II SA/Wa 405/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. S. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie braku związku choroby ze służbą wojskową postanawia -odrzucić skargę- Wnioskiem z dnia 19 maja 2009 r. Dowódca JW. [...] wystąpił z wnioskiem o skierowanie żołnierza zasadniczej służby wojskowej – R. S. – do wojskowej komisji lekarskiej w celu określenia zdolności do dalszego pełnienia zasadniczej służby wojskowej, w związku z rozpoznanym schorzeniem. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] września 2009 r. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzekła o niezdolności R. S. do czynnej służby wojskowej (kat. D) i o braku związku stwierdzonych chorób ze służbą wojskową. Odwołanie od orzeczenia złożył pełnomocnik – R. S. – adwokat A. O., w którym wniosła o uchylenie pkt 11 orzeczenia (brak związku chorób ze służbą wojskową) i ustalenie, że rozpoznane schorzenie pozostaje w związku ze służbą wojskową. W uzasadnieniu podniosła, iż orzeczeniem Powiatowej Komisji Lekarskiej w N., R. S. został uznany za zdolnego do czynnej służby wojskowej i zaliczony do kat A, przed przystąpieniem do odbywania zasadniczej służby wojskowej nie chorował. Chorobę wykryto w trakcie trwania służby wojskowej . Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2009 r. utrzymała w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż brak jest możliwości ustalenia sposobu zakażenia wirusem. Wskazał, iż może istnieć związek czasowy między zakażeniem a pełnieniem służby wojskowej, jednak brak jest podstaw do ustalenia związku przyczynowego tego zakażenia z warunkami służby wojskowej. Na powyższe orzeczenie R. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i w jej uzasadnieniu wskazał, iż zaskarża odmowę uznania wykrytego schorzenia jako pozostającego w związku ze służbą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na swoje wcześniejsze ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Jak wynika z akt sprawy R. S. zakwestionował orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] października 2009 r. jedynie w części dotyczącej braku związku choroby ze służbą wojskową, co oznacza, że przedmiotowa sprawa, nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w tezach wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. OSK 1203/04 (dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy - zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego. Podstawę takich orzeczeń stanowią w obecnym stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.), ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2003 r. Nr 83, poz. 760 ze zm.), czy wreszcie ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.). Wydane w tych sprawach orzeczenia wojskowych komisji lekarskich poddawane są kontroli sądów powszechnych w ramach rozpoznawanych odwołań od decyzji w przedmiocie świadczeń odszkodowawczych, rentowych i zaopatrzenia emerytalnego. Decyzje administracyjne w tych sprawach wydawane są przez organy emerytalne (wojskowe, ZUS), lecz nie przez wojskowe komisje lekarskie. Orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych postępowaniach mają wyłącznie charakter elementu postępowania o przyznanie świadczenia, jako tzw. orzeczenia wstępne i nie podlegają odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Biorąc zatem pod uwagę dwa reżimy prawne należy wskazać, że od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (zob. uchwała składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167). Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu składu siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m.in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04. Zaskarżone orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w części ustalającej brak związku rozpoznanego schorzenia ze służbą wojskową jest zatem elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy takie zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ze zm.) mają charakter spraw cywilnych, do których rozpoznania właściwe są sądy powszechne (art. 2). Potwierdza to przepis art. 31 ust. 4 powołanej ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, w myśl którego od decyzji wojskowego organu emerytalnego w przedmiocie prawa do zaopatrzenia emerytalnego i wysokości świadczenia służy odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Reasumując, sprawa w przedmiocie oceny stanu zdrowia i ustalania związku rozpoznanego u skarżącego schorzenia ze służbą wojskową, nie ma charakteru sprawy administracyjnej, od której służy skarga do sądu administracyjnego. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 wskazanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.