II SA/Wa 40/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-02-02

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, w której skarżący jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i jednocześnie rozpoznać wniosek o ustanowienie pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych skarżący jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, co czyni wniosek o zwolnienie od kosztów zbędnym, a tym samym uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie. Jednocześnie, zgodnie z przepisami PPSA, strony korzystające z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych mogą ubiegać się o ustanowienie pełnomocnika, a przyznanie prawa pomocy w tym zakresie następuje, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
A. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Skarżący wskazał na swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, utrzymując się z zasiłku dla niepełnosprawnych. Sąd rozpoznał wniosek, umarzając postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych i przyznając prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano A. D. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać A. D. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. A. D. w skardze wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Powyższy wniosek uzupełnił składając formularz PPF. We wniosku podał, że jego sytuacja jest bardzo trudna - jest osobą samotną - pozostaje sam w gospodarstwie domowym, jest osobą schorowaną, niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, a jego dochód stanowi zasiłek dla osób niepełnosprawnych w wysokości 604 zł miesięcznie. Nadto oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Wskazał, że do stałych kosztów jego utrzymania należą opłaty za wynajęty pokój w kwocie 400 zł oraz zakup żywności i odzieży - 200 zł miesięcznie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący przedmiotowy wniosek złożył w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, dlatego zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika - radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, skarżący jest osobą schorowaną, niepełnosprawną, a utrzymuje się z zasiłku w wysokości 600 zł, nie posiada majątku ani oszczędności. W konsekwencji oznacza to, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło