II SA/Wa 408/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Andrzej Góraj, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M.A. na decyzję Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa na rzecz skarżącego M.A. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r , na podstawie art. 16 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust.2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w sprawie z wniosku M. A. o udostępnienie informacji o byłych i obecnych postępowaniach sądowych prowadzonych przez M. T.L., S. A. Ś., A. A. M., T. M. W., W. R. Ś., A. K. H., B.J.W. i A. J.Ś., w których Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa reprezentuje lub reprezentowała Skarb Państwa, utrzymała własną decyzję z dnia [...] grudnia 2013 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, ze wnioskiem z dnia [...] września 2013 r M. A. domagał się udostępnienia informacji "Czy Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa reprezentuje lub reprezentowała Skarb Państwa w postępowaniach cywilnych, w których stroną jest lub była jedna lub kilka niżej wymienionych osób t.j. M. T.L., S. A. Ś., A. A. M., T. M. W., W. R. Ś., A.K. H., B. J. W. i A. J. Ś., wraz ze wskazaniem przed jakim sądem sprawa się toczy (toczyła) oraz podaniem sygnatur postępowań". Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa wystąpiła do wskazanych osób, o podanie czy ww. informacje będą stanowić naruszenie ich prywatności w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismem z dnia [...] października 2013 r. ww. poinformowali, że nie wyrażają zgody na ujawnienie informacji o prowadzonych przez siebie procesach ze Skarbem Państwa. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Prezes Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa odmówił udostępnienia informacji publicznej wskazując, że informacje o wystąpieniu z powództwem do sądu powszechnego nie podlegają udostępnieniu ze względu na prywatność osób fizycznych, które z tymi powództwami wystąpiły. Ponownie rozpoznając sprawę organ nie znalazł podstaw dla zmiany decyzji. Wskazał na art. 5 ust. 2 zd.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, który stanowi zakaz udostępniania informacji ze względu na prywatność osoby fizycznej. Decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz o zasądzenie kosztów. Decyzji zarzucił naruszenie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. poprzez jego błędną wykładnię, art. 5 ust. 3 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie i ograniczenie dostępu do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu cywilnym w sprawie dotyczącej władz publicznych w zakresie ich zadań. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił między innymi, że informacja o toczących się postępowaniach z udziałem organów państwowych jest sprawą publiczną zgodnie z u.d.i.p. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał między innymi, że pojęcie prywatności obejmuje informację o działalności osób fizycznych, także w zakresie ich stosunków majątkowych, a zatem informacja o tym czy konkretna osoba wystąpiła do sądu powszechnego oraz wskazanie sygnatury pod którą sprawa się toczy należy do sfery prywatności osoby fizycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi, jak również powołaną podstawą prawną. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa. Sąd stwierdził bowiem tego, iż organ, rozpoznając sprawę w trybie art. 127 § 3 k.p.a., dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. Naruszenie to polegało zaś na tym, że zaskarżona decyzja została wydana przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji w pierwszej instancji. Zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., jedną z przesłanek obligatoryjnego, wyłączenia pracownika organu od udziału w postepowaniu jest okoliczność, iż brał udział w wydaniu skarżonej decyzji w pierwszej instancji. Przedmiotowa regulacja prawna została wprowadzona do przepisów postępowania administracyjnego w celu uniknięcia sytuacji, gdy treść zaskarżonej decyzji, wydanej przez pracownika z upoważnienia organu, mogłaby być zdeterminowana wcześniejszymi doświadczeniami tej osoby związanymi z dotychczasowym udziałem w niniejszym postępowaniu. Pracownik, który uczestniczył w czynnościach procesowych, działając jako organ pierwszej instancji, ma już bowiem ugruntowane poglądy co do rozstrzygnięcia. To z kolei prowadzi do powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jego bezstronności i obiektywizmu. Reguła wynikająca z normy art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. znajduje także zastosowanie do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a., czyli do sytuacji, gdy pracownik naczelnego organu administracji publicznej lub samorządowego kolegium odwoławczego brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji w pierwszej instancji. W przedmiotowym zakresie istnieje ugruntowane już stanowisko sądów administracyjnych wyrażone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r. w sprawie o sygn. akt II OSK 213/06, uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., wydanej w sprawie o sygn. akt II GPS 2/06, wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2009 r., wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 1507/08. Dodatkowe potwierdzenie omawianej reguły wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., wydanej w sprawie o sygn. akt I OPS 13/09, w której Sąd stwierdził, iż art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju, jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o którym mowa w przepisie art. 127 § 3 k.p.a. Jak wskazano w uzasadnieniu powyższej uchwały, przepisy prawa przyznają organom administracji publicznej kompetencje do samokontroli własnych decyzji. To zaś oznacza, że nie można wyłącznie w oparciu o formalistycznie pojmowaną bezstronność pozbawić ministra kompetencji do rozpatrzenia wniosku na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., stosując rozszerzającą wykładnię art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Istota przywołanej uchwały sprowadza się więc do tego, iż osobą której nie dotyczy zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę, jest wyłącznie piastun funkcji ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. W ten sposób, Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził regułę wyrażoną w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., dotyczącą wyłączenia od udziału w postępowaniu administracyjnym pracownika, który brał udział w niższej instancji przy wydawaniu skarżonej decyzji. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż w myśl art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej podlegający wyłączeniu, zgodnie z normą art. 24, 25 i 27 k.p.a. Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to więc, iż w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, oznaczonych w przepisach postępowania administracyjnego, Sąd administracyjny jest zobowiązanych do uchylenia badanej decyzji. Stąd więc, w sytuacji gdy autorem zarówno pierwszej decyzji, jak i decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy była ta sama osoba, działająca z upoważnienia Prezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa a nie sam Prezes Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa zachodziły przesłanki do wyeliminowania skarżonej decyzji z obrotu prawnego. Przedmiotowe uchybienie wchodzi bowiem w zakres przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzja winna więc pochodzić od piastuna funkcji, lub od osoby działającej z jego upoważnienia, lecz innej niż ta, która w imieniu piastuna rozpoznawała sprawę w pierwszej instancji. W świetle powyższego, w sytuacji gdy w sprawie niniejszej zachodzą przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania, Sąd rozpoznając sprawę nie wypowiedział się co do meritum problematyki objętej wnioskiem strony. Na obecnym etapie postępowania byłoby to bowiem przedwczesne. W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja narusza prawo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku zostało wydane w myśl art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie o kosztach wydano na podstawie na art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy procesowej.