II SA/Wa 3994/21
WyrokWSA w Warszawie2022-06-13
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres służby w organach bezpieczeństwa państwa totalitarnego, wynoszący niecałe 2 lata przy łącznym stażu służby ponad 24 lata, może być uznany za "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, uzasadniający wyłączenie stosowania przepisów ograniczających wysokość świadczeń?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą wyłączenia stosowania przepisów ograniczających świadczenia emerytalne. Uznał, że organ nie wykazał w sposób wystarczający, iż nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" pozwalający na wyłączenie stosowania przepisów, mimo że skarżący spełnił przesłankę rzetelnego wykonywania obowiązków po 12 września 1989 r. Sąd wskazał na konieczność wyjaśnienia przez organ powodów negatywnej opinii kwalifikacyjnej z 1990 r., która została później uchylona, a także na brak dowodów na przypisanie skarżącemu konkretnych działań godzących w wolności obywatelskie.Stan faktyczny
Skarżący K.K. wystąpił o wyłączenie stosowania przepisów ograniczających jego świadczenia emerytalne, powołując się na art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Służbę w organach bezpieczeństwa państwa pełnił przez niecałe 2 lata (od września 1988 r. do lipca 1990 r.), przy łącznym stażu służby ponad 24 lata. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia, uznając okres służby w totalitarnym państwie za "długotrwały" i nie stanowiący "szczególnie uzasadnionego przypadku". Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędną interpretację pojęcia "krótkotrwałości" służby oraz brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), , Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz K.K. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej MSWiA/organem) decyzją z dnia z dnia [...] września 2021 r. nr [...] (zwaną dalej decyzją
z dnia [...] września 2021 r.) po rozpatrzeniu wniosku Pana K. K. (zwanego dalej wnioskodawcą/skarżącym) z dnia [...] czerwca 2017 r. postanowił odmówić wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno- Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U.
z 2018 roku poz. 132, z późn. zm. zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową).
Skarżącym wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. wystąpił do MSWiA
o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. ustawy zaopatrzeniowej. Wskazał, iż z dniem [...] września 1988 r. został przyjęty do służby
i skierowany do Wydziału [...] Służby Bezpieczeństwa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...]. Podniósł, że przed podjęciem służby nie zastanawiał się nad organizacyjnym usytuowaniem Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa oraz nie dostrzegał większych różnic między nimi. Do dnia [...] sierpnia 1989 r. pełnił służbę w Sekcji [...], gdzie zapoznawał się z przepisami ustawowymi, rozporządzeniami, przepisami bhp i ppoż. itp. Następnie pełnił funkcje pomocnicze. Wskazał, iż podczas rocznej służby w WUSW nie prowadził żadnych działań werbunkowych, a także jakichkolwiek działań represyjnych wobec osób z ówczesnej opozycji politycznej. Zauważył, że od dnia [...] września 1989 r. do dnia [...] maja 1990 r. przebywał jako słuchacz w Wyższej Szkole [...] (Akademii [...]) w [...]. Wnioskodawca podniósł, iż po uzyskaniu promocji na pierwszy stopień oficerski i powrocie do macierzystej jednostki został przydzielony do Wydziału Studiów i Analiz WUSW w [...], w którym nie zlecano mu żadnych zadań służbowych, oprócz codziennego podpisywania listy obecności.
W dniu [...] września 1990 r. uzyskał pozytywną opinię Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej w W. o przydatności do służby w jednostkach podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Później rozpoczął służbę w Wydziale [...] Komendy Rejonowej Policji [...]. Wnioskodawca w dalszej części uzasadnienia opisał przebieg swojej służby. Wskazał, iż przeprowadzał liczne kontrole i postępowania wyjaśniające, za które był regularnie pozytywnie opiniowany. Podniósł, iż został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi i Medalem Srebrnym za Długoletnią Służbę.
MSWiA zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2021 r. odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Organ wskazał, że skarżący został zwolniony ze służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] w dniu [...] lutego 2012 r., nabywając prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury.
Zgodnie z pismem z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, stanowiącym informację o przebiegu służby Nr [...], wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej w okresie od dnia [...] września 1988 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. przez okres 1 roku i 11 miesięcy, podczas gdy całkowity okres służby ww. wynosi 24 lata i 17 dni.
Z kopii kompletnych akt osobowych o sygn. IPN [...], przekazanych pismem z dnia [...] października 2020 r. (znak: [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby Pan K. K. nierzetelnie wykonywał zadania
i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.
Organa wskazał, że całkowity okres pełnionej przez wnioskodawcę służby wynosi 24 lata i 17 dni. Natomiast służba pełniona przez niego na rzecz totalitarnego państwa - jak wynika z Informacji o przebiegu służby przekazanej przez IPN - to okres 1 roku i 11 miesięcy, co stanowi ok. 8% ogółu służby. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji okres ten nie może być oceniony jako krótkotrwały. Prawie dwuletni czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego, zarówno według kryterium obiektywnego - samego upływu czasu, jak i biorąc pod uwagę typowy przebieg służby funkcjonariusza. Skoro wnioskodawca pełnił przez ww. okres służbę na rzecz totalitarnego państwa, to - zdaniem organu - z całą pewnością pozwoliło mu to dokładnie zaznajomić się ze specyfiką realizowanych przez niego zadań oraz ich charakterem, a pomimo tego kontynuował on swoją służbę w charakterze funkcjonariusza do czasu całkowitej likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce. Strona nie spełnia zatem przesłanki stypizowanej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.
W ocenie organu strona spełnia przesłankę uwzględnioną w art. 8a ust. 1
pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Na te okoliczności organ przywołał argumenty wskazujące na rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków przez wnioskodawcę
w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Z opinii przesłanej przez Komendę Główną Policji wynika, iż wnioskodawca rzetelnie wykonywał zadania
i obowiązki w okresie realizacji obowiązków służbowych w Policji. Powyższe potwierdzają informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach
o mianowanie na kolejne wyższe stopnie policyjne i stanowiska służbowe.
Z informacji dotyczącej przebiegu służby wynika, iż wnioskodawca przed zwolnieniem ze służby zajmował stanowisko eksperta Zespołu ds. Skarg i Wniosków Wydziału [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] Przez okres realizacji swoich obowiązków służbowych wielokrotnie miał podwyższane uposażenie zasadnicze oraz dodatek służbowy. Ponadto ww. posiadał pozytywne opinie służbowe. Za wzorowe wywiązywanie się z nałożonych zadań otrzymywał nagrody pieniężne oraz został wyróżniony przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Brązowym Krzyżem Zasługi i Medalem Srebrnym za Długoletnią Służbę. Wnioskodawca nie był karany dyscyplinarnie, oraz nie prowadzono w stosunku do niego postępowań karnych lub karno-skarbowych.
Wskazał, że analiza dokumentacji przekazanej przez IPN dowiodła, iż wnioskodawca został przyjęty do Służby Bezpieczeństwa na stanowisko mł. inspektora Wydziału [...] Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych (WUSW)
w [...]. Skarżący był słuchaczem Akademii [...] w [...]. i ukończył studium oficerskie w okresie od dnia [...] października 1989 r. do dnia [...] maja 1990 r. W międzyczasie został mianowany na stanowisko inspektora Wydziału [...] SB WUSW [...]. Wskazał, iż Wydział [...] WUSW zajmował się walką z wrogą "antypaństwową" działalnością kościołów i związków wyznaniowych, jak również ewidencjonowaniem i dokumentowaniem m.in. działalności kleru katolickiego i innych wyznań. Natomiast Wydział [...] SB WUSW powstał w związku z początkiem zmian ustrojowych, które oznaczały konieczność przystosowania się resortu do nowych realiów politycznych. Z tego względu na mocy zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych nr [...] z [...] sierpnia 1989 r. zlikwidowano Departament IV MSW i Biuro Studiów MSW, czyli najbardziej represyjne jednostki odpowiedzialne za zwalczanie Kościoła i rozpracowywanie kierownictwa opozycji. W ich miejsce 1 września 1989 r. utworzony został Departament Studiów i Analiz MSW. Ekspozyturami jednostki w terenie stały się od 1 listopada 1989 r. wydziały studiów i analiz WUSW zorganizowane na bazie wydziałów IV, inspektoratów II, a także inspektoratów analityczno-informacyjnych przy zastępcach szefów WUSW ds. SB.
Organ wskazał, że skarżący został polecony na kandydata do pracy w Milicji Obywatelskiej przez członkinię Egzekutywy Komitetu Wojewódzkiego Polskiej Zjednoczonej Partii Politycznej (PZPR) w P., a także I sekretarza Podstawowej Organizacji Partyjnej - najmniejszej jednostki (komórki) PZPR. Wymieniona partia kierowała autorytarnym państwem i centralnie zarządzała, zbiurokratyzowaną gospodarką; była partią dążącą do kontrolowania wszelkich przejawów życia społecznego.
Wskazał, że w dniu [...] lipca 1990 r. Wojewódzka Komisja Kwalifikacyjna
w [...] poinformowała skarżącego o tym, że nie spełnia warunków do pełnienia służby w resorcie spraw wewnętrznych, tj. negatywnie oceniono możliwość zatrudnienia ww. w Urzędzie Ochrony Państwa, Policji, w innych jednostkach podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych oraz Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Od powyższej opinii wnioskodawca odwołał się do Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej w W., która uchyliła zaskarżoną opinię. Jednocześnie nie skierowano ww. do pełnienia służby w ww. jednostkach, natomiast dano wnioskodawcy możliwość ubiegania się o zatrudnienie w resorcie.
W ocenie organu wnioskodawca spełnia przesłankę stypizowaną w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Jednakże uwzględniając jego długotrwałą służbę na rzecz totalitarnego państwa, a także w szczególności biorąc pod uwagę charakter wykonywanych przez ww. czynności ukierunkowanych na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji, to w ocenie MSWiA przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z wymienionego wyżej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając:
1. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 8a ust. 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, które miało wpływ na wynik sprawy, polegającą na przyjęciu, że:
a) okres służby na rzecz "totalitarnego państwa" wynoszący przez 1 rok i 11 miesięcy, podczas gdy całkowity okres służby wynosi 24 lata i 17 dni nie stanowi przesłanki "krótkotrwałości" pełnienia służby w rozumieniu przepisu art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej,
b) pojęcie "krótkotrwałości" w przesłance określonej w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej oraz pojęcie "rzetelność", o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 tej ustawy, należy interpretować w oparciu o wykładnię językową, tj. słownikowe znaczenie tych pojęć, podczas gdy powinny być one interpretowane indywidualnie,
w kontekście każdej ze spraw rozpatrywanych przez organ, mając na względzie niepowtarzalność, różnorodność i specyfikę różnych stanów faktycznych,
c) niezastosowanie ww. przepisu pomimo zaistnienia wszelkich przesłanek
do jego zastosowania w sprawie,
d) powiązania przez organ krótkotrwałości służby z jednoczesnym brakiem wykonywania obowiązków przed 31 lipca 1990 roku, a także z koniecznością podejmowania przez skarżącego działań polegających na usunięciu go z etatu SB, co jest całkowicie sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w z zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, poprzez nieprzeprowadzenie przez organ w sposób wszechstronny
i wnikliwy postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji,
tj. w szczególności dokonanie oceny spełnienia przez niego kryterium, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, jedynie przez pryzmat faktu pełnienia służby przed dniem 31 lipca 1990 r. w sytuacji gdy służba ta pełniona była przez krótkotrwały a po 12 września 1989 r. skarżący pełnił służbę z narażeniem zdrowia i życia oraz w sposób rzetelny co zostało przez organ stwierdzone
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji;
3. art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy, poprzez sporządzenie przez organ uzasadnienia decyzji nieodpowiadającej wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a., tj. bez jednoznacznego wskazania, czy skarżący spełnił przesłankę, o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy, a także bez wyjaśnienia dlaczego organ stwierdził, że pełnienie służby przez niespełna 2 lata nie stanowi służby krótkotrwałej w stosunku do ponad 24 letniego okresu służby.
4. Błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie przez organ w treści uzasadnienia, iż wnikliwa analiza materiału dowodowego pozwala na domniemanie, iż zainteresowany utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, podczas gdy na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego taka okoliczność nie została udowodniona, a wręcz przeciwnie - z uwagi na pozytywną weryfikację, jaką przeszedł skarżący, taki fakt nie istnieje.
5. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na stwierdzeniu przez organ, że skarżący rzekomo identyfikował się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego, podczas gdy skarżący nie podejmował działań na rzecz państwa totalitarnego a stwierdzenie organu w tym zakresie nie jest poparte żadnymi dowodami.
6. Błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym przyjęciu, że skarżący był rzekomo Prezesem Koła Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego, co jest nieprawdą.
W związku z powyższym wnosił uchylenie decyzji MSWiA z dnia [...] września 2021 r. w całości; zobowiązanie organu do wydania, w terminie określonym przez Sąd, decyzji na podstawie art. 8a ustawy emerytalnej wyłączającej stosowanie wobec skarżącego art. 15c, art. 22a lub art. 24a ustawy; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] września 2021 r.
w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających
z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym
i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej "P.p.s.a.").
Skarżący z dniem [...] września 1988 r. został przyjęty do służby i skierowany
do Wydziału [...] Służby Bezpieczeństwa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...]. Twierdzi, że przed podjęciem służby nie zastanawiał się nad organizacyjnym usytuowaniem Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa oraz nie dostrzegał większych różnic między nimi. Do dnia [...] sierpnia 1989 r. pełnił służbę w Sekcji [...], gdzie zapoznawał się z przepisami ustawowymi, rozporządzeniami, przepisami bhp i ppoż. itp. Następnie pełnił funkcje pomocnicze. Wskazał, iż podczas rocznej służby w WUSW nie prowadził żadnych działań werbunkowych, a także jakichkolwiek działań represyjnych wobec osób z ówczesnej opozycji politycznej. Od dnia [...] września 1989 r. do dnia [...] maja 1990 r. przebywał jako słuchacz w Wyższej Szkole [...] (Akademii [...])
w [...] Skarżący podniósł, iż po uzyskaniu promocji na pierwszy stopień oficerski i powrocie do macierzystej jednostki został przydzielony do Wydziału [...] WUSW w [...] w którym nie zlecano mu żadnych zadań służbowych, oprócz codziennego podpisywania listy obecności.
Zgodnie z pismem z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, stanowiącym informację o przebiegu służby Nr [...], wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej w okresie od dnia [...] września 1988 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. przez okres 1 roku i 11 miesięcy, podczas gdy całkowity okres służby ww. wynosi 24 lata i 17 dni.
Powołując się na przesłankę opisaną w art. 8a pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej organ zauważył, że całkowity okres pełnionej przez skarżącego służby wynosi 24 lata i 17 dni. Natomiast służba pełniona na rzecz totalitarnego państwa - jak wynika
z Informacji o przebiegu służby wynosi 1 rok i 11 miesięcy, co stanowi ok. 8%.
W ocenie MSW okres ten nie może być oceniony jako krótkotrwały, epizodyczny, zarówno według kryterium obiektywnego - samego upływu czasu, jak i biorąc pod uwagę typowy przebieg służby funkcjonariusza. W ocenie MSW skoro wnioskodawca pełnił przez ww. okres służbę na rzecz totalitarnego państwa, to z całą pewnością pozwoliło mu to dokładnie zaznajomić się ze specyfiką realizowanych przez niego zadań oraz ich charakterem, a pomimo tego kontynuował on swoją służbę
w charakterze funkcjonariusza do czasu całkowitej likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce. W tym stanie rzeczy organ uznał, że skarżący nie spełnia przesłanki stypizowanej w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.
Odnosząc się do przesłanki opisanej w art. 8a pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej organ stwierdził, że skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji po dniu 12 września 1989 r. Sprawa ta nie jest kwestionowana przez strony.
W ocenie Sądu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Powyższe przesłanki są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego.
Sąd podziela stanowisko organu, że skarżący spełnia przesłankę stypizowaną w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.
W ocenie Sądu twierdzenie organu, iż "...uwzględniając jego długotrwałą służbę na rzecz totalitarnego państwa, a takie w szczególności biorąc pod uwagę charakter wykonywanych przez ww. czynności ukierunkowanych i na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji, to w ocenie ... przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z wymienionego wyżej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy", nie zostało wykazane.
Stwierdzając, że w sprawie nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" organ w zaskarżonej decyzji powołał się na fakt, że skarżący pracował w Wydziale [...] Departamentu MSW, który odpowiadał za inwigilację i zwalczanie szeroko rozumianej opozycji politycznej. Organ ogólnie odniósł się do jego przynależności
o PZPR i pełnionych tan funkcji oraz do zadań komórek w których pracował skarżący.
Organ stwierdził, że analiza materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, pozwala na stwierdzenie, że osiągnięcia odnotowane przez zainteresowanego po dniu 12 września 1989 r., niewątpliwie zasługują na aprobatę. Jednakże zdaniem organu, biorąc pod uwagę jego długotrwałą służbę na rzecz totalitarnego państwa, postawę polityczną, a także w szczególności biorąc pod uwagę operacyjny charakter wykonywanych przez ww. czynności ukierunkowanych na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji, to w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających
z wymienionego wyżej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy.
Sąd wskazuje, że Organ nie przedstawił natomiast argumentów, że skarżącemu można przypisać konkretne, godzące w wolności obywatelskie, działania w ramach pełnienia służby w okresie istnienia "totalitarnego państwa".
Skarżący został przyjęty do Służby Bezpieczeństwa na stanowisko mł. inspektora Wydziału [...] Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych (WUSW)
w [...]. Ww. był słuchaczem Akademii [...] w [...]
i ukończył studium oficerskie w okresie od dnia [...] października 1989 r. do dnia [...] maja 1990 r. W międzyczasie został mianowany na stanowisko inspektora Wydziału [...] SB WUSW [...]. Wydział [...] WUSW zajmował się walką z wrogą "antypaństwową" działalnością kościołów i związków wyznaniowych, jak również ewidencjonowaniem i dokumentowaniem m.in. działalności kleru katolickiego i innych wyznań. W miejsce zlikwidowanego Departament IV czyli najbardziej represyjnej jednostki odpowiedzialnej za zwalczane Kościoła i rozpracowywanie kierownictwa opozycji na mocy zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych nr [...] z [...] sierpnia 1989 r. powołany został Departament Studiów i Analiz SB WUSW. Ekspozyturami jednostki w terenie stały się od 1 listopada 1989 r. wydziały studiów i analiz WUSW zorganizowane na bazie wydziałów IV, inspektoratów II, a także inspektoratów analityczno-informacyjnych przy zastępcach szefów WUSW ds. SB.
W ocenie Sąd konieczne jest wyjaśnienie okoliczności podniesionych w dniu [...] lipca 1990 r. przez Wojewódzką Komisję Kwalifikacyjną w [...]. Skarżący został wówczas poinformowany o tym, że nie spełnia warunków do pełnienia służby w resorcie spraw wewnętrznych, tj. negatywnie oceniono możliwość zatrudnienia ww. w Urzędzie Ochrony Państwa, Policji, w innych jednostkach podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych oraz Ministerstwie Spraw Wewnętrznych. Od powyższej opinii wnioskodawca odwołał się do Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej w W., która uchyliła skarżoną opinię. Organ powołując się na te okoliczności winien wyjaśnić jakie były powody przedstawienia takiej opinii, która później została zmieniona.
W kontekście istnienia szczególnych okoliczności wyjaśnienia wymaga kwestia braku skierowania skarżącego do pełnienia służby w ww. jednostkach, natomiast dano wnioskodawcy możliwość ubiegania się o pracę w Policji.
Nadto, w celu wykazania zamiaru pracy na rzecz totalitarnego państwa organ winien odnieść się do terminu rozpoczęcia służby skarżącego. W ocenie Sądu nie jest przekonujące twierdzenie skarżącego, że po nagłośnieniu śmierci ks. Jerzego Popiełuszki były w Polsce osoby, które nie wiedziały czym zajmuje się Departament IV SB.
W ocenie Sądu organ dokonał błędnych ustaleń w zakresie przynależności partyjnej. W tym stanie rzeczy konieczna jest weryfikacja stwierdzenia czy skarżący był członkiem, a następnie Prezesem Koła Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego (ZSL).
W tym stanie rzeczy przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę ww. stanowisko Sądu.
Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i c) P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd postanowił
w oparciu o przepisy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło