II SA/Wa 4146/21

WyrokWSA w Warszawie2022-05-27

Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Andrzej Góraj, Joanna Kruszewska-Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji słusznie odmówił wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy wobec skarżącego na podstawie art. 8a ustawy, w szczególności czy spełnione są przesłanki krótkotrwałości służby na rzecz państwa totalitarnego oraz rzetelności wykonywania obowiązków służbowych?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organ błędnie ocenił przesłankę krótkotrwałości służby, oceniając ją jedynie w ujęciu bezwzględnym, a nie proporcjonalnym do całkowitego okresu służby. Okres 2 lat, 7 miesięcy i 15 dni służby na rzecz państwa totalitarnego w stosunku do całkowitego okresu 24 lat i 5 miesięcy należy uznać za krótkotrwały. Ponadto organ nie dokonał pełnej i rzetelnej oceny rzetelności wykonywania obowiązków służbowych po 12 września 1989 r. oraz nie wykazał istnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, co stanowiło naruszenie prawa materialnego i procesowego, skutkujące uchyleniem decyzji.
Stan faktyczny
S. D. pełnił służbę w Policji od sierpnia 1986 r. do grudnia 2010 r., w tym okres od lipca 1987 r. do lutego 1990 r. w strukturach państwa totalitarnego. Wnioskodawca wykonywał prace administracyjno-biurowe oraz później służbę w Centralnym Biurze Śledczym. Minister odmówił wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym wobec niego, uznając, że okres służby na rzecz państwa totalitarnego nie był krótkotrwały, a rzetelność wykonywania obowiązków była kwestionowana ze względu na karę dyscyplinarną z 1997 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia października 2021 r. w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy wobec S. D.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2022 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2021 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723), zwanej dalej również ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), odmówił wyłączenia stosowania wobec S. D. art. 15c, art. 22a i art. 24a powołanej ustawy. Organ przedstawił informacje zawarte we wniosku strony. Podał, że wnioskodawca wskazał, że służbę rozpoczął w dniu [...] sierpnia 1986 r. w Dzielnicowym Urzędzie Spraw Wewnętrznych [...]. W marcu 1987 r. wnioskodawca został delegowany do służby w Wydziale [...] Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych we [...], dokąd z dniem [...] lipca 1987 r. został przeniesiony służbowo. Wymieniony podkreślił, że w czasie służby we wskazanej formacji wykonywał jedynie prace administracyjno-biurowe. Do jego zadań należało uzupełnianie akt paszportowych o nadawane w owym czasie numery PESEL. S. D. dodał, że przez cały okres służby w Policji zajmował się zwalczaniem przestępczości kryminalnej przeciwko mieniu, zdrowiu i życiu obywateli. Wymiar realizowanych spraw oraz osiągane w służbie wyniki, spowodowały przeniesienie wnioskodawcy w 2001 r. do Centralnego Biura Śledczego Komendy Głównej Policji. Prowadząc śledztwa dotyczące produkcji i przemytu narkotyków, wnioskodawca uczestniczył w likwidacji kilku międzynarodowych grup przestępczych zajmujących się tym procederem oraz przyczynił się do likwidacji wielu wytwórni i laboratoriów produkujących środki odurzające. Zaznaczył, że w latach 2001-2009 pełnił służbę w szczególnych warunkach, z narażeniem swojego zdrowia i życia, czego potwierdzeniem są załączone do wniosku zaświadczenia. W uznaniu zasług i osiągnięć służbowych wnioskodawca został odznaczony Brązowym i Srebrnym Krzyżem Zasługi, Medalem Srebrnym Za Długoletnią Służbę oraz Brązową Odznaką "Zasłużonego Policjanta". Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy. Wyrokiem z dnia 29 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 2129/19) uchylił wymienioną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Ponownie rozpatrując sprawę Minister wskazał m.in., że wnioskodawca został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...] grudnia 2010 r. nabywając prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c ustawy. Organ wskazał, że Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie zainteresowanego uznał za służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, okres służby od dnia [...] lipca 1987 r. do dnia [...] lutego 1990 r. W sprawie ustalono, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 2 lat, 7 miesięcy i 15 dni. Całkowity okres służby ww. wynosi 24 lata i 5 miesięcy. Kopie akt osobowych o sygn. [...], przekazane przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, nie zawierają dokumentów wskazujących, aby wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe po dniu 12 września 1989 r. Pismo Komendanta Głównego Policji dotyczące przebiegu służby wymienionego, zawiera informacje dotyczące m.in.: mianowania strony na wyższe stopnie i stanowiska służbowe, pozytywnego opiniowania, przyznanych orderów i odznaczeń oraz wyróżniania nagrodami pieniężnymi. Poinformowano, że wymieniony w latach 2001-2009 pełnił służbę w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Organ wskazał, że w treści przekazanych dokumentów znajduje się również informacja o wymierzeniu wnioskodawcy w 1997 r. kary dyscyplinarnej - nagany z ostrzeżeniem za spowodowanie kolizji drogowej w stanie nietrzeźwości. Orzeczono również wobec strony zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Organ przytoczył art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Odnosząc się do konieczności ustalenia w sprawie, że stanowi ona szczególnie uzasadniony przypadek, umożliwiający wyłączenie względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) organ przytoczył m.in. fragment wyroku NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19. Wskazał, że przy podejmowaniu ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawach prowadzonych na podstawie ww. przepisu: "(...) unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem ≫służby na rzecz totalitarnego państwa≪ jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa - z tego właśnie względu - zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego." (por. cyt. wyżej wyrok NSA). Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2129/19 zobligował organ do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem dokonania wyczerpującej oceny co do tego, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Organ wskazał, że analiza przedmiotowej sprawy wykazała, że całkowity okres służby wnioskodawcy wynosi 24 lata i 5 miesięcy. W sytuacji, w której służba zainteresowanego pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 2 lat, 7 miesięcy i 15 dni, to zdaniem organu nie można mówić o krótkotrwałej służbie pełnionej na rzecz totalitarnego państwa, przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym — długości tego okresu. Na wyrażone w przedmiotowej kwestii stanowisko organu istotny wpływ miał również fakt, iż służba we wskazanej formacji stanowiła akt woli wnioskodawcy, co szczegółowo zostało opisane w dalszej części decyzji. Organ uznał, że przesłanka stypizowana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy nie została spełniona. W kontekście drugiej przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy wskazał, że wymieniony w toku pełnionej służby był awansowany w stopniu i stanowisku służbowym. Posiadał pozytywne oceny wyrażone w opiniach służbowych, a także podwyższano mu dodatki służbowe do uposażenia. Wnioskodawca był również wielokrotnie wyróżniany nagrodami pieniężnymi. Zostały mu również nadane odznaczenia państwowe oraz medal resortowy. Niemniej jednak Komendant Główny Policji nie zajął stanowiska w kwestii dotyczącej rzetelności wykonywania przez stronę zadań i obowiązków służbowych po dniu 12 września 1989 r. Organ podał, że powyższe spowodowane było zaistnieniem następujących faktów: w 1997 r. S. D. został uznany winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i ukarany karą nagany z ostrzeżeniem, za spowodowanie kolizji drogowej w stanie nietrzeźwości. Wynikiem opisanego zdarzenia było również obniżenie wnioskodawcy dodatku służbowego, a także zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Powyższe okoliczności wskazują, że wykonywane przez wnioskodawcę obowiązki służbowe po dniu 12 września 1989 r. nie były realizowane w sposób niebudzący żadnych wątpliwości. Jednakże nadanie S. D. wysokich odznaczeń państwowych i resortowych tj.: Brązowego i Srebrnego Krzyża Zasługi oraz Medalu Srebrnego Za Długoletnią Służbę, które miały miejsce po dacie opisanego wyżej przewinienia dowodzi, że wnioskodawca realizując powierzone zadania służbowe wyróżniał się na tle pozostałych funkcjonariuszy. Powyższe nie pozostawało zatem bez znaczenia w kontekście dokonywania przez organ oceny, czy sprawę wnioskodawcy można zaliczyć do szczególnie uzasadnionego przypadku. Minister podniósł, że znaczenie ma fakt, iż wnioskodawca w sposób świadomy rozpoczął pracę w strukturze Służby Bezpieczeństwa. Organ wskazał na raport wnioskodawcy z dnia [...] czerwca 1987 r., skierowany do Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych we [...] o następującej treści: "Zwracam się z uprzejmą prośbą o przeniesienie mnie z Kompanii [...] Dzielnicowego Urzędu Spraw Wewnętrznych [...] do Wydziału [...] WUSW we [...]. Uważam, że będę mógł w pełni wykorzystać swoje wiadomości i podnieść kwalifikacje oraz, że moje cechy charakteru predysponują mnie do pracy w Wydziale [...]." Powyższe bezsprzecznie wskazuje jak podał organ na świadomy i przemyślany wybór określonej drogi zawodowej i życiowej przez wnioskodawcę. Minister stwierdził, że skoro wnioskodawca podjął służbę w SB, to niewątpliwie identyfikował się z realizowanymi przez ten pion zadaniami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie’ organizacyjnym państwa totalitarnego. Dla bardziej szczegółowego odkodowania charakteru wykonywanych przez wnioskodawcę zadań dla ustroju totalitarnego, organ wskazał jakie zadania należały do pionu [...]. Podał, że do tego pionu należało prowadzenie bieżącej analizy i selekcji wyjazdów do krajów kapitalistycznych, co miało zapewnić maksymalną ochronę tajemnicy państwowej i służbowej, uniemożliwienie wyjazdów osób mogących poza granicami kraju podejmować działalność polityczną godzącą w interesy PRL oraz osób znanych z działalności przemytniczej i nielegalnego handlu. Wykorzystując posiadane środki pracy operacyjnej w stosunku do cudzoziemców z krajów kapitalistycznych, pion [...] miał ujawniać faktyczne przyczyny ich pobytu, przeciwdziałać uzyskiwaniu przez nich wiadomości interesujących obce służby specjalne i zachodnie "ośrodki dywersji ideologicznej". Funkcjonariusze pionu [...] prowadzili również rozmowy profilaktyczno-rozpoznawcze z obywatelami polskimi wyjeżdżającymi do krajów kapitalistycznych, którzy mogliby wzbudzić zainteresowanie tamtejszych służb specjalnych. W przypadku wyjazdów osób duchownych współpracowano również ściśle z pionem IV. W pracy operacyjnej wykorzystywano tajnych współpracowników werbowanych w środowiskach, którymi interesował się pion [...], między innymi pracowników biur turystycznych oraz pilotów wycieczek zagranicznych. Paszporty były dobrem reglamentowanym i bardzo pożądanym, stąd ich wydawanie stwarzało dogodną okazję do prób werbunku. Organ wskazał też, że w trakcie służby na rzecz państwa totalitarnego, strona ukończyła kurs wstępny dla nowo przyjętych funkcjonariuszy SB (karta 0008 akt IPN), kurs specjalistyczny pionu [...] (karta 0009 akt IPN) oraz przeszkolenie podoficerskie (karta 0015 akt IPN). Powyższe wskazuje, że S. D. był funkcjonariuszem, co do którego przełożeni mieli określone oczekiwania i inwestowali w jego rozwój zawodowy. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji "szczególnie uzasadniony przypadek", zachodzi wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak wynika z powyższego, uprawnienie z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta osiągnięciami wykraczającymi poza normalne warunki pełnienia służby. Reasumując, mając na względzie analizę materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, należy stwierdzić, że całokształt służby ww., a w szczególności jej charakter przed dniem 31 lipca 1990 r., przyjęta przez zainteresowanego określona postawa wobec ówczesnego sytemu państwowego, zaangażowanie w służbę na rzecz Służby Bezpieczeństwa, oraz orzeczona wobec strony kara dyscyplinarna, nie pozwalają na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2021 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi S. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uznanie jego uprawnienia do świadczenia w nieobniżonej wysokości zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) W uzasadnieniu nie zgodził się, że jego służba na rzecz państwa totalitarnego nie miała charakteru krótkotrwałego. Wskazał m.in., że służbę określoną w art. 13b ustawy pełnił w większości w trakcie tzw. "służby przygotowawczej" w okresie od dnia [...] lipca 1987 r. do dnia [...] lutego 1990 r., czyli 2 lata 7 miesięcy i 15 dni, a całkowity okres mojej służby wynosi 24 lata i 5 miesięcy. Podał, że w tym czasie pełnił służbę w Wydziale [...] Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych we [...] i wykonywał tylko i wyłącznie typowe czynności administracyjne polegające na wprowadzaniu danych osobowych do powstałego w drugiej połowie lat osiemdziesiątych systemu PESEL. Wskazał, że nie prowadził żadnej analizy osób wyjeżdżających do krajów kapitalistycznych, nie prowadził rozmów profilaktyczno-rozpoznawczych nie wykorzystywał i nie werbował tajnych współpracowników ani też nie prowadził żadnych innych czynności operacyjnych. Minister nie wyjaśnił dlaczego okres 2 lat 7 miesięcy i 15 dni w stosunku do całości służby tj. 24 lata i 5 miesięcy nie może być uznany za krótkotrwały i nie wskazał jaki procentowo okres służby uważa za krótkotrwały. Skarżący wskazał, że nie zgadza się też z oceną, że po 12 września 1989 r. nie wykonywał rzetelnie zadań i obowiązków, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Podniósł, że organ zupełnie pominął istotne okoliczności potwierdzające rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Zminimalizowano także fakt wielokrotnego nadania wysokich odznaczeń państwowych, w tym Medalu Srebrnego Za Długoletnią Służbę przez Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego w dniu [...] czerwca 2009 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem w sprawie naruszony został art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej P.p.s.a. oraz art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie pierwszym z powołanych przepisów, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (v. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Zarówno organ administracji, jak i Sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W sprawie niniejszej Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie zastosował się w pełni do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2129/19. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2021 r. Minister stwierdził, że służba skarżącego na rzecz państwa totalitarnego, o którym mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) nie była krótkotrwała. Sąd w wyroku wskazał, że organ "błędnie ocenił przesłankę "krótkotrwałości"" Sąd wskazał na naruszenie w tym zakresie m.in. art. 7, 77§ 1, art. 107 § 3 k.p.a. Organ stwierdzając w decyzji z dnia [...] października 2021 r., że służba ta nie była krótkotrwała oceny dokonał jedynie w ujęciu bezwzględnym, a zatem w odniesieniu do długości tego okresu. Tymczasem, zarówno w ujęciu bezwzględnym, ale przede wszystkim proporcjonalnym, tj. w odniesieniu do długości całej służby skarżącego wynoszącej 24 lata i 5 miesięcy, okres 2 lat, 7 miesięcy i 15 dni jest okresem krótkotrwałym. Jako krótkotrwała może być rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał w porównaniu do tego okresu stosunkowo krótko. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Fakt ubiegania się o przyjęcie do służby nie świadczy o braku krótkotrwałości. Organ naruszył zatem art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Sąd nie podziela również oceny organu co do braku spełnienia przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy. Ocena ta narusza art. 153 P.p.s.a. i art. 80 k.p.a., a zatem jest dowolna. Organ w decyzji z dnia 28 października 2021 r. stwierdził, że orzeczona kara dyscyplinarna wobec wnioskodawcy nie pozwala na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy. Sąd wskazał jednakże w powołanym już wyroku II SA/Wa 2129/19 z dnia 29 września 2020 r., że kwestia ukarania dyscyplinarnego w 1997 r. nie jest wystarczającym argumentem do przyjęcia, że skarżący nie spełnia przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy. Wszystkie pozostałe ustalenia faktyczne organu pozwalały Ministrowi na dokonanie oceny rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. Okoliczność, że KGP nie zajął stanowiska, nie zwalnia Ministra z dokonania samodzielnej oceny. Organ wskazał zresztą, że wnioskodawca posiadał pozytywne oceny wyrażone w opiniach służbowych, a także podwyższano mu dodatki służbowe do uposażenia. Wnioskodawca był również wielokrotnie wyróżniany nagrodami pieniężnymi. Organ podniósł też, że wnioskodawcy zostały również nadane odznaczenia państwowe oraz medal resortowy. Minister zwrócił uwagę, że nadanie wnioskodawcy wysokich odznaczeń państwowych i resortowych tj.: Brązowego i Srebrnego Krzyża Zasługi oraz Medalu Srebrnego Za Długoletnią Służbę, które miały miejsce po dacie opisanego wyżej przewinienia dowodzi, że wnioskodawca realizując powierzone zadania służbowe wyróżniał się na tle pozostałych funkcjonariuszy. Nie było w świetle powyższych stwierdzeń Ministra, przeszkód do stwierdzenia, że zadania w służbie po 12 września 1989 r. wnioskodawca wykonywał rzetelnie, zwłaszcza, że służbę do 2001 r. do 2009 r. wnioskodawca pełnił w warunkach szczególnie zagrażających życiu i zdrowiu. Organ nie dokonał też wnikliwej oceny, czy w sprawie skarżącego zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Poczynione przez organ w decyzji ustalenia faktyczne, tj. wskazanie, że wnioskodawca w sposób świadomy rozpoczął pracę w strukturze SB, a także przywołanie zadań pionu [...], powołanie się na fakt ukończenia kursu wstępnego dla nowo przyjętych funkcjonariuszy SB, kursu specjalistycznego pionu [...] i przeszkolenia podoficerskiego, nie daje samo w sobie podstaw do stwierdzenia, że organ nie może zastosować art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ nie dokonał w przedmiotowej sprawie pełnej i rzetelnej oceny zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku". Organ nie przywołał na tym etapie sprawy żadnych faktów dotyczących służby skarżącego, które wskazywałyby na zindywidualizowane zaangażowanie w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Ograniczając się do wskazania, że skarżący "niewątpliwie identyfikował się z realizowanymi przez ten pion zadaniami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego" – organ nie wykazał w decyzji, iż postawa skarżącego w służbie (zadania) charakteryzowała się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ nie dokonał w przedmiotowej sprawie pełnej i rzetelnej oceny zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku". Organ nie przywołał żadnych konkretnych działań, czy zadań skarżącego, godzących w prawa i wolności obywatelskie. Powyższe ma znaczenie tym bardziej, że skarżący podniósł w skardze, iż pracując w Wydziale [...] WUSW we [...] wykonywał wyłącznie typowe czynności administracyjne, nie prowadził analizy osób wyjeżdżających do krajów kapitalistycznych, nie prowadził rozmów profilaktyczno-rozpoznawczych, nie wykorzystywał i nie werbował tajnych współpracowników ani nie prowadził żądnych innych czynności operacyjnych. W tej sytuacji ocenę organu (która nie została oparta na wykazaniu konkretnych działań skarżącego) co do tego, że sprawa niniejsza nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku uznać należało za dowolną, a zatem naruszającą art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni ocenę i wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 29 września 2020 r sygn. akt II SA/Wa 2129/19 oraz ocenę prawną i wskazania przedstawione wyżej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło