II SA/Wa 402/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. K. na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego postanawia: - odrzucić skargę -. R. K. (dalej jako skarżąca) w dniu 30 stycznia 2018 r. złożyła za pośrednictwem Ministra Sprawiedliwości skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie niewyrażenia zgody na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego, na podstawie art. 69 § 1 i 1b ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2016, poz. 2062 ze zm.- dalej jako "usp"). W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w jej ocenie pismo Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2018 r., niezależnie od braku w nim elementów określonych w art. 107 k.p.a., jest w istocie decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 § 2 k.p.a. Zdaniem skarżącej jej oświadczenie złożone w trybie art. 69 § 1 usp, było swoistym wnioskiem w zakresie wykonywanej przez nią funkcji, którego przyjęcie lub odrzucenie przez Ministra Sprawiedliwości jest decyzją administracyjną. Doszło bowiem do sformalizowanej konkretyzacji prawa w stosunku do skarżącej, która wyrażona została przez upoważniony organ w ramach jego kompetencji. Dla poparcia swojego stanowiska skarżąca wskazała, że w doktrynie postępowania administracyjnego przyjmuje się, iż konkretyzacja prawa w odniesieniu do indywidualnej osoby i w określonym stanie faktycznym jest traktowana jako przejaw woli organu dotyczący istnienia lub powstania określonych stosunków prawnych. Tego rodzaju akt administracyjny spełnia definicję decyzji administracyjnej. Skarżąca zaznaczyła również, ze regulacja art. 69 usp, skutkująca usunięciem sędziego z zajmowanego stanowiska nie przewiduje odwołania. Skoro tak – to przypadek objęty komentowanym przepisem winien być wykładany z uwzględnieniem art. 180 Konstytucji w zw. z art. 89 § 2 usp. Nieusuwalność sędziego oznacza, że złożenie sędziego z urzędu następuje wyłącznie w przypadkach przewidzianych w ustawie, a nie w oparciu o wybiórczą, dowolną, arbitralną, uznaniową i niczym nieuzasadnioną decyzją Ministra Sprawiedliwości. Spory co do tego, czy przewidziany ustawą przypadek usunięcia sędziego ze stanowiska wystąpił, może rozstrzygnąć ostatecznie jedynie sąd. Dalej skarżąca dodała, iż odmowa wyrażenia przez organ zgody na dalsze zajmowanie przez sędziego stanowiska, powinna być obwarowana odpowiednimi gwarancjami o charakterze materialnoprawnym i proceduralnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu podniósł, że Minister Sprawiedliwości może wyrazić zgodę na dalsze zajmowanie stanowiska sędziego w formie decyzji niebędącej decyzją administracyjną. W przypadku niewyrażenia zgody organ nie wydaje więc decyzji, ani innego aktu administracyjnego i nie podejmuje innej czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej P.p.s.a., a jedynie zawiadamia sędziego oraz prezesa sądu o niewyrażeniu zgody. Zawiadomienie jest konieczne ze względu na skutek prawny złożenia przez sędziego oświadczenia woli dalszego zajmowania stanowiska w postaci pozostania na stanowisku do czasu zakończenia postępowania co do oświadczenia, chyba że zakończenie postępowania nastąpi przed osiągnięciem wieku określonego w art. 69 § 1 usp. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 55 § 1 usp, sędziów sądów powszechnych do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim powołuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Krajowej rady Sądownictwa, w terminie miesiąca od dnia przesłania tego wniosku. Przepis art. 69 § 1 usp, stanowił, że sędzia przechodzi w stan spoczynku z dniem ukończenia 60 roku życia w przypadku kobiety, a z dniem ukończenia 65 roku życia w przypadku mężczyzny, chyba że nie później niż na sześć miesięcy i nie wcześniej niż na dwanaście miesięcy przed ukończeniem tego wieku oświadczy Ministrowi Sprawiedliwości wolę dalszego zajmowania stanowiska i przedstawi zaświadczenie stwierdzające, że jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków sędziego, wydane na zasadach określonych dla kandydata na stanowisko sędziowskie. Oświadczenie o woli dalszego zajmowania stanowiska sędziego jest czynnością jednostronną, niezawisłą, nie wymagającą dla swojej skuteczności zgody adresata w osobie Ministra Sprawiedliwości. Sędzia jest bowiem jedynym dysponentem złożonego oświadczenia. Minister Sprawiedliwości, na którego ręce jest składane oświadczenie, nie jest ani dysponentem tego oświadczenia, ani stroną stosunku służbowego sędziego i tym samym nie ma jakichkolwiek uprawnień władczych w zakresie trwałości tego stosunku. Organ ten jest, co prawda, adresatem oświadczenia sędziego, jednak nie można uzależniać skuteczności oświadczenia sędziego od zgody Ministra Sprawiedliwości. Jedną z podstawowych konstytucyjnych zasad ustrojowych państwa jest zasada podziału i równowagi władzy ustawodawczej, władzy wykonawczej i władzy sądowniczej (art. 10 Konstytucji RP). Uzależnienie skutku złożonego oświadczenia o woli dalszego zajmowania stanowiska sędziego od wyrażenia na to zgody przez Ministra Sprawiedliwości stanowiłoby naruszenie zasady podziału władz i odrębności oraz niezależności władzy sądowniczej od władzy wykonawczej. Skoro złożenie oświadczenia o woli dalszego zajmowania stanowiska sędziego jest czynnością jednostronną, to czynność ta nie wymaga zgody adresata w osobie Ministra Sprawiedliwości. Rolą Ministra Sprawiedliwości jest przyjęcie oświadczenia sędziego i zawiadomienie go, że złożone przez sędziego oświadczenie woli zostało uznane za skuteczne, bądź zostało uznane za bezskuteczne. Zawiadomienie to ma znaczenie przede wszystkim informacyjne, nie rodzi żadnych skutków prawnych dla sędziego. Nie można zatem zawiadomieniu Ministra, przypisać znaczenia wyrażenia zgody. Przypisanie zawiadomieniu Ministra innego znaczenia oznaczać by musiało uznanie dopuszczalności ingerencji władzy wykonawczej w zakres sprawowania władzy sądowniczej. Zawiadomienie nie jest decyzją administracyjną, nie rozstrzyga bowiem o istocie sprawy, zaś skutek w postaci możliwości zajmowania stanowiska następuje przez samo złożenie oświadczenia w określonym terminie. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że nie każde pismo organu, nawet jeśli odnosi się do indywidualnej sytuacji prawnej adresata, stanowi decyzję administracyjną. Podkreślić należy, że decyzja nie może być wydawana, gdy organ administracyjny nie posiada wynikającej z przepisów prawa kompetencji do rozstrzygania danej sprawy w formie decyzji. Organ administracyjny musi działać w oparciu o określoną podstawę prawną. Tymczasem żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie stanowi podstawy materialnoprawnej dla żądanego przez skarżącego rozstrzygnięcia. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m. in. w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Nie jest natomiast dopuszczalna kontrola przez sąd administracyjny pism organu. Skoro zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest decyzją administracyjną jak również brak jest przepisów szczególnych, które przewidywałyby w tego rodzaju sprawach kontrolę sądowoadministracyjną, to z tego względu należy uznać skargę za niedopuszczalną. Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w postanowieniu.