II SA/Wa 412/10
WyrokWSA w Warszawie2010-09-16
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Andrzej Kołodziej, Stanisław Marek Pietras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń palną bojową wydana przez osobę nieuprawnioną jest nieważna z powodu naruszenia przepisów o właściwości organu?Ratio decidendi
Decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń palną bojową wydana przez osobę nieuprawnioną do reprezentowania organu jest nieważna z mocy art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Ponadto utrzymanie takiej decyzji w mocy przez organ odwoławczy stanowi rażące naruszenie prawa. Właściwość organu jest elementem istotnym dla ważności decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Komendant Wojewódzki Policji w [...] cofnął pozwolenie na broń palną bojową skarżącemu A. B. z powodu prawomocnego skazania za przestępstwo przeciwko mieniu. Organ odwoławczy, Komendant Główny Policji, utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował decyzję, podnosząc m.in. brak uwzględnienia okoliczności popełnienia przestępstwa oraz naruszenie jego praw. Sąd ustalił, że decyzja pierwszej instancji została wydana przez osobę nieuprawnioną, gdyż upoważnienie do wydawania decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia miała inna osoba.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz decyzji Komendanta Głównego Policji utrzymującej ją w mocy, zakazał wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Marcinkowska Sędzia WSA - Andrzej Kołodziej Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant - Mateusz Rogala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2010 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, - zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego A. B. kwotę [...],- ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.), cofnął skarżącemu A. B. pozwolenie na posiadanie broni palnej bojowej. W uzasadnieniu wskazał, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego [...] w W. z dnia [...] lipca 2008 r. za czyn z art. 288 § 1 k.k. Zgodnie z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 – 6 ustawy. Z kolei w myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, zaś prawo do broni ma charakter wyjątkowy i z tego powodu podlega ścisłej reglamentacji. Wprawdzie A. B. posiada pozytywne opinie, jednak w świetle cytowanego przepisu nie ma to znaczenia w sprawie, bowiem ma on charakter obligatoryjny.
W odwołaniu z dnia [...] listopada 2009 r. do Komendanta Głównego Policji, skarżący podniósł, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca, ponieważ posiada on pozytywne opinie środowiskowe i cieszy się nieposzlakowaną reputacją, zaś cofnięcie pozwolenia na broń ingeruje w jego nabyte prawa.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu – powołując się na powyższy stan faktyczny i argumenty podane przez organ pierwszej instancji – wskazał, że wskazanym już wyżej wyrokiem sygn. akt [...], skarżący został uznany winnym tego, że w dniu [...] czerwca 2002 r. w W., działając wspólnie i w porozumieniu, uczynił niezdatnym do użytku [...] kg zboża o wartości [...] zł oraz uszkodził [...] kg zboża poprzez jego zanieczyszczenie i zawilgocenie, powodując obniżenie jego wartości o [...] zł w ten sposób, że wysypał je [...], czym wyrządził szkodę w mieniu Z. Sp. z o.o. (obecnie P.S.A.) w wysokości [...] zł i za powyższe skazano go na karę grzywny w wymiarze [...] stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę [...] zł. Stąd też organ pierwszej instancji zakwalifikował go do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy i w konsekwencji wydał decyzję administracyjną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, bowiem został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu, zaś z treści tego przepisu wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż obawę użycia broni w sposób w nim określony uzasadnia sam fakt prawomocnego skazania za popełnienie przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu i przepis ten ma charakter obligatoryjny. Natomiast trafność takiego rozstrzygnięcia potwierdzono w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OPS 4/09, gdzie stwierdzono, iż osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Stąd też nawet pozytywna opinia z miejsca zamieszkania nie może wpłynąć na inny, niż to uczynił organ pierwszej instancji, sposób rozstrzygnięcia sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący A. B. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją, bowiem odebrała mu ona prawa nabyte. Podkreślił, że działanie organu jest podyktowane jedynie suchą literą prawa, powiem nie wzięto pod uwagę żadnych okoliczności popełnienia przestępstwa, tj. [...]. Ponadto Komendant Główny Policji nie zbadał związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy [...], a posiadaniem przez niego broni, która w tym czasie była odpowiednio zabezpieczona. Konstatując stwierdził, że w razie niekorzystnego dla niego wyroku, będzie [...], któremu organ Policji, a nie sąd, wymierzył dodatkową karę.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w myśl którego, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, lecz nie może wydać nawet orzeczenie na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Stosownie do treści art. 19 k.p.a., organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Oznacza to, że organ winien kontrolować swą właściwość od momentu wszczęcia postępowania, aż do jej zakończenia. Z kolei w myśl art. 10 k.p.a., właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. W konsekwencji oznacza to odesłanie do przepisów o zakresie działania administracji publicznej.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że według treści art. 9 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm.), broń palną i amunicję do tej broni, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 11, można posiadać na podstawie pozwolenia na broń wydanego przez właściwego ze względu na miejsce stałego pobytu zainteresowanej osoby lub siedzibę zainteresowanego podmiotu komendanta wojewódzkiego Policji. Stąd też zważywszy na miejsce zamieszkania skarżącego A. B. nie budzi wątpliwości fakt, że organem właściwym do wydania dla niego pozwolenia na broń i w konsekwencji cofnięcia tego pozwolenia był Komendant Wojewódzki Policji w [...].
Jednakże organ administracji publicznej – stosownie do treści art. 268a k.p.a. – może w formie pisemnej upoważnić pracowników kierowanej jednostki do załatwienia sprawy w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień i zaświadczeń. Wywiera to taki skutek, że zmienia się osoba wykonująca kompetencje organu.
Jak wynika z akt sądowych, Komendant Wojewódzki Policji w [...] skorzystał z tej instytucji prawa procesowego i w § [...] pkt [...] decyzji z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w sprawie upoważnienia do załatwiania w imieniu [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] spraw związanych z problematyką ochrony osób i mienia, broni, amunicji i materiałów wybuchowych oraz cudzoziemców, znowelizowanej § [...] decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] zmieniającą decyzję w sprawie upoważnienia do załatwiania w imieniu [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] spraw związanych z problematyką ochrony osób i mienia, broni, amunicji i materiałów wybuchowych oraz cudzoziemców, upoważnił m.in. [...] do załatwiania w imieniu [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] spraw związanych z wydawaniem decyzji administracyjnych, postanowień, zaświadczeń, legitymacji i pism w sprawach wynikających z ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), z zastrzeżeniem postanowień § [...]. Natomiast zgodnie z § [...] decyzji upoważniającej, do podpisywania orzeczeń administracyjnych, opracowanych przez Wydział Postępowań Administracyjnych KWP w [...] w sprawach pozwoleń na broń palną bojową wydawanych osobom fizycznym w celu ochrony osobistej oraz na broń palną sportową wydawanych osobom fizycznym w celach sportowych, upoważniono I Zastępcę Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...].
Natomiast sformułowanie "w sprawach pozwoleń" zawarte w cytowanym już wyżej § 2 upoważnienia jest – w ocenie Sądu – pojęciem zbiorczym, co w konsekwencji sprowadza się do konstatacji, że obejmuje ono nie tylko wydawanie pozwolenia na broń (art. 10 ust. 1), ale również odmowę wydania pozwolenia (art. 17 ust. 1), jak też cofnięcie pozwolenia na broń (art. 18 ust. 1). Innymi słowy mówiąc, sformułowanie owo nie sprowadza się jedynie do wydawania pozwolenia na broń, bo gdyby tak miało być, to upoważniający użyłby sformułowania takiego, jak w § [...], a mianowicie "spraw związanych z wydawaniem decyzji administracyjnych,
postanowień, zaświadczeń, legitymacji i pism w sprawach wynikających z ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.)", lub też – mając na względzie przeprowadzoną już wyżej analizę – wyraźnie zaznaczając, że chodzi mu o sprawy "wydawania pozwoleń".
Reasumując, osobą upoważnioną do wydawania decyzji w imieniu Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej był I Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...]. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji w tym przedmiocie została wydana przez [...], a więc przez osobę nieuprawnioną.
Stąd też była ona nieważna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, zaś utrzymując w mocy decyzję dotkniętą przesłanką nieważności, Komendant Główny Policji w sposób rażący naruszył – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – treść art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Wobec treści rozstrzygnięcia, zbędne staje się odnoszenie do zarzutów ze skargi.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 152 i art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i art. 211 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło