ww. naruszeń wskazanych w zażaleniu.
Końcowo organ stwierdził, że w postępowaniu wykazano, że nie ma dokumentacji, z której wynikałoby wprost, że skarżąca realizowała tzw. zadania policyjne przez wymagany okres. Skoro zaświadczenie, jak wyjaśniono wcześniej, jest wydawane w oparciu o posiadane przez organ ewidencje, rejestry i dane, których w niniejszej sprawie brak, to wniosek o wydanie zaświadczenia określonej treści nie mógł zostać załatwiony pozytywnie. Nie oznacza to jednak, że skarżąca nie może w drodze innego postępowania np. o uzyskanie prawa do emerytury, dowieść za pomocą dostępnych w tamtym postępowaniu środków dowodowych, że spełnia warunek, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.
Na powyższe postanowienie M. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła:
1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy błędnego postanowienia organu I instancji (naruszającego art. 218 § 1 k.p.a.) w sytuacji, gdy organ ten dysponował danymi pozwalającymi na wydanie zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści;
2. naruszenie przepisu art. 8 k.p.a., statuującego budowanie przez organ administracji zaufania do organu i jego działań.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
1. uchylenie skarżonego postanowienia, jak również w konsekwencji postanowienia organu I instancji;
2. dopuszczenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dowodu z dokumentów dołączonych do skargi w charakterze dowodów na okoliczność ich treści;
3. orzeczenie o kosztach postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym wskazuje jako warunek nabycia prawa do emerytury policyjnej pełnienie służby przy wykonywaniu zadań określonych w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Nie wskazuje jednakże, że muszą być to zadania wykonywane bezpośrednio przez funkcjonariusza, a zatem nieuprawniona jest zawężająca interpretacja przez organ tego przepisu.
Zdaniem skarżącej wszelkie załączniki, jakie zostały przez nią dołączone w sposób jednoznaczny wskazują, że zakres wykonywanych zadań w sposób jednoznaczny został rozszerzony o zadania mające charakter policyjny. Zdaniem skarżącej w sprawie mamy do czynienia nie tylko z rozszerzeniem obowiązków, ale z faktycznym ich wykonywaniem, co miało swój konkretny wymiar w wykonywanych codziennie czynnościach.
Skarżąca zarzuciła, że art. 304 § 2 k.p.k. nie statuuje obowiązku obywatelskiego, a obowiązek służbowy.
Podniosła również, że organ nie odniósł się do uzupełnienia na etapie rozpatrywania zażalenia o dodatkowe dokumenty i w żaden sposób nie uzasadnił, dlaczego odmówił rozpatrzenia złożonych dowodów w postaci uzyskanej przez skarżącą w 2004 r. nagrody w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 kwietnia 2000 r. w sprawie dodatkowych wpływów uzyskanych w wyniku kontroli przeprowadzanej przez funkcjonariuszy celnych- skoro w postanowieniu Szefa KAS z dnia [...] czerwca 2021 r.- nr, [...] taką nagrodę uznał jako wykonywanie tzw. zadań policyjnych. Organ II instancji nie odniósł się do załączonego wydruku z systemu ZISAR, z którego jednoznacznie wynika, że nawet w komórce egzekucyjnej można było ujawniać wykroczenia i przestępstwa powszechne jak i skarbowe, np. ujawnienia punktów z nielegalnymi automatami, miejsc składowania odbieranych automatów itp. co było realnie czynione. Dostęp do wprowadzania takich ujawnień był przyznany jednemu funkcjonariuszowi, który technicznie wprowadzał dane z zatwierdzonych przeze skarżącą notatek sporządzonych przez podległych jej funkcjonariuszy, którzy w sposób bezpośredni w ramach czynności egzekucyjnych ujawnili przestępne okoliczności, również na tym wydruku została odnotowana notatka sporządzona osobiście przeze skarżącą.
Skarżąca podniosła także, że oprócz celu fiskalnego, głównym zadaniem komórki egzekucyjnej było niedopuszczenie "zwalnianych" automatów do ponownego zaistnienia na rynku hazardowym (zdaniem skarżącej zadanie to mieści w desygnacie nazwy "zwalczanie", wpisujące się w Strategię Działania Służby Celnej.
Ponadto skarżąca stwierdziła, że w postępowaniu o wydanie zaświadczenia oparto się jednak wyłącznie na zakresach obowiązków, w których nie zbadano np. upoważnienia do podpisywania przez nią pism do Policji. Zarzuciła też, że wielokrotnie wnosiła o wystąpienie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...]- gdzie pełniłam służbę od [...] grudnia 2003 r. do [...] maja 2021 (z przerwami) o przekazanie stosownych decyzji, rejestrów, wydruków z systemów i innej dokumentacji. Na żadnym etapie postępowanie snie została poinformowana, że takie wystąpienie nastąpiło, jak również że wskazane dokumenty były elementem analizy organu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca określił w art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej "p.p.s.a." Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Szefa KAS z [...] października 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie DIAS z dnia [...] lipca 2021 r. w przedmiocie wydania zaświadczenia żądanej treści. Skarżąca w niniejszej sprawie wnioskowała o wydanie zaświadczenia potwierdzającego pełnienie służby przez 5 lat, przy wykonywaniu zadań, określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 -5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt. 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w tym służby w Służbie Celno-Skarbowej, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń regulują przepisy Działu VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie to stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym, często nazywanego w doktrynie postępowaniem gabinetowym.
Zgodnie z art. 217 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Stosownie zaś do art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakty lub stan prawny, wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.).
Podkreślić trzeba, że zaświadczenie nie jest aktem administracyjnym, ponieważ nie jest oświadczeniem woli, lecz oświadczeniem wiedzy. Zaświadczenie potwierdza urzędowo istnienie określonego stanu prawnego lub faktów, a przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzygając jednak żadnej sprawy (vide: Z. Kmieciak: "Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalenia i weryfikacji jego treści", Państwo i Prawo 2004/10/58). Zaświadczenie nie ma charakteru prawotwórczego, nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Wprawdzie w doktrynie przyjmuje się, że do postępowania w sprawach zaświadczeń mają odpowiednie zastosowanie przepisy k.p.a., w tym przepisy o dowodach, to jednak - z uwagi na treść art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. - organ nie ma obowiązku wydawania zaświadczeń na podstawie wszystkich dowodów, które mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Postępowanie wyjaśniające w sprawie o wydanie zaświadczenia może być przeprowadzone jedynie w koniecznym zakresie, a taka regulacja modyfikuje zasady postępowania dowodowego ustalone w k.p.a. Występujący w tym przepisie zwrot "w koniecznym zakresie" wyraźnie wskazuje na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75 - 86 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające, prowadzone na podstawie art. 218 § 2 k.p.a., polega bowiem na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie usunięcia wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. Postępowanie wyjaśniające, prowadzone zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a., musi odnosić się do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru, czy zbioru danych innego rodzaju. Innymi słowy, organ może wydać jedynie takie zaświadczenie, którego treść wynika z posiadanych dokumentów, niedopuszczalne jest natomiast, na przykład w drodze zeznań świadków, tworzenie na potrzeby wydania danego zaświadczenia nowych dokumentów.
W rozpoznawanej sprawie organ I instancji, odmawiając wydania zaświadczenia potwierdzającego staż służby co najmniej 5 lat przy wykonywaniu zadań, o których mowa w art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, wykazał w sposób wyczerpujący, iż analiza posiadanej dokumentacji dotyczącej przebiegu służby skarżącej i realizowanych przez nią zadań, nie potwierdziła, że skarżąca posiada ww. staż służby we wskazanym wymiarze. Stanowisko to podzielił organ odwoławczy, trafnie uznając zarzuty zażalenia za nieuzasadnione.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym w brzmieniu obowiązującym do dnia 9 czerwca 2022 r. emerytura policyjna przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celnej, Służbie Celno-Skarbowej lub w Służbie Więziennej, z wyjątkiem funkcjonariusza, który ma ustalone prawo do emerytury określonej w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obliczonej z uwzględnieniem okresów służby i okresów z nią równorzędnych.
Art. 12 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym w ówczesnym brzmieniu stanowi, że w przypadku funkcjonariuszy Służby Celnej lub funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej dodatkowo wymagane jest posiadanie stażu służby co najmniej 5 lat:
1) przy wykonywaniu zadań określonych odpowiednio w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej lub
2) służby w Służbie Celno-Skarbowej.
W myśl art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, do zadań Służby Celnej należy realizacja polityki celnej państwa w części dotyczącej przywozu i wywozu towarów, a w szczególności: rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych, przestępstw i wykroczeń związanych z przywozem i wywozem towarów oraz ściganie ich sprawców, w zakresie określonym innymi ustawami (pkt 4); rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń związanych z naruszeniem przepisów dotyczących ochrony dóbr kultury oraz ochrony własności intelektualnej, a także przestępstw i wykroczeń związanych z wprowadzaniem na polski obszar celny oraz wyprowadzaniem z polskiego obszaru celnego towarów objętych ograniczeniami lub zakazami, w szczególności takich jak: odpady szkodliwe, substancje chemiczne, materiały jądrowe i promieniotwórcze, środki odurzające i substancje psychotropowe oraz broń, amunicja, materiały wybuchowe i technologie objęte kontrolą międzynarodową (pkt 5).
Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, do zadań Służby Celnej należy realizacja polityki celnej w części dotyczącej przywozu i wywozu towarów oraz wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów odrębnych, a w szczególności: rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń związanych z naruszeniem przepisów dotyczących wprowadzania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wyprowadzania z jej terytorium towarów objętych ograniczeniami lub zakazami obrotu ze względu na bezpieczeństwo i porządek publiczny lub bezpieczeństwo międzynarodowe, w szczególności takich jak odpady, substancje chemiczne i ich mieszaniny, materiały jądrowe i promieniotwórcze, środki odurzające i substancje psychotropowe, broń, amunicja, materiały wybuchowe, prekursory materiałów wybuchowych podlegające ograniczeniom oraz towary i technologie o znaczeniu strategicznym (pkt 4); rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych oraz ściganie ich sprawców, w zakresie określonym w ustawie z dnia 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186, ze zm.) (pkt 5); rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń przeciwko: a) zdrowiu, określonych w art. 55, 57, 61 i 66 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2016 r. poz. 224 i 437), b) dobrom kultury, określonych w art. 109 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. z 2014 r. poz. 1446 ze zm.) i w art. 53 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1506), c) prawom własności intelektualnej, określonych w art. 116 - 118 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 666 ze zm.) i w art. 305 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.), d) przyrodzie, określonych w art. 128 i art. 131 pkt 10 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651 ze zm.), e) środowisku, określonych w art. 183 § 2, 4, 5 i 6, w przypadku czynów, o których mowa w art. 183 § 2, 4 i 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1137) oraz przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, określonych w art. 244 Kodeksu karnego, w zakresie niestosowania się do zakazu wstępu do ośrodków gier i uczestnictwa w grach hazardowych, f) ograniczeniom obrotu towarami i technologiami o znaczeniu strategicznym, określonym w art. 33 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. o obrocie z zagranicą towarami, technologiami i usługami o znaczeniu strategicznym dla bezpieczeństwa państwa, a także dla utrzymania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa (Dz. U. z 2013 r. poz. 194 ze zm.) (pkt 6) - oraz ściganie ich sprawców, jeżeli zostały ujawnione przez Służbę Celną.
Szef KAS podejmując próbę zdefiniowania pojęcia "zadań policyjnych" słusznie powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 marca 2015 r. sygn. akt K 39/13 wyjaśniający, iż ustawodawca powierzył Służbie Celnej zadania podobne do zadań Policji, zatem sytuacja prawna funkcjonariuszy Służby Celnej, którzy te zadania wykonują, jest podobna do sytuacji funkcjonariuszy Policji. W konsekwencji Trybunał uznał, iż prawo do świadczeń emerytalnych służb mundurowych przysługuje tylko tym funkcjonariuszom, którzy realizują zadania określone w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy o Służbie Celnej - nadając tym zadaniom priorytetowy charakter. Wykonywanie więc zadań o ściśle policyjnym charakterze, a nie fakt pozostawania w stosunku służbowym i realizacja wszystkich zadań powierzonych Służbie Celnej, w tym w komórkach orzeczniczych, jest decydującym warunkiem niezbędnym do spełnienia przesłanek nabycia uprawnień emerytalnych.
Innymi słowy chodzi tu o wykonywanie zadań służących wykrywaniu, przeciwdziałaniu i zapobieganiu przestępstwom realizowanych w ramach pełnionej służby, a nie okazjonalne, sporadyczne, niejako przy okazji realizacji podstawowych czynności, ujawnianie czynów prawnie karalnych.
W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo ustaliły, iż skarżąca wykonywała tzw. "zadania policyjne" w dwóch przedziałach czasowych, tj. od [...] marca 2017 do [...] maja 2017 w Izbie Administracji Skarbowej w [...] oraz od [...] stycznia 2020 do nadal w Izbie Administracji Skarbowej w [...].
Wbrew odmiennemu stanowisku skarżącej, analiza akta administracyjnych, zawierających jej karty zakresu obowiązków i uprawnień, dokumenty obrazujące przebieg jej służby oraz zadania wykonywane w okresie służby, nie potwierdziły, że dysponuje ona 5-letnim stażem służby przy realizacji zadań policyjnych. Z uwagi bowiem na charakter tych zadań, ściśle powiązany z rozpoznawaniem, wykrywaniem, zapobieganiem i zwalczaniem przestępstw i wykroczeń skarbowych, dla potwierdzenia realizacji zadań policyjnych konieczna jest bezpośrednia i faktyczna ich realizacja, poparta zapisami wynikającymi z karty zakresu obowiązków i uprawnień, kart opisu stanowisk służbowych w ww. komórkach organizacyjnych bądź innych dokumentów będących w posiadaniu organu. W przypadku skarżącej, jak słusznie podniósł Szef KAS, w kartach zakresów uprawnień i obowiązków, jak też innych materiałach dokumentujących przebieg służby i zadania wykonywane w okresie służby, brak jest bowiem zapisów, z których wynikałoby, że do jej zadań należało rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie lub zwalczanie przestępstw i wykroczeń oraz przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych.
Zaznaczyć przy tym należy, że skarżąca pełniła służbę w komórkach egzekucyjnych. Z założenia nie jest to komórka organizacyjna, która jest powołana do realizacji zadań o charakterze policyjnym. Aby zatem możliwe było wydanie zaświadczenia o tym, że skarżąca pełniąc służbę w tego rodzaju komórce realizowała zadnia policyjne musiałoby to wprost wynikać ze dokumentów obrazujących przebieg służby skarżącej. Brak jest jednak tego rodzaju dokumentów.
Podnieść również należy, że w wydanych w sprawie postanowieniach organy szczegółowo odniosły się do przedstawianych przez skarżącą argumentów i dokumentów.
Słusznie Szef KAS podniósł, że załączony przez skarżącą wydruk z systemu komputerowego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z art. 300 § 2 k.k., nie może być uznany za dokument potwierdzający realizację przez skarżącą zadań, o których mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Art. 300 § 2 k.k. stanowi bowiem o udaremnieniu lub uszczupleniu zaspokojenia wierzyciela. Słusznie organ zatem uznał, że mamy w tym przypadku do czynienia ze sprawą karną, jednak jej zakres nie mieści się w pojęciu tzw. zadań policyjnych, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
Prawidłowo też Szef KAS wskazał, że potwierdzeniem realizacji przez skarżącą zadań policyjnych nie mogą być również wskazywane przez nią decyzje Dyrektora Izby Celnej w [...] oraz inne dokumenty o charakterze ogólnym. Skarżąca powoływała się w toku postępowania na decyzję nr [...] z [...] listopada 2010 r., nr [...] z [...] lutego
2011 r., nr [...] z [...] września 2013 r., nr [...] z [...] kwietnia 2015 r. jak słusznie organ podnosi akty te nie mają charakteru zindywidualizowanego. Zawarte w nich zapisy nie znajdują potwierdzenia w kartach zakresu obowiązków i uprawnień bądź w innych dokumentach odnoszących się do skarżącej. W istocie dotyczą one wszystkich funkcjonariuszy i pracowników Izby Celnej w [...]. Akty te nie mogły potwierdzić, że skarżąca w toku swojej służby wykonywała zadania o charakterze policyjnym.
Wbrew zarzutom skargi faktu wykonywania przez skarżąca zadań policyjnych nie można tym bardziej wywieźć z treści art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego. Przepis ten stanowi, że instytucje państwowe i samorządowe, które w związku ze swą działalnością dowiedziały się o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu, są obowiązane niezwłocznie zawiadomić o tym prokuratora lub Policję oraz przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez ten organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa. Akceptując bowiem takie stanowisko uznać bowiem by należało, że zadania policyjne wykonują wszyscy funkcjonariusze celni. Słusznie organ podkreśla, że fakt nałożenia na funkcjonariusza celnego obowiązku wykonywania zadań policyjnych winien być wyraźnie określony w dokumencie takim jak np. karty zakresu obowiązków i uprawnień czy odrębne upoważnienie lub polecenie.
Zasadnie także Szef KAS stwierdził, że dokumenty zatytułowane: "Działanie Służby Celnej w zakresie zatrzymania w drodze egzekucji automatów do gier" oraz "Działanie Służby Celnej w zakresie zajęcia w drodze egzekucji automatów do gier" również nie mogły potwierdzić, że nie mogły potwierdzić, że skarżąca realizowała zadania o charakterze policyjnym. Jak słusznie organ podnosi działania opisane we wskazanych dokumentach nie miały bowiem na celu zwalczania przestępczości, lecz zabezpieczenie na majątku podmiotu możliwości egzekucji zaległości podatkowych.
Zdaniem Sądu za dokument potwierdzający realizację zadań o charakterze policyjnym, nie można było również uznać przedstawionego przez skarżącą wydruku z z systemu ZISAR. Z wyjaśnień skarżącej zawartych w skierowanym do organu piśmie z dnia [...] września 2021 r. wynika, że akceptowała ona notatki służbowe podległych pracowników, w oparciu o które dokonywano wpisów w tym systemie. Informacja ta w zestawieniu z treścią zapisów w systemie nie wskazuje wprost, że skarżąca wykonywała zadania policyjne, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4-6 ustawy z dnia 27 sierpnia
2009 r. o Służbie Celnej. Wydruk ten nie dawał podstaw do wydania żądanego przez skarżącą zaświadczenia. Jak słusznie organ podniósł w zaskarżonym postanowieniu konieczna w tym przypadku byłaby interpretacja znajdujących się w tym wydruku zapisów, w celu ustalenia, czy istotnie potwierdza on wykonywanie przez skarżącą zadań policyjnych. Zaświadczenie musi zaś bazować na posiadanych przez organ dokumentach. W postępowaniu w sprawie wydania zaświadczenia nie jest bowiem dopuszczalne dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych, jeśli nie wynikają one z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Ponieważ posiadana dokumentacja nie potwierdziła, że skarżąca realizowała w pozostałych przedziałach czasowych zadania, określone w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4 - 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, brak jest podstaw do uznania, że w sprawie niniejszej doszło do naruszenia ww. przepisów.
Tym samym organy zasadnie stwierdziły, że nie wszystkie zadania realizowane przez funkcjonariuszy Służby Celnej są zadaniami o charakterze policyjnym i nie zawsze w związku z tym istnieje obowiązek objęcia ich systemem zaopatrzenia emerytalnego. Przyjęcie tak interpretowanego zakresu podmiotowego art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub oraz art. 2 ust. 1 pkt 4 - 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, ograniczającego się do tych funkcjonariuszy, którzy realizowali zadania określone w ww. przepisach w sposób bezpośredni, warunkowało przyjęcie, iż zadania realizowane przez skarżącą w pozostałych okresach pełnienia służby, nie były zadaniami o charakterze policyjnym.
Sąd nie dopatrzył się naruszenia w niniejszej sprawie wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a. zasady zaufania do władzy publicznej. Brak jest również podstaw do stwierdzenia, że organy rozpatrując wniosek skarżącej o wydanie zaświadczenia bez uzasadnionej przyczyny odstąpiły od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, co stanowiłoby naruszenie art. 8 § 2 k.p.a. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest to czy zasadnie organ odmówił skarżącej wydania zaświadczenia. Z przedstawionych wyżej przyczyn Sąd stwierdził, że zachodziły podstawy do wydania takiego rozstrzygnięcia albowiem posiadana przez organy dokumentacja nie potwierdziła, że skarżąca realizowała w pozostałych przedziałach czasowych zadania, określone w art. 1 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej lub w art. 2 ust. 1 pkt 4 - 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej. Postanowienia te zostały wydane w oparciu o dokumenty odnoszące się do przebiegu służby skarżącej. Brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że takie rozstrzygnięcie stanowiło odstępstwo od utrwalonej praktyki rozstrzygania tego typu spraw.
Odnośnie wniosku dowodowego zawartego w skardze, wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Większość dołączonych do skargi dokumentów, znajdują się w aktach nadesłanych przez organ i stanowiły one podstawę wydania wyroku stosownie do treści art. 133 § 1 p.p.s.a.(karty zakresu obowiązków i uprawnień, wydruk z systemu ZISAR, wydane w sprawie postanowienia). Wnioskowanie o przeprowadzenie z nich dowodu było zatem zbędne. Przeprowadzenie dowodu z pozostałych dokumentów nie było zaś konieczne albowiem nie było w sprawie istotnych wątpliwości, które w oparciu o te dowody miałyby być wyjaśnione.
Podsumowując, zaskarżone postanowienie Szefa KAS oraz poprzedzające je postanowienie DIAS są prawidłowe, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Nagroda str.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art.151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło