II SA/Wa 4/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest zobowiązana do ponoszenia kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli jej dochody i dochody gospodarstwa domowego są wystarczające do pokrycia tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych. Skoro strona skarżąca nie jest zobowiązana do ponoszenia kosztów sądowych, a jej dochody i dochody gospodarstwa domowego są wystarczające do pokrycia kosztów związanych z ustanowieniem radcy prawnego, sąd odmawia przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
K. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania renty specjalnej. Wnioskodawca wykazał, że jego gospodarstwo domowe osiąga dochód w wysokości 7.863,33 zł netto miesięcznie, a po odliczeniu wydatków pozostaje kwota 5973,02 zł. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy K. B. w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - K. B. złożył zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej. Z formularza PPF i przedstawionych dokumentów wynika, że wnioskodawca pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z matką, ojcem oraz siostrą. Na dochód gospodarstwa domowego składa się emerytura matki w wysokości [...] zł netto, emerytura ojca w wysokości [...] zł netto, wynagrodzenie siostry za pracę, w wysokości [...] zł netto oraz renta wnioskodawcy w kwocie [...] zł netto – łącznie 7.863,33 zł netto. Wnioskodawca świadczył, że poza mieszkaniem spółdzielczym własnościowym rodzina nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Jednocześnie wskazał, że do stałych miesięcznych wydatków gospodarstwa domowego należą opłaty za mieszkanie, w wysokości [...] zł, opłata za gaz [...] zł, podatek od nieruchomości, [...] zł za rok 2013 r., spłata pożyczki – [...] zł rata, opłata za telefon – [...] zł oraz opłata za abonament RTV, w wysokości [...] zł. Dodatkowo wyjaśnił, ze jego rodzice ponoszą koszty związane z wykupem leków ok. [...] zł miesięcznie i koszty opieki lekarskiej w prywatnych gabinetach [...] zł co drugi miesiąc. Wnioskodawca przedstawił paragony z apteki oraz opakowania po lekarstwach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone zarządzenie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Cytowany powyżej przepis prawa przewiduje instytucję prawa pomocy, będącą realizacją konstytucyjnego prawa do sądu. Podstawą do skorzystania z tego uprawnienia przez stronę jest wykazanie, iż jest ona w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania jej prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać, że w niniejszej sprawie na stronie skarżącej nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Stosownie do art. 239 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie podlega ocenie w odniesieniu do przesłanek ustawowych. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego w zakresie ustanowienia radcy prawnego, należy wskazać, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Z przedstawionych dokumentów wynika bowiem, iż skarżący oraz pozostający wraz z nim w gospodarstwie domowym członkowie rodziny osiągają stały dochód w wysokości 7.863,33 zł. Po odliczeniu wskazanych przez skarżącego wydatków (opłat mieszkaniowych, raty kredytu, kwot przeznaczonych na lekarstwa i wizyty lekarskie – ok. 1890,31 zł), skarżącemu i rodzinie nadal pozostaje kwota 5973,02 zł, co daje ponad 1400 zł na osobę. Należy podkreślić, iż generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w tym postępowaniu. Natomiast pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło