II SA/Wa 4040/21
WyrokWSA w Warszawie2022-07-05
Skład orzekający: Danuta Kania, Waldemar Śledzik, Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wdowa po żołnierzu zawodowym, który popełnił samobójstwo w następstwie zaburzeń nerwicowo-depresyjnych, może skorzystać z pomocy rekonwersyjnej, jeśli śmierć żołnierza została uznana za pozostającą w związku ze służbą wojskową, ale nie w związku z wykonywaniem zadań służbowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pomoc rekonwersyjna dla małżonka żołnierza zawodowego, który zmarł, przysługuje tylko w przypadku, gdy śmierć nastąpiła w związku z wykonywaniem zadań służbowych. Sformułowanie "śmierć w związku ze służbą wojskową" nie jest tożsame z "śmiercią w związku z wykonywaniem zadań służbowych". W związku z tym, samobójcza śmierć żołnierza, choć pozostająca w związku ze służbą wojskową, nie spełniała kryteriów do przyznania pomocy rekonwersyjnej jego wdowie.Stan faktyczny
Skarżąca K.M. wniosła o sfinansowanie studiów podyplomowych w ramach pomocy rekonwersyjnej jako wdowa po zmarłym żołnierzu zawodowym. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, uznając, że śmierć męża (samobójcza w następstwie zaburzeń nerwicowo-depresyjnych) nie pozostaje w związku z wykonywaniem zadań służbowych. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, podkreślając różnicę między "śmiercią w związku ze służbą wojskową" a "śmiercią w związku z wykonywaniem zadań służbowych". Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów K.p.a. oraz błędną interpretację przepisów ustawy o służbie wojskowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Asesor WSA Michał Sułkowski (spr.), , Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2022 r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy pokrycia kosztów przekwalifikowania zawodowego w ramach pomocy rekonwersyjnej oddala skargę.
K. M. wnioskiem z 19 lipca 2021 r. wystąpiła do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] (dalej "Dyrektor WBE") o udzielenie pomocy rekonwersyjnej poprzez sfinansowanie studiów podyplomowych "Psychologiczno-pedagogiczne i dydaktyczne przygotowanie do zawodu nauczyciela". Skarżąca jest wdową po [...] S. W. zmarłym [...] marca 2013 r. Jak wynika z jej pisma z 9 maja 2019 r., 30 kwietnia 2019 r. w związku z zawarciem związku małżeńskiego zmieniła nazwisko z W. na M.
Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w orzeczeniu z [...] listopada 2013 r. nr [...] stwierdziła, że przyczyną zgonu [...] S. W. była "śmierć samobójcza przez powieszenie w następstwie zaburzeń nerwicowe - depresyjnych", a śmierć ta "pozostaje w związku ze służbą wojskową".
Dyrektor WBE decyzją z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] odmówił skarżącej wyrażenia zgody na sfinansowanie przekwalifikowania zawodowego.
Organ pierwszej instancji stwierdził, że z pomocy rekonwersyjnej może korzystać bezterminowo małżonek oraz dzieci pozostające na utrzymaniu żołnierza zawodowego, który zginął łub poniósł śmierć w związku z wykonywaniem zadań służbowych. Ponieważ śmierć [...] S. W. nie pozostaje w związku z wykonywaniem zadań służbowych (śmierć samobójcza poprzez powieszenie), nie było podstaw do przyznania wnioskowanej pomocy.
K. M. wniosła odwołanie od decyzji Dyrektora WBE z [...] sierpnia 2021 r., zarzucając naruszenie:
1) art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 103 § 3 oraz art. 107 § 1 i § 3 pkt 6 K.p.a. poprzez:
a) dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i wyprowadzenie z niego błędnych wniosków skutkujące odmową przyznania pomocy rekonwersyjnej oraz błąd w ustaleniach faktycznych sprowadzający się do przyjęcia, że śmierć męża nie pozostawała w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych, podczas gdy śmierć ta nastąpiła na skutek choroby pozostającej w związku ze służbą wojskową i w godzinach służbowych, na terenie jednostki wojskowej oraz w czasie wykonywania zadań służbowych;
b) brak przedstawienia prawnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz wskazania w uzasadnieniu decyzji przyczyn odmowy przyznania wnioskowanej pomocy oraz sporządzenia uzasadnienia w sposób lakoniczny oraz z pominięciem merytorycznego wywodu, który naprowadzałby na tok rozumowania organu;
c) naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, a co za tym idzie uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranego materiału i zgłoszonych żądań.
2) art. 120 ust. 6 lit a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (dalej "ustawa
pragmatyczna") poprzez jego błędną interpretację i odmowę przyznania pomocy rekonwersyjnej.
Skarżąca dołączyła do odwołania:
1) oświadczenie K. B. - teścia [...] S. W.;
2) opinię psychologiczną konsultanta ds. profilaktyki psychologicznej JW [...];
3) zaświadczenie psychologa;
4) orzeczenie Rejonowej Wojkowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] stycznia 2014 r.
[...];
5) opinię Konsultanta Krajowego ds. obronności w dziedzinie psychiatrii z [...] sierpnia
2013 r.;
6) historię choroby [...] S. W. z poradni zdrowia psychicznego.
Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej decyzją z [...] października 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 120 ust. 6 lit. a ustawy pragmatycznej, z pomocy w zakresie przekwalifikowania zawodowego, udzielanej przez właściwe organy, mogą korzystać bezterminowo małżonek oraz dzieci pozostające na utrzymaniu żołnierza zawodowego, który zaginął lub poniósł śmierć w związku z wykonywaniem zadań służbowych. Zauważył też, że stosownie do treści § 7 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 listopada 2014 r. w sprawie pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych (dalej "rozporządzenie"), pomoc rekonwersyjna jest udzielana uprawnionym na ich wniosek, do którego małżonek dołącza dokument potwierdzający zaginięcie lub śmierć żołnierza zawodowego w związku z wykonywaniem zadań służbowych.
Następnie Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej skonstatował, że kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie było określenie, czy śmierć męża skarżącej nastąpiła w związku z wykonywaniem zadań służbowych.
Mając to na uwadze, organ odwoławczy zauważył, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że [...] marca 2013 r. nastąpiła śmierć samobójcza [...] S. W. przez powieszenie w następstwie zaburzeń nenwicowo-depresyjnych. W konsekwencji tego zdarzenia pierwotnie Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] w orzeczeniu z [...] listopada 2013 r. nr [...] stwierdziła, że przyczyną zgonu [...] S. W. była "śmierć samobójcza przez powieszenie w następstwie zaburzeń nerwicowo-depresyjnych, a śmierć ta "pozostaje w związku ze służbą wojskową". Powyższe zostało potwierdzone orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...].
Dalej Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 pkt 5 i § 3 K.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji wyjaśnił sprawę w zakresie, jaki miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
W ocenie organu drugiej instancji, również analiza dokumentów przedłożonych wraz z odwołaniem nie doprowadziła do ujawnienia odmiennych okoliczności istotnych z punktu widzenia przedmiotowej sprawy, mających wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dyrektor Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej zaznaczył, że w świetle przedłożonych przez K. M. dokumentów śmierć [...] S. W. pozostaje w związku ze służbą wojskową. Pojęcia "śmierć w związku z wykonywaniem zadań służbowych" i "śmierć pozostająca w związku ze służbą wojskową" nie są jednak synonimami, nie są ze sobą tożsame, a ich zakresy nie pokrywają się.
W konkluzji organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował art. 120 ust. 6 lit a ustawy pragmatycznej. K. M. zaskarżyła decyzję organu odwoławczego z [...] października 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie;
1. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez dowolną ocenę zebranych w sprawie dowodów, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych sprowadzający się, do przyjęcia, iż śmierć jej męża nie pozostawała w związku z wykonywaniem przez niego zadań służbowych, podczas gdy śmierć ta nastąpiła na skutek choroby pozostającej w związku ze służbą wojskową, której nabawił się wobec służby poza granicami państwa, a co za tym idzie, śmierć nastąpiła w związku z wykonywaniem zadań służbowych, co jednoznacznie wypełnia kryteria przewidziane art. 120 ust. 6a ustawy pragmatycznej;
2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranych w sprawie dowodów, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych sprowadzający się do przyjęcia, że śmierć jej męża nie pozostawała w związku z wykonywaniem przez niego zadań służbowych, podczas gdy śmierć nastąpiła w godzinach służbowych, na terenie jednostki wojskowej oraz w czasie wykonywania zadań służbowych, co w sposób oczywisty wypełnia kryteria art. 120 ust 6a ustawy pragmatycznej;
3. art 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji przyczyn odmowy przyznania wnioskowanej pomocy oraz sporządzenie uzasadnienia w sposób lakoniczny z pominięciem faktów i dowodów, na których organ się oparł oraz wskazania tych, którym odmówił wiary, co skutkuje brakiem możliwości prześledzenia procesu subsumpcji oraz poznania toku rozumowania organu;
4. art. 107 § 3 K.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji z pominięciem merytorycznego wywodu, który naprowadzałby na tok rozumowania organu w tym wskazywałby na różnice między "związkiem ze służbą wojskową" a "związkiem z wykonywaniem zadań służbowych" oraz ograniczenie się jedynie do stwierdzenia, że nie są to pojęcia tożsame, co skutecznie uniemożliwia prześledzenie toku rozumowania organu oraz zrozumienia podstaw skarżonego rozstrzygnięcia;
5. art. 120 ust. 6 lit. a ustawy pragmatycznej przez jego błędną interpretację i odmowę przyznania pomocy rekonwersyjnej mimo spełnienia ustawowych przesłanek oraz przyjęcie, że "związek śmierci ze służbą wojskową" nie jest pojęciem tożsamym z pojęciem "śmierci w związku z wykonywaniem zadań służbowych", podczas gdy powołany przepis w rzeczywistości nie rozróżnia tych pojęć.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o;
1. uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pienwszej;
2. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Organ administracji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w odpowiedzi na
skargę stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej z [...] października 2021 r. nr [...] stanowiły art. 120 ust. 1, ust. 4c i ust. 6 lit. a ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1131 ze zm. - stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływana jako "ustawa pragmatyczna") oraz § 6 ust. 1, § 7 ust. 5 pkt 2, § 8 i § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 19 listopada 2014 r. w sprawie pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania, pośrednictwa pracy i odbywania praktyk zawodowych (Dz. U. poz. 1622 - stan prawny na dzień wydania zaskarżonej decyzji; dalej powoływane jako "rozporządzenie").
Zgodnie z art. 120 ust. 1 ustawy pragmatycznej, były żołnierz zawodowy, który został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej albo choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej albo który pełnił zawodową służbę wojskową co najmniej cztery lata, z wyjątkiem zwolnionego ze służby wojskowej z powodu, o którym mowa w art. 111 pkt 1 i 12-15, w okresie dwóch lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, może korzystać, na terenie kraju, z pomocy w zakresie doradztwa zawodowego, przekwalifikowania i pośrednictwa pracy, udzielanej przez właściwe organy.
Stosownie do treści art. 120 ust. 4c ustawy pragmatycznej, małżonkom oraz dzieciom, o których mowa w ust. 6, oraz byłym żołnierzom zawodowym zwolnionym z zawodowej służby wojskowej wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej z przyczyn, o których mowa w ust. 1 i 2, pokrywa się koszty, o których mowa w ust. 4 pkt 1 w wysokości 300% limitu określonego w ust. 4a pkt 1.
Wedle z kolei art. 120 ust. 6 ustawy pragmatycznej, z pomocy, o której mowa w ust. 1, mogą korzystać bezterminowo również małżonek oraz dzieci pozostające na utrzymaniu żołnierza zawodowego, który: a) zaginął lub poniósł śmierć w związku z wykonywaniem zadań służbowych; b) zmarł w okresie 3 lat po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w następstwie wypadku lub choroby pozostającej w związku z wykonywaniem zadań służbowych.
Jak wynika z § 7 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia, uprawniony (małżonek) dołącza do wniosku m.in. dokument potwierdzający zaginięcie lub śmierć żołnierza zawodowego w związku z wykonywaniem zadań służbowych.
Analizując treść powołanych przepisów, w pierwszym rzędzie należy zauważyć, że art. 120 ust. 6 ustawy pragmatycznej odwołuje się do art. 120 ust. 1 tej ustawy, ale tylko w zakresie, w którym wskazuje z jakiej pomocy (z pomocy określonej w ust. 1) mogą korzystać bezterminowo małżonek oraz dzieci pozostające na utrzymaniu żołnierza zawodowego. Jest to pomoc w zakresie doradztwa zawodowego przekwalifikowania i pośrednictwa pracy. Jednocześnie art. 120 ust. 6 ustawy pragmatycznej zawiera samodzielną regulację określającą krąg osób, którym przysługuje pomoc przewidziana w art. 120 ust. 1. Jak wskazano, są to małżonek oraz dzieci pozostające na utrzymaniu żołnierza zawodowego, ale tylko takiego żołnierza zawodowego, który: a) zaginął lub poniósł śmierć w związku z wykonywaniem zadań służbowych, b) zmarł w okresie 3 lat po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej
w następstwie wypadku lub choroby pozostającej w związku z wykonywaniem zadań
służbowych.
W ramach tego samego artykułu (art. 120), w jednostce redakcyjnej (ust. 6) określającej krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania pomocy (m.in. w zakresie przekwalifikowania zawodowego), które nie są żołnierzami zawodowymi lub byłymi żołnierzami zawodowymi, ustawodawca użył zatem sformułowania "w związku z wykonywaniem zadań służbowych", podczas gdy określając w ust. 1, jakim byłym żołnierzom zawodowym przysługuje pomoc rekonwersyjna, posłużył się zwrotami "pozostający w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej" w odniesieniu do wypadku oraz "powstała w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej" w odniesieniu do choroby. Przyjęcie natomiast tożsamego zakresu semantycznego tych różnych pojęć, użytych przez ustawodawcę w kolejnych jednostkach redakcyjnych w tym samym akcie prawnym, co więcej w ramach tego samego artykułu, jest niedopuszczalne. W oczywisty sposób naruszałoby bowiem zakaz tzw. wykładni synonimicznej, polegający na tym, że różnym zwrotom nie należy nadawać tego samego znaczenia (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 3017/15 i z dnia 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2066/14. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 lipca 2016 r. sygn. akt SK 40/14. OTK-A z 2016 r., poz. 57).
Mając powyższe na względzie, należy dalej zauważyć, że prawną podstawę orzeczenia Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] z [...] stycznia 2014 r. nr [...], którego kopię skarżąca dołączyła do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, stanowił art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 ze zm.; dalej powoływana jako "ustawa o świadczeniach odszkodowawczych"). Zgodnie z nim, o uszczerbku na zdrowiu żołnierza wskutek wypadku lub choroby, a także o związku śmierci żołnierza ze służbą wojskową wskutek wypadku lub choroby orzekają nieodpłatnie wojskowe komisje lekarskie.
W świetle art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, określone w niej świadczenia odszkodowawcze przysługują żołnierzowi, który doznał stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej, zwanego dalej "wypadkiem", albo wskutek choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej, zwanej dalej "chorobą", jak również żołnierzowi, który poniósł szkodę majątkową wskutek wypadku, a także rodzinie żołnierza, który zmarł wskutek wypadku lub choroby. Stosownie przy tym do treści art. 5 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych, za wypadek uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które zaszło podczas lub w związku: 1) z wykonywaniem obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych; 2) z wykonywaniem czynności w interesie służby wojskowej, nawet bez polecenia przełożonych; 3) z ratowaniem ludzi z grożącego niebezpieczeństwa albo ratowaniem mienia przed zniszczeniem lub zagarnięciem; 4) z udziałem w pościgu lub ujęciu osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa albo ochroną innych osób przed napaścią; 5) z odbywaniem drogi do miejsca i z miejsca wykonywania czynności określonych w pkt 1 i 2.
Z powyższego wynika, że art. 120 ust. 1 ustawy pragmatycznej odwołuje się do pojęć "wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej" i "choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby wojskowej", do których odwołuje się także art. 20 ust. 1 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych, natomiast odwołania takiego brak w art. 120 ust. 6 lit. a ustawy pragmatycznej, w którym posłużono się pojęciem "poniósł śmierć w związku z wykonywaniem zadań służbowych". W ocenie Sądu, sformułowaniu "(żołnierz) poniósł śmierć w związku z wykonywaniem zadań służbowych" użytemu w art. 120 ust. 6 lit. a ustawy pragmatycznej należy zatem przypisać inny - węższy - zakres niż pojęciu "śmierć żołnierza w związku ze służbą wojskową", o którym to związku orzekają stosownie do treści art. 20 ust. 1 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych wojskowe komisje lekarskie, co też miało miejsce w odniesieniu do śmierci [...] S. W..
Zakładając racjonalność ustawodawcy, a w konsekwencji racjonalność i spójność tworzonego przezeń systemu prawa, posłużenie się przez niego sformułowaniem "(żołnierz) poniósł śmierć w związku z wykonywaniem zadań służbowych" należy zatem uznać za zabieg celowy, powodujący, że w odniesieniu do osób niebędących żołnierzami (lub byłymi żołnierzami) zawodowymi, tj. małżonków i dzieci pozostających na utrzymaniu, spektrum sytuacji skutkujących powstaniem uprawnienia do pomocy rekonwersyjnej jest węższe niż w przypadku żołnierzy. Posłużenie się czasownikiem "ponieść" w odniesieniu do śmierci żołnierza akcentuje zewnętrzny aspekt przyczyny tej śmierci, którą ma być wykonywanie przez tego żołnierza zadań służbowych. Inaczej jednak niż w przypadku wypadku pozostającego w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej, który może (w przypadku ustalenia niezdolności żołnierza do pełnienia służby wskutek tego wypadku) stanowić podstawę przyznania pomocy rekonwersyjnej byłemu żołnierzowi zawodowemu, aby prawo małżonka do pomocy się zaktualizowało żołnierz musi ponieść śmierć w związku z wykonywaniem zadań (art. 120 ust. 6 lit. a ustawy pragmatycznej), a nie podczas wykonywania obowiązków służbowych, bądź poleceń przełożonych lub w związku z ich wykonywaniem (art. 5 ustawy o świadczeniach odszkodowawczych).
Złożone przez skarżącą do akt sprawy orzeczenie Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] o związku śmierci ze służbą wojskową nie jest zatem dokumentem potwierdzającym śmierć [...] S. W. w związku z wykonywaniem zadań służbowych, natomiast fakt, że śmierć [...] miała miejsce na terenie jednostki wojskowej, w godzinach służbowych oraz w czasie wykonywania zadań służbowych, nie oznacza, że żołnierz poniósł śmierć w związku z wykonywaniem tych zadań. Jakkolwiek w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie zawarto szczegółowej analizy złożonych przez skarżącą do akt sprawy wraz z odwołaniem: oświadczenia K. B., opinii psychologicznej konsultanta ds. profilaktyki psychologicznej JW [...], zaświadczenie psychologa, opinii Konsultanta Krajowego ds. obronności w dziedzinie psychiatrii oraz historii choroby [...] S. W. z poradni zdrowia psychicznego, to organ odwoławczy wymienił te dokumenty w uzasadnieniu decyzji i trafnie skonstatował, że ich analiza nie doprowadziła do ujawnienia okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
W znajdującej się w aktach sprawy opinii konsultanta krajowego ds. obronności w dziedzinie psychiatrii z [...] sierpnia 2013 r., sporządzonej na zlecenie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] na podstawie analizy materiału faktograficznego zgromadzonego w aktach sprawy odszkodowawczej, odwołano się do postanowienia o umorzeniu śledztwa wojskowej prokuratury garnizonowej wskazując, że [...] S. W. wziął udział [...] marca 2013 r. w apelu porannym w jednostce macierzystej około godziny 7.30. Następnie wraz z dwoma podwładnymi udał się na teren poligonu wodnego położonego na terenie jednostki, aby zgodnie z poleceniem przełożonych posprzątać garaż i przygotować go do kontroli z zakresu ochrony środowiska. Około godz. 11.09 S. W. telefonował do żony K., informując, że się żle czuje. Żona powiedziała, by wziął się w garść i zaczął pracować. Około godziny 11.20 [...] K. i [...] U. po wejściu do garażu zauważyli ciało [...] S. W. wiszące na [...]. Oględziny zwłok nie ujawniły śladów mogących świadczyć o przyczynieniu się do śmierci osób trzecich. Biegły z zakresu medycyny sądowej stwierdził, że przyczyną śmierci [...] S. W. było powieszenie.
Żołnierze służący ze S. W., w tym jego przełożeni, nie stwierdzili, by był w jednostce traktowany w sposób nieregulaminowy, był znieważany lub poniżany, zarówno przełożeni, jak i żona S. W. zauważyli w jego zachowaniu zmianę od grudnia 2012 r. Żona stwierdziła, że sprawiał wrażenie zestresowanego chodzeniem do pracy oraz mówił, że boi się do niej chodzić, lecz nie potrafił określić czego się boi. W połowie grudnie powiedział żonie, że ze sobą skończy. Po tej wypowiedzi zaczęła się interesować jego stanem, a on rozpoczął kontakty z psychologiem oraz zgłosił się do psychiatry. Nie zażywał jednego z leków zaordynowanych przez lekarza, zaś drugi stosował od stycznia do połowy lutego 2013 r. Przełożony S. W. zeznał, że wspólnie z psycholożką starali się namówić go na leczenie w zakładzie [...], lecz on wstydził się korzystać z pomocy psychiatry i psychologa, bo myślał, że może mu to zaszkodzić w służbie wojskowej, ż zeznań psycholog E. B. wynika, że [...] W. zgłaszał trudności z codziennym funkcjonowaniem, a powodem tego miał być przeżywany stres związany z brakami i różnymi niedopatrzeniami w pracy.
W konkluzji opinii z [...] sierpnia 2013 r. stwierdzono, że na podstawie analizy suicydologicznej, zeznań świadków i żony zmarłego można przyjąć z przeważającym prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że z uwagi na nieleczoną depresję w następstwie nasilenia objawów psychopatologicznych stanowiących kryteria diagnostyczne ciężkiego [...] S. W. dokonał skutecznego zamachu samobójczego. W chwili realizacji samobójstwa w ocenie konsultanta S. W. miał ograniczoną w stopniu znacznym zdolność pokierowania własnym postępowaniem.
Opisane okoliczności śmierci [...] S. W. nie pozawalają przyjąć, że poniósł on śmierć w związku z wykonywaniem zadań służbowych.
Reasumując należy stwierdzić, że kontrola zaskarżonej decyzji Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych Ministerstwa Obrony Narodowej z [...] października 2021 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektor WBE z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] nie dała podstaw do stwierdzenia, że zostały one wydane z naruszeniem przepisów postępowania lub naruszeniem prawa materialnego. Brak jest podstaw do uznania, że w postępowaniu nie wyjaśniono wszystkich kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Prawidłowo zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy doprowadził do trafnego wniosku, że [...] S. W. nie poniósł śmierci w związku z wykonywaniem zadań służbowych, co musiało skutkować odmową udzielania skarżącej pomocy rekonwersyjnej. Uzasadnienia decyzji odpowiadają prawu. Zawierają wskazanie faktów, które organy uznały za udowodnione i dowodów, na których się oparły, a także wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, z przytoczeniem przepisów prawa.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło