II SA/Wa 407/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Sędzia WSA - Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. F. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi L. F. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla L. F. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. II SA/Wa 407/08 UZASADNIENIE L. F. w dniu 19 czerwca 2008 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 2 września 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 407/08 pozostawiającego jej wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. We wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 28 lipca 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu, skarżąca określiła, iż ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. W rubryce 10 formularza, skarżąca podała, iż łączny miesięczny dochód w gospodarstwie domowym prowadzonym wspólnie z niepełnoletnim synem wynosi 840,71 zł netto, na który składa się kwota przyznanego jej świadczenia rentowego w wysokości zł 606,71 zł, zasiłek z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości 170 zł oraz kwota 64 zł z tytułu dodatku [...]. W uzasadnieniu wniosku (w rubryce 5 formularza) wnioskodawczyni stwierdziła, że samotnie wychowuje syna w wieku [...] lat. Jest osobą schorowaną, przebyła 6 zabiegów operacyjnych [...] i obecnie jest na rencie. Wskazała, iż nie stać jej na wykup drogich leków. Dodatkowo w rubryce 7 wnioskodawczyni wskazała, iż nie posiada żadnego majątku, razem z synem zamieszkują w mieszkaniu kwaterunkowym o powierzchni [...] m². Wnioskodawczyni nadesłała też kopie dokumentów wskazujących na wysokość bieżących stałych opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, w tym też ugodę z Gminą Miasta O. z dnia [...] lutego 2008 r. dotyczącą sposobu spłaty przez nią zadłużenia z tytułu [...], w której wnioskodawczyni zobowiązała się spłacać zadłużenie w 69 ratach po 200 zł miesięcznie poczynając od marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone zarządzenie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 cytowanej ustawy prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności rozpoznając wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, należy stwierdzić, iż stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" cyt. ustawy, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa ze skargi L. F. zalicza się do tej kategorii spraw ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja ściśle dotycząca praw z zakresu ubezpieczeń społecznych, tj. rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). Cytowane zwolnienie ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi), poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Rozpoznając z kolei wniosek w części dotyczącej ustanowienia adwokata z urzędu, należy wskazać, iż ustalona przez Sąd sytuacja materialna skarżącej i jej stan rodzinny dowodzi, iż nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Osiągany dochód w wysokości 840,71 zł stanowi jedyne źródło utrzymania wymagającej stałego leczenia wnioskodawczyni i jej niepełnoletniego, uczącego się syna. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił jak w sentencji.